Χ. Φλουδόπουλος: Η πρώτη χώρα που φεύγει από την «αγκαλιά» της Ρωσίας

Στη σκιά της κρίσης μεταξύ Μόσχας και Δύσης, η οποία απειλεί εκ νέου την ασφαλή ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης με φυσικό αέριο, υπεγράφη προ ημερών μια εξαιρετικής σημασίας συμφωνία. Ο λόγος για το «deal» μεταξύ της Λιθουανίας, μιας χώρας που σήμερα εξαρτάται για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της σε ποσοστό 100% από το ρωσικό αέριο, με τη νορβηγική εταιρεία Statoil.

Η 5ετής συμφωνία αφορά στην εισαγωγή 540 εκατ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 18% των συνολικών αναγκών της χώρας σε φυσικό αέριο (σχεδόν 3 δισ. κυβικά μέτρα).

Ωστόσο δεν είναι μόνο η διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας και της διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας, που καθιστά αυτή τη συμφωνία σημαντική.

Βάσει των όρων που συμφωνήθηκαν, η τιμολόγηση του αερίου θα συνδέεται με τις τιμές spot του φυσικού αερίου στην αγορά της Μεγάλης Βρετανίας (UKNBP) δηλαδή της αγοράς με το χαμηλότερο κόστος αερίου στην Ευρώπη.

Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του πρωθυπουργού της χώρας, που αυτή τη στιγμή εξαρτάται σε ποσοστό 100% από το αέριο αγωγών της Gazprom. Όπως είπε ο Algirdas Butkevicvius πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Λιθουανίας, το όποιο μάλιστα ισχυροποιεί τη διαπραγματευτική θέση της χώρας έναντι της Gazprom για μείωση των τιμών.

Η Ρωσία όμως συνηθίζει να χρεώνει τους πελάτες της με συμβάσεις που περιλαμβάνουν φόρμουλες σύνδεσης με την τιμή του πετρελαίου. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι τιμές του αερίου στην αγορά spot έχουν σε γενικές γραμμές διαμορφωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα, με σημαντική έκπτωση συγκριτικά με τις τιμές του αερίου που συνδέεται με τις τιμές του πετρελαίου.

Μάλιστα όπως αναφέρει η έγκυρη έκδοση EuropeanGasDaily, του πρακτορείου Platts, μεγάλοι πελάτες της Gazprom όπως γερμανικές και γαλλικές εταιρείες ηλεκτρισμού έχουν ζητήσει εκ νέου να επαναδιαπραγματευτούν τις συμβάσεις εισαγωγής αερίου. Ήδη κάποιες συμβάσεις έχουν πετύχει να περιληφθεί μερική σύνδεση με τις τιμές της αγοράς spot.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα διατηρεί ένα συμβόλαιο με τη Gazprom που συνδέεται σε ποσοστό 100% με τις τιμές του πετρελαίου (oil linked) οδηγώντας συνακόλουθα σε υψηλές τιμές, την ίδια στιγμή που άλλες χώρες όπως η Λιθουανία μειώνουν αποφασιστικά την εξάρτηση τους από τη Gazprom και αποκτούν και διαπραγματευτικά εργαλεία, υπογράφοντας συμβάσεις που συνδέονται με την τιμή spot του φυσικού αερίου.

(capital.gr, 2/9/2014))