Νέα μέτρα 7,7 δισ. ευρώ βλέπει η Κομισιόν την περίοδο 2015-2017

Μη προσδιορισμένα μέτρα, αξίας 7,7 δισ. ευρώ, την τριετία 2015-2017 καταγράφει στην αξιολόγησή της για το ελληνικό μνημόνιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παραθέτει επίσης ένα προς ένα τα 12 προαπαιτούμενα για να έρθουν τον Ιούνιο και τον Ιούλιο οι δόσεις των 2 δισ. ευρώ, ενώ κάνει λόγο για κατεστημένα συμφέροντα που εμποδίζουν την πρόοδο.

"Εντυπωσιακή προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής

"Εύσημα" στην Ελλάδα για την -καθυστερημένη μεν- αλλά σημαντική πρόοδο που έχει πετύχει σε σχέση με την τελευταία αναθεώρηση που ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2013, αποδίδει η Κομισιόν στην τελευταία έκθεση προόδου του προγράμματος προσαρμογής.

«Χτίζοντας πάνω στην εντυπωσιακή προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει υπερβεί τους δημοσιονομικούς στόχους το 2013, καθώς έχει καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα. Εκτός των διαφόρων μέτρων που έχουν ληφθεί για να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του 2014, δημιουργήθηκε και το πεδίο για μια πρόσκαιρη στήριξη στους κοινωνικά πιο ευάλωτους», αναφέρει χαρακτηριστικά η Κομισιόν.

Όπως επισημαίνει, οι αρχές έχουν δεσμευτεί για την επίτευξη του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3% το 2015. Οι μεταρρυθμίσεις συνεχίζονται στους τομείς φορολογικής διοίκησης, φορολογίας, διαχείρισης των δημοσιοοικονομικών, ιδιωτικοποιήσεων, δημόσιας διοίκησης, υγειονομικής περίθαλψης, συντάξεων, κοινωνικής πρόνοιας, εκπαίδευσης και καταπολέμησης της διαφθοράς.

Ο χρηματοπιστωτικός κλάδος διανύει ένα στάδιο περαιτέρω ανακεφαλαιοποίησης, προσελκύοντας σημαντικά ιδιωτικά κεφάλαια. «Τώρα οι τράπεζες και οι εποπτικές αρχές πρέπει να αντιδράσουν άμεσα και αποφασιστικά και να αντιμετωπίσουν το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων, επίσης μέσω της πλήρους εφαρμογής των νόμων και μέσω της ενίσχυσης των πρωτοβουλιών που υποστηρίζουν τη διαδικασία πληρωμής.

Προσθέτει ότι οι μισθοί ευθυγραμμίζονται καλύτερα με τις δυναμικές παραγωγικότητας και τη μείωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα του κόστους, αν και η επίδοση των εξαγωγών θα βελτιωθεί αισθητά, μόνο όταν εφαρμοστούν πλήρως οι μεταρρυθμίσεις σε άλλους τομείς της οικονομίας.

Έχουν αναληφθεί προσφάτως βασικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στους τομείς των προϊοντικών αγορών και επιχειρηματικού περιβάλλοντος, ή αναλαμβάνονται τώρα από τις αρχές, προκειμένου να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα και να μειωθεί το διοικητικό φορτίο. Παραμένουν ακόμη, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, πολύ σημαντικές προκλήσεις σε πολλούς τομείς.

Παρόλα αυτά, το μέγεθος και η φιλοδοξία των μέτρων που εφαρμόστηκαν από την ολοκλήρωση της προηγούμενης αναθεώρησης και μετά (τον Ιούλιο του 2013), καθώς και οι νέες συγκεκριμένες δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα, είναι σημαντικές.

Θα πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι ΕΕ παρουσιάζει ένα μόνο μέρος των κειμένων του αναθεωρημενου μνημονίου και τούτο διότι, όπως αναφέρεται, τελούν υπό οριστικοποίηση από την πλευρά του ΔΝΤ.

Επιστροφή στην ανάπτυξη το 2014

Η Κομισιόν επισημαίνει ότι τα τελευταία στοιχεία δείχνουν πως η παρατεταμένη οικονομική ύφεση φαίνεται να έχει σημειώσει το χαμηλό της και επιβεβαιώνει την εκτίμηση για επιστροφή στην οικονομική ανάπτυξη το 2014.

Όπως αναφέρει, ο ρυθμός της ύφεσης αποδυναμώθηκε σημαντικά το 2013 με την αρνητική ανάπτυξη του ΑΕΠ να επιβραδύνει από 6,0% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο σε 2,3% το τελευταίο τρίμηνο, με αποτέλεσμα ετήσια συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 3,9% για συνολικά το 2013, ελαφρώς λιγότερο απ΄ ό, τι αναμενόταν τον περασμένο Ιούλιο (4,2%).

Αναφέρει ακόμη ότι από την αρχή του έτους, οι δείκτες εμπιστοσύνης συνεχίζουν να βελτιώνονται και σε συνδυασμό με τις τελευταίες ανακοινώσεις για τη βιομηχανική παραγωγή, δείχνουν σαφώς τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, υποδεικνύοντας επέκταση της παραγωγής για πρώτη φορά από το φθινόπωρο του 2009.

Για το 2014 αναμένεται επιστροφή σε θετική ετήσια ανάπτυξη του ΑΕΠ κατά 0,6%, για να ακολουθήσει πιο ισχυρή ανάκαμψη 2,9% το 2015 και 3,7% το 2016. Η ανάπτυξη αναμένεται να βρει στήριξη στις διαθρωτικές μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται από τον Μάιο του 2010 και στις αγορές εργασίας και προϊόντων οι οποίες έχουν ενισχυμένη ανταγωνιστικότητα και βελτιωμένη ικανότητα προσαρμογής. Αυτό αντανακλάται στις ενισχυμένες προοπτικές στις εξαγωγές και επενδύσεις, αναφέρει.

Η ανταγωνιστικότητα των τιμών συνεχίζει να βελτιώνεται με τον πληθωρισμό να παραμένει κάτω από το μέσο όρο της Ευρωζώνης. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει εξαφανιστεί, με πλεόνασμα 0,7% του ΑΕΠ το 2013, κάτι που αποτελεί σημαντική βελτίωση σε σχέση με το έλλειμμα του 2,4% του ΑΕΠ το 2012.

Η σημαντική συρρίκνωση των εισαγωγών αναμένεται να αναστραφεί με την ενίσχυση της οικονομίας, εκτιμά η Κομισιόν. 

Συνολικά, οι αβεβαιότητες για το εύρος και την ταχύτητα της οικονομικής ανάκαμψης το 2014 παραμένουν σημαντικές, αλλά είναι πλέον πιο ισορροπημένες απ ό,τι φαίνονταν τον Ιούλιο του 2013, αναφέρει.

Τι βλέπει για το χρέος

Για ελαφρά επιδείνωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Ιουλίου του 2013 κάνει λόγο η Κομισιόν.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της, μετά την έντονα αρνητική συνεισφορά της ανάπτυξης του ονομαστικού ΑΕΠ την περίοδο 2010-2013 που οδήγησε σε κορύφωση του χρέους στο 177% περίπου του ΑΕΠ την περίοδο 2013-2014, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας αναμένεται να παρουσιάσει αισθητή συρρίκνωση από το 2015 και μετά με «φόντο» την επιτάχυνση της ανάπτυξης και την ενίσχυση του πρωτογενούς πλεονάσματος.

Συγκεκριμένα, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα συνεχίσει σταδιακά να μειώνεται στο περίπου 125% του ΑΕΠ το 2020 και στο περίπου 112% του ΑΕΠ το 2022, με την προϋπόθεση της πλήρους εφαρμογής του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής.

Ωστόσο, σημειώνει η Κομισιόν, οι προβλέψεις αυτές ενδέχεται να αναθεωρηθούν ελαφρώς σε περίπτωση που ορισμένες εξελίξεις στην αγορά που αφορούν τις τράπεζες είναι πιο ευνοϊκές από ό,τι αναμένεται. Τα σενάρια των stress tests επιβεβαιώνουν ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα υποχωρήσει αισθητά από τα τρέχοντα επίπεδα. Βάσει του δυσμενέστερου σεναρίου, ο λόγος θα μειωθεί αρχικά, αλλά στη συνέχεια θα σταθεροποιηθεί σε υψηλά επίπεδα. Αντίθετα, βάσει του πιο ευνοϊκού σεναρίου, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και στο 110% περίπου έως το 2020.

Το «μαξιλάρι» του ΤΧΣ θα «διατηρηθεί»

Αναφορικά με τις ελληνικές τράπεζες, σχολιάζει ότι ίσως χρειαστούν περισσότερα κεφάλαια εξαιτίας των bad loans, τα οποία αυξήθηκαν στο 33,1% το 2013. Επισημαίνει ότι το «μαξιλάρι» του ταμείου αναχρηματοδότησης των τραπεζών «θα διατηρηθεί» για να καλύψει μελλοντικές ανάγκες.

Οι αρχές παραμένουν δεσμευμένες στην ανάληψη όλων των απαραίτητων ενεργειών για να διασφαλίσουν ότι οι τράπεζες είναι υγιείς και επαρκώς κεφαλαιοποιημένες και είναι σε θέση να υποστηρίξουν την οικονομική ανάκαμψη. Η αναθεώρηση έλαβε υπόψη της τα αποτελέσματα των stress tests και τις εκτιμήσεις για τις συνακόλουθες κεφαλαιακές ανάγκες από την Τράπεζα της Ελλάδας. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της ομάδας της αποστολής, «υπάρχουν κάποια ανοδικά ρίσκα για τις εκτιμήσεις των κεφαλαιακών αναγκών, συγκεκριμένα, εάν οι αρχές και οι τράπεζες δεν αντιμετωπίσουν άμεσα και αποτελεσματικά, το υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Χρειάζεται άμεση ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών για να ενισχύσουν τους ισολογισμούς τους», επισημαίνεται στην έκθεση.

Ακόμη τονίζει ότι η συνεχιζόμενη εισροή νέων ιδιωτικών κεφαλαίων στις ελληνικές τράπεζες είναι ένα σημάδι εμπιστοσύνης και θα βοηθήσει να ενισχυθεί η ιδιωτική διαχείριση των ελληνικών τραπεζών. Το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης έχει επανασχεδιαστεί υπό το πρίσμα της βελτιωμένης κεφαλαιοποίησης του ευρωπαϊκού κλάδου και των συνθηκών της αγοράς. Η Τράπεζα της Ελλάδας θα πρέπει να παραμείνει σε επαγρύπνηση και να εποπτεύει το τραπεζικό σύστημα και να απαιτήσει δυναμικά από τις τράπεζες να εργαστούν άμεσα και να ασχοληθούν με το μεγάλο απόθεμα των απομειωμένων περιουσιακών τους στοιχείων.

«Οι αρχές επίσης είναι δεσμευμένες για τη σημαντική ενίσχυση του πλαισίου εξυγίανσης του χρέους του ιδιωτικού τομέα, εφαρμόζοντας επίσης το μεταβατικό σχήμα που τέθηκε σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 2013 και διευκολύνοντας την ομαλή και ταχεία «έξοδο» των απομειωμένων τραπεζικών assets. Τα μαξιλάρια του ΤΧΣ θα διατηρηθούν για να αντιμετωπίσουν μελλοντικές αντίξοες εξελίξεις».

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι με την ισχυρή δημοσιονομική επίδοση και τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος, είναι τώρα κρίσιμο να διασφαλιστεί ότι θα εφαρμοστεί μια ευρεία σειρά φιλόδοξων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την ταχεία αποκατάσταση και προώθηση της ανάπτυξης και τη στήριξη της απασχόλησης. Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε για την εφαρμογή ενός πακέτου σημαντικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες εάν υλοποιηθούν πλήρως, θα βελτιώσουν σημαντικά τη δυναμική ανάπτυξης και την ευελιξία της ελληνικής οικονομίας.

Είναι εξίσου σημαντικό, όπως επισημαίνεται, «ότι οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά προϊόντων τείνουν να ενισχύουν την κοινωνική δικαιοσύνη καθώς οι υπερβολικές τιμές ή τα ενοίκια, τα οποία μέχρι στιγμής ωφέλησαν έναν μικρό αριθμό προνομιούχων εταιρειών και επαγγελμάτων, μειώνονται, αυξάνοντας το βιοτικό επίπεδο των απλών πολιτών».

Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, η βασική πηγή ρίσκου για το ελληνικό πρόγραμμα, είναι «τα αντικρουόμενα κατεστημένα συμφέροντα». Η Κομισιόν εκτιμά ότι το ελληνικό χρέος θα διαμορφωθεί στο 125% του ΑΕΠ το 2020, στο 112% του ΑΕΠ το 2022, ενώ η ανεργία αναμένεται στο 24,5% το 2014 και στο 22,5% το 2015.

"Τρέχουν" οι ιδιωτικοποιήσεις αλλά με καθυστερήσεις

Τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις συνεχίζουν να εισρέουν, αναφέρει η Επιτροπή αν και σημειώνει ότι σημειώνοντας κάποιες καθυστερήσεις.

Η Κομισιόν επισημαίνει ότι λαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση της διακυβέρνησης και της αποτελεσματικότητας της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της ακίνητης περιουσίας.

Οι πωλήσεις εταιρειών προχωρούν σε γενικές γραμμές ανάλογα με τον σχεδιασμό, αν και ορισμένες έχουν καθυστερήσει προκειμένου να είναι δυνατή η σωστή ρύθμιση των αγορών πριν από την ιδιωτικοποίηση(φυσικό αέριο, λιμάνια), αναφέρει η Επιτροπή και προσθέτει: Όσον αφορά την ακίνητη περιουσία, παρά τον μεγάλο αριθμό διαθέσιμων περιουσιακών στοιχείων, η αδύναμη ζήτηση σήμερα και το γεγονός ότι ορισμένα έργα δεν έχουν ωριμάσει καθιστούν δύσκολο να εξαχθεί μεγάλη αξία από την ακίνητη περιουσία σε σύντομο χρονικό διάστημα, κάτι που έχει οδηγήσει σε κάποια προσαρμογή των προβλέψεων.

Οι τελευταίοι διαγωνισμοί έχουν ωστόσο οδηγήσει σε ικανοποιητικά αποτελέσματα και ορισμένοι αναμένεται να θέσουν σε κίνηση σημαντικές επενδύσεις τα επόμενα χρόνια.

Είναι καθοριστικής σημασίας, προκειμένου να επιταχυνθεί η παραγωγή των εσόδων, το έργο που έχει δρομολογηθεί για να ενισχυθούν τα ιδρύματα που είναι επιφορτισμένα με τη διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων ( ΤΑΙΠΕΔ) και με την προετοιμασία των περιουσιακών στοιχείων από την αγορά των ακινήτων (ΕΤΑΔ) να αποτυπώνεται στη βελτιωμένη νομοθεσία και οργανωτικές αλλαγές, υπογραμμίζει η Επιτροπή.

Η αποτίμηση μέσω της συμμετοχής επενδυτών από τον ιδιωτικό τομέα στην ανάπτυξη περιουσιακών στοιχείων από την αγορά ακινήτων εξετάζεται, αλλά θα είναι σε θέση να κινητοποιήσει μέτριες ροές εσόδων σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, προσθέτει.

(capital.gr)