Ζίγκ ζάγκ… 88 χιλιομέτρων από τον TAP στη Βόρεια Ελλάδα

Ζίγκ ζάγκ στην πορεία χάραξης του αγωγού TAP αναγκάζεται να κάνει η εταιρεία του αγωγού καθώς τα αιτήματα αλλαγής της πορείας του από δήμους, φορείς και μεμονωμένους αγρότες, πολλαπλασιάζονται, δείγμα του πόσο δύσκολο είναι το έργο.

Μέχρι στιγμής η εταιρεία έχει επαναχαράξει ούτε λίγο ούτε πολύ το 16% της αρχικής διαδρομής, δηλαδή 88,5 χιλιόμετρα, έχοντας δεχτεί 100 αιτήματα και ικανοποιήσει τα 40. Αλλά όλα δείχνουν ότι έπεται συνέχεια αφού τουλάχιστον 40 ακόμη αιτήματα δεν έχουν εξεταστεί.

Αλλού, οι αλλαγές γίνονται επειδή ο αγωγός περνάει κοντά από δημοτικά κοιμητήρια, αλλού επειδή θίγονται καλλιεργητές ή τοπικές επιχειρήσεις, και αλλού επειδή ο TAP εμποδίζει την μελλοντική επέκταση του γενικού πολεοδομικού σχεδίου.

Σε άλλα σημεία η επαναχάραξη είναι μόλις…  165 μέτρα όπως στο χωριό Προβατάς Σερρών καθώς εμποδίζει τα σχέδια επέκτασης τοπικής εταιρείας, και αλλού φτάνει τα 15 χλμ όπως στην κοινότητα Χρυσούπολης Νέστου, έπειτα από εναλλακτική πρόταση χάραξης που κατέθεσε ο Δήμος. Χαρακτηριστικό είναι επίσης πως η συντριπτική πλειοψηφία των αιτημάτων, τα 15 από τα 100, προέρχονται από το Νομό Σερρών.

Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω το συνολικό μήκος του αγωγού έχει αυξηθεί κατά 10 χλμ, από τα 545 στα 555 χιλιόμετρα, και το κόστος του κατά 15-20 εκατ. δολάρια.

Πρόκειται για αλλαγές αναμενόμενες σε ένα τόσο μεγάλο έργο, όπως ανέφεραν χθες πηγές της εταιρείας του TAP στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι εκεί όπου υπάρχει κάθετη αντίδραση για τη διέλευση του αγωγού είναι στη Καβάλα.

Τενάγη Καβάλας

Σημείο αντιπαράθεσης, η πορεία μέσα από την πεδιάδα των Τεναγών Φιλίππων, όπου απέναντι στην κοινοπραξία βρίσκονται η τοπική αυτοδιοίκηση, μαζί με σωματεία, φορείς, και τον πρόεδρο του αγροτικού συλλόγου Καβάλας, οι οποίοι με τη στήριξη μελετών του ΤΕΕ και του ΓΕΩΤΕΕ ζητούν αλλαγή της διαδρομής, προκειμένου να μην περάσει από τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις του κάμπου της Νέας Καρβάλης.

Σύμφωνα με την κοινοπραξία, οι παρατηρήσεις του ΤΕΕ και του ΓΕΩΤΕΕ εστάλησαν στα κεντρικά της κοινοπραξίας και αποτέλεσαν αντικείμενο ενδελεχούς μελέτης από την πλευρά της διεθνούς ομάδας μηχανικών του TAP. Εστάλη μάλιστα εκτενής 30σέλιδη τεχνική απάντηση στις ανησυχίες που εκφράστηκαν, ενώ η κοινοπραξία προσκαλεί εκ νέου σε διάλογο και συνεργασία τους τοπικούς φορείς και τα επιμελητήρια.

Το νοσοκομείο

Πολλές μικρές ιστορίες, άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο σημαντικές, είναι ανάμεσα στις περιπτώσεις που αντιμετώπισαν οι άνθρωποι της κοινοπραξίας. Αλλού ο αγωγός περνούσε κοντά από το νέο νοσοκομείο της πόλης (περίπτωση Αλεξανδρούπολης) οπότε και η διαδρομή μετατοπίστηκε 217 μέτρα νοτιότερα, και αλλού διερχόταν δίπλα από ένα μικρό γήπεδο ποδοσφαίρου (Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης) οπότε χρειάστηκε να γίνει επαναχάραξη 3,3 χιλιομέτρων. 

Τα αμπέλια

Σε αρκετές όμως περιπτώσεις, τα αιτήματα επαναχάραξης της διαδρομής του αγωγού αφορούν μικρές καλλιέργειες με αμπέλια μέσα από τις οποίες περνά το έργο. Τα αμπέλια είναι η μοναδική πηγή εσόδων μου, ανέφερε στο αίτημά του προς την κοινοπραξία μεμονωμένος ιδιοκτήτης γης από τη Βασιλάδα Καστοριάς, ζητώντας να μεταφερθεί βορειότερα ο αγωγός που περνούσε αρχικά μέσα από τα χωράφια του.

Η διαδρομή μετατοπίσθηκε σε γειτονικά αγροτεμάχια με μονοετείς καλλιέργειες, επαναχαράκτηκαν 200 περίπου μέτρα, επιτυγχάνοντας μάλιστα μείωση του αρχικού μήκους κατά 40 μέτρα. Το ίδιο ζήτησαν και πέτυχαν κι άλλοι παραγωγοί, όπως από τη Μηλίτσα Καστοριάς.

Το νεκροταφείο

Για να καταλάβει κανείς πόσο σύνθετο είναι ένα τέτοιο έργο, δεν λείπουν και τα τραγελαφικά περιστατικά. Η αρχική χάρξη του αγωγού περνούσε πολύ κοντά από δύο νεκροταφεία, το ένα στην Ιτέα Κομοτηνής και το άλλο στην κοινότητα Θαλασσιάς του δήμου Τοπείου στην Ξάνθη.

Οι δύο δήμαρχοι ενημέρωσαν την εταιρεία του TAP η οποία στην πρώτη περίπτωση έκανε επαναχάραξη διαδρομής 1,2 χιλιομέτρων, μετατοπίζοντας το σημείο βορειότερα και αυξάνοντας το μήκος της κατά εξηνταπέντε μέτρα.

Στη δεύτερη περίπτωση, αυτή της Ξάνθης, υιοθετήθηκε η πρόταση του τοπικού αγροτικού συνεταιρισμού και επαναχαράχτηκαν 800 μέτρα διαδρομής, μειώνοντας μάλιστα το αρχικό μήκος κατά εξήντα μέτρα.

Αυστηρά τα κριτήρια για τις εταιρείες

Εκτός από τα τοπικά θέματα πάντως, από τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές στο πλαίσιο ενημέρωσης, φαίνεται ότι πράγματι υπάρχει θέμα με τη συμμετοχή ελληνικών κατασκευαστικών εταιρειών ως επικεφαλής εργολάβων για το ελληνικό τμήμα από τον Έβρο μέχρι τα Αλβανικά σύνορα. Αυτό προκύπτει καθώς φέρεται να υπάρχει τεχνική προϋπόθεση για εμπειρία στην συγκόλληση 1000 χλμ αγωγών πάχους 48 ιντσών, όταν στο ελληνικό δίκτυο η διάμετρος είναι 36 ίντσες και άρα δεν πληροί καμία ελληνική εταιρεία το κριτήριο.

Πάντως σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας φιλοξενούσας χώρας, απαγορεύονται όροι που να αποκλείουν ελληνικές εταιρείες και ως εκ τούτου παραμένει ανοιχτό να βρεθεί κάποια λύση για το ζήτημα (π.χ. να χρησιμοποιηθεί δάνεια εμπειρία).

Σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις το έργο αναμένεται να είναι έτοιμο στο τέλος του 2018 ενώ η ροή αερίου από το Αζερμπαϊτζάν προς την Τουρκία και μετά προς την Ελλάδα αναμένεται από τις αρχές του 2019.

Κατασκευή- αποζημιώσεις

Τέλος, στη φάση της κατασκευής, στις περιοχές από όπου θα περάσει ο αγωγός θα δημιουργηθεί ένας διάδρομος ασφαλείας μήκους 30 μέτρων.

Οι ιδιοκτήτες και οι παραγωγοί των κτημάτων αυτών θα αποζημιωθούν, ως γνωστόν, με τιμές αγοράς για τρία χρόνια δηλαδή θα πάρουν το σύνολο της αξίας της παραγωγής τους για το διάστημα κατά το οποίο θα κατασκευαστεί ο αγωγός αλλά και για ένα χρόνο επιπλέον, προκειμένου να επανέλθει το έδαφος σε κανονική κατάσταση. Μετά την κατασκευή διάδρομος ασφάλειας θα περιοριστεί στα 8 μέτρα, για τα οποία επίσης θα καταβληθούν αποζημιώσεις.

Σημειώνεται ενδεικτικά ότι ο συνολικός διάδρομος ασφάλειας για την περιοχή της Καβάλας αντιστοιχεί σε 397 στρέμματα, από τα οποία θα πρέπει να γίνουν αλλαγές στις καλλιέργειες (δηλαδή να αφαιρεθούν φυτά με βαθιές ρίζες που δεν επιτρέπονται όπως καλαμπόκι) σε μόλις 5,4 στρέμματα.