Υπαγωγή φωτοβολταϊκών έργων στον Αναπτυξιακό Νόμο: Επίκαιρα Νομικά Ζητήματα

Μετά τη ψήφιση του νέου «αναπτυξιακού πλαισίου για τις στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις», σειρά νομικών ζητημάτων εγείρονται ως προς την υπαγωγή ενεργειακών επενδύσεων, την πορεία της νομικής αμφισβήτησης των εκδοθεισών τροποποιητικών αποφάσεων σε σχέση με ήδη εντεταγμένα έργα, αλλά και τη διαδικασία επανεξέτασης επενδυτικών σχεδίων φ/β.

Κατ’ αρχάς, παρατηρείται ότι ανακύπτουν ζητήματα νομικής προστασίας κατά των τροποποιητικών αποφάσεων υπαγωγής ενεργειακών επενδύσεων στον αναπτυξιακό. Συγκεκριμένα:

• Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου 4098/2012, ο οποίος ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 18.12.2012 και δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. στις 20.12.2012 (ΦΕΚ. Α’ 249), προβλέπεται ότι «[ε]πενδυτικά σχέδια που υπάγονται στις διατάξεις των νόμων 2601/1998 (Α`81), 3299/2004 (Α`261) και 3908/2011 (Α`8) όπως ισχύουν, καθώς και σε μεταγενέστερους νόμους που αφορούν ενισχύσεις ιδιωτικών επενδύσεων, διέπονται, ως προς την εφαρμογή των νόμων αυτών, από τις διατάξεις που ισχύουν κατά το χρόνο αίτησης υπαγωγής, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά από ειδικές ή μεταβατικές διατάξεις».

• Από την εν λόγω διάταξη προκύπτει σαφώς ότι σκοπός του νομοθέτη είναι η ασφάλεια δικαίου κατά την εφαρμογή των επενδυτικών νόμων και η αποτροπή της ξαφνικής και απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε μία επένδυση. Το πνεύμα της διάταξης αυτής βρίσκεται σε πλήρη σύμπνοια και με την αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του πολίτη προς τη Διοίκηση, η οποία, έχει συνταγματική και υπερνομοθετική ισχύ αποδίδοντας κανόνα αναγνωρισμένο και στο επίπεδο του ενωσιακού δικαίου, δυνάμει του οποίου υποχρεώνεται ο νομοθέτης και η Διοίκηση ως προς την τήρηση των δεσμεύσεων που είχαν αναλάβει έναντι του επενδυτή.

• Εντούτοις, παρατηρείται σήμερα το συχνό φαινόμενο να μειώνεται αναδρομικά και χωρίς συγκεκριμένη αιτιολογία τόσο το οριζόμενο κόστος όσο και το ποσό της επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων που έχουν ήδη υπαχθεί στις διατάξεις του αναπτυξιακού νόμου δυνάμει αποφάσεων υπαγωγής, οι οποίες μάλιστα δημοσιεύθηκαν σε ΦΕΚ και προσδιόριζαν αρχικά διαφορετικό συνολικό κόστος επένδυσης και ποσό επιχορήγησης. Κατά συνέπεια, οι επενδυτές βρίσκονται ενώπιον δυσάρεστων εκπλήξεων, με τις νόμιμες προσδοκίες τους να ανατρέπονται αναδρομικά και το ήδη εγκεκριμένο ποσό της επιχορήγησης να μεταβάλλεται επί τα χείρω, κατά απόλυτη παράβαση της αρχής της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικούμενου. Ενόψει αυτού αλλά και του γεγονότος ότι τέτοιες περιπτώσεις έχουν ήδη κριθεί ευνοϊκά υπέρ των επενδυτών από τα αρμόδια ελληνικά δικαστήρια, απολύτως χρήσιμη είναι η έγκαιρη νομική αντιμετώπιση των σχετικών θεμάτων. Επισημαίνεται ότι λόγω ύπαρξης δεσμευτικών δικονομικών προθεσμιών, οι νομικές ενέργειες πρέπει να δρομολογούνται άμεσα με τη λήψη των σχετικών αποφάσεων υπαγωγής.

• Συγκεκριμένα, έναντι των τροποποιητικών αυτών αποφάσεων, με τις οποίες μειώνεται αναδρομικά το ποσό της επιχορήγησης, οι επενδυτές δύνανται εντός συγκεκριμένων σύντομων προθεσμιών να αμυνθούν προσφεύγοντας στο αρμόδιο δικαστήριο και να δικαιωθούν κάνοντας χρήση στοχευμένης νομικής επιχειρηματολογίας και των μέσων προστασίας που παρέχει ο νόμος για τις συγκεκριμένες κατηγορίες ενδίκων διαφορών.
Τέλος, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με διάταξη του νομοσχεδίου για τη Διαμόρφωση φιλικού αναπτυξιακού περιβάλλοντος για τις στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις, «παρέχεται δυνατότητα συνολικής εξέτασης (υπαγωγής, αξιολόγησης, τροποποίησης, ολοκλήρωση) επενδυτικών σχεδίων παραγωγής ηλεκτρισμού από ηλιακή ενέργεια έως 100 KWP, που επανυποβάλλονται κατά τις διατάξεις του άρθρου 241 του Ν. 4072/2012, με διοικητικό έλεγχο και δίχως υπαγωγή τους στην γνωμοδοτική επιτροπή, προκειμένου να προχωρήσουν άμεσα και δεδομένου ότι εκ φύσεως των επενδυτικών σχεδίων οι σχετικοί έλεγχοι  μπορούν να γίνουν με προσκόμιση σχετικών δικαιολογητικών και δίχως επιτόπιους ελέγχους. Παρέχεται δε νομοθετική εξουσιοδότηση για έκδοση απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, με την οποία θα καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και ο τρόπος ελέγχου.»

Ειδικότερα, με την εν λόγω διάταξη επιχειρείται η απεμπλοκή μικρών επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά ισχύος έως 100 KW από τις διαδικασίες αξιολόγησης και γνωμοδότησης από την αρμόδια επιτροπή. Η έκδοση της προβλεπόμενης ΥΑ θα εκκινήσει μια ταχύτερη και αμεσότερη διαδικασία της συνολικής εξέτασης επενδυτικών σχεδίων για φ/β πάρκα ισχύος έως 100 KW που έχουν υποβάλλει αιτήματα επανεξέτασης. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει ωστόσο να παρακολουθείται σε κάθε στάδιο του διοικητικού ελέγχου, προκειμένου να χωρεί προσβολή των επιμέρους πράξεων σε περίπτωση που παραβιάζονται διατάξεις του νέου αναπτυξιακού νόμου, του Ν. 4072/2012 και της οικείας ΥΑ.

Επιμέλεια: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγόροι & Νομικοί Σύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)