Ισχυρό momentum για επενδύσεις σε μπαταρίες και δίκτυα στην Ευρώπη - Τα deals των τελευταίων εβδομάδων

Η ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση εισέρχεται σε μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση. Ενώ η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες (Battery Energy Storage Systems – BESS) αναδεικνύεται πλέον σε βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία των ηλεκτρικών δικτύων και τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας.

Οι επενδύσεις που ανακοινώνονται τους τελευταίους μήνες σε ολόκληρη την Ευρώπη – από την Πολωνία και τη Ρουμανία έως την Ιταλία και το Μαυροβούνιο – καταδεικνύουν ότι η αγορά έχει περάσει σε μια νέα εποχή, όπου οι μπαταρίες δεν θεωρούνται πλέον συμπληρωματική τεχνολογία, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο των σύγχρονων ενεργειακών υποδομών.

Το deal στην Πολωνία

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία μεταξύ της πολωνικής εταιρείας ανάπτυξης έργων ανανεώσιμων πηγών Green Capital S.A. και της επενδυτικής Prime Capital AG για την από κοινού ανάπτυξη χαρτοφυλακίου έργων αποθήκευσης συνολικής ισχύος 300 MW και ενεργειακής χωρητικότητας 1.200 MWh. Η επένδυση, προϋπολογισμού περίπου 230 εκατ. δολαρίων (850 εκατ. ζλότι), αφορά δύο μεγάλης κλίμακας έργα που διαθέτουν συμβάσεις διαθεσιμότητας διάρκειας 17 ετών, στοιχείο που εξασφαλίζει τη χρηματοοικονομική τους βιωσιμότητα και συμβάλλει στην ενίσχυση της αξιοπιστίας του πολωνικού ηλεκτρικού συστήματος.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Green Capital, Michał Polanowski, υπογράμμισε ότι η αποθήκευση ενέργειας έχει πλέον εξελιχθεί από μια υποστηρικτική τεχνολογία σε στρατηγική αναγκαιότητα για τα σύγχρονα ηλεκτρικά δίκτυα.

Όπως επισημαίνει, όσο αυξάνεται η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό μείγμα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για συστήματα μεγάλης κλίμακας που μπορούν να αποθηκεύουν την πλεονάζουσα παραγωγή και να την επαναδιοχετεύουν στο δίκτυο όταν η ζήτηση αυξάνεται ή όταν η παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά μειώνεται.

Η Πολωνία, ωστόσο, δεν αποτελεί τη μοναδική αγορά που επενδύει δυναμικά στην αποθήκευση ενέργειας.

Το ευνοϊκό πλαίσιο

Η Ρουμανία εξελίσσεται σε έναν από τους πλέον ελκυστικούς προορισμούς για αντίστοιχες επενδύσεις, καθώς συνδυάζει ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.

Η ισραηλινή Nofar Energy σχεδιάζει την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης συνολικής ισχύος 280 MW και χωρητικότητας 860 MWh σε δύο μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα της χώρας, μέσω επένδυσης που υπερβαίνει τα 93 εκατ. δολάρια. Με την εγκατάσταση μπαταριών δίπλα στα φωτοβολταϊκά πάρκα, η εταιρεία φιλοδοξεί να αυξήσει τόσο την ευστάθεια του ηλεκτρικού δικτύου όσο και την οικονομική απόδοση της παραγόμενης πράσινης ενέργειας, μεταφέροντας την πώλησή της στις ώρες αιχμής, όταν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλότερες.

Παράλληλα, η σουηδική Repono AB, σε συνεργασία με την ελβετική Gunvor Group και την αυστριακή enspired GmbH, προχωρά στην ανάπτυξη έργου αποθήκευσης ισχύος 202 MW και χωρητικότητας 404 MWh στην επαρχία Άρτζες της Ρουμανίας. Το έργο συγκαταλέγεται ήδη μεταξύ των μεγαλύτερων αυτόνομων εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και αποτυπώνει τη δυναμική που αποκτά η συγκεκριμένη αγορά.

Οι επενδύσεις στα δίκτυα

Η ανάπτυξη των έργων αποθήκευσης συνοδεύεται παράλληλα από σημαντικές επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ABB ανακοίνωσε επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. δολαρίων για την επέκταση της παραγωγικής της δυναμικότητας στον εξοπλισμό μέσης τάσης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει νέα μονάδα παραγωγής αξίας 100 εκατ. δολαρίων στο Νταλμίνε της Ιταλίας, καθώς και επεκτάσεις εργοστασίων στη Βουλγαρία, τη Φινλανδία, τη Γερμανία, τη Νορβηγία και την Πολωνία.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ABB, Morten Wierod, οι επενδύσεις αυτές ανταποκρίνονται στις βαθιές αλλαγές που συντελούνται στον ενεργειακό τομέα, καθώς ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών, η ραγδαία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων και η ηλεκτροκίνηση αυξάνουν συνεχώς τις απαιτήσεις για πιο ευέλικτες και ανθεκτικές ενεργειακές υποδομές.

Ανάλογη στρατηγική ακολουθεί και η Ιταλία. Η γαλλική Neoen ξεκίνησε την κατασκευή του έργου αποθήκευσης Pasian di Prato, ισχύος 25 MW και χωρητικότητας 100 MWh, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο έτος. Πρόκειται για το δεύτερο έργο αποθήκευσης της εταιρείας στην ιταλική αγορά, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η αποθήκευση ενέργειας εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο για την ασφαλή λειτουργία των ηλεκτρικών συστημάτων με υψηλή διείσδυση ανανεώσιμων πηγών.

«Η αποθήκευση ενέργειας καθίσταται απαραίτητη για την υποστήριξη της αυξανόμενης συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών και για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας του ιταλικού ηλεκτρικού συστήματος», δήλωσε ο συνδιευθύνων σύμβουλος της Neoen Italia, Andrea Bartolini.

Στο Μαυροβούνιο

Η τάση αυτή επεκτείνεται και πέραν των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο Μαυροβούνιο, η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού EPCG υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την ιαπωνική PowerX για την ανάπτυξη έργων αποθήκευσης συνολικής χωρητικότητας 500 MWh μέσα στην επόμενη τριετία, στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου για την αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.

Οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η ευρωπαϊκή αγορά εισέρχεται σε μια νέα φάση ωρίμανσης. Η εντυπωσιακή μείωση του κόστους των μπαταριών, η τεχνολογική πρόοδος και η δημιουργία σταθερών μηχανισμών αποζημίωσης μέσω των αγορών ισχύος καθιστούν πλέον τις επενδύσεις στην αποθήκευση ιδιαίτερα ελκυστικές για θεσμικούς και ιδιωτικούς επενδυτές.

Ταυτόχρονα, ο επιταχυνόμενος εξηλεκτρισμός  της οικονομίας, η ανάπτυξη των data centers, η εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης και η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μετά τις γεωπολιτικές αναταράξεις των τελευταίων ετών αυξάνουν κατακόρυφα τη σημασία των συστημάτων αποθήκευσης.

Οι μπαταρίες μεγάλης κλίμακας επιτρέπουν την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από αιολικά και φωτοβολταϊκά, περιορίζουν τις διακυμάνσεις του δικτύου, μειώνουν την ανάγκη λειτουργίας συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και ενισχύουν την αξιοπιστία του ενεργειακού συστήματος.

Στη δημόσια συζήτηση

Για πολλά χρόνια η δημόσια συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σήμερα, όμως, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι χωρίς επαρκείς δυνατότητες αποθήκευσης δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής.

Οι επενδύσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ευρώπη δείχνουν ότι η αποθήκευση ενέργειας δεν αποτελεί πλέον την «επόμενη ημέρα» της ενεργειακής μετάβασης. Είναι το απαραίτητο θεμέλιο πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί το νέο, πιο καθαρό, ασφαλές και ανθεκτικό ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.