Ο ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ στον εξηλεκτρισμό της οικονομίας και τη νέα ενεργειακή εποχή

Ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας αποτελεί επιτακτική ανάγκη και στρατηγική προτεραιότητα για την ενεργειακή μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας. Η μεγάλη πρόκληση του σήμερα δεν είναι απλά η παραγωγή ενέργειας, αλλά η διαμόρφωση ενός ενεργειακού περιβάλλοντος που θα λειτουργεί με ασφάλεια και ανθεκτικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η στρατηγική του ΔΕΔΔΗΕ και το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 5 δισ. ευρώ, το οποίο έχει στόχο να καταστήσει το Δίκτυο πιο «έξυπνο», πιο ανθεκτικό και πιο κοντά στις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων, μέσα από έργα εστιασμένα σε ψηφιακές υποδομές και νέες τεχνολογίες.

Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στο επίπεδο της διανομής αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, με εκτιμώμενη άνοδο περίπου 24% έως το 2030. Η αύξηση αυτή δεν προέρχεται πλέον μόνο από την παραδοσιακή κατανάλωση, αλλά από νέες και ενεργοβόρες χρήσεις, όπως τα data centers. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ, η κατανάλωση ενέργειας από data centers αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, προσθέτοντας έως το 2034 περίπου 0,9 έως 1,3 TWh νέας ζήτησης στο Δίκτυο. Ακόμα ένας παράγοντας που αυξάνει τη ζήτηση είναι η ηλεκτροκίνηση η οποία αναπτύσσεται με ιδιαίτερα ταχείς ρυθμούς (ήδη για το 2026 εκτιμάται ότι θα λειτουργούν περίπου 9.000 δημόσια προσβάσιμοι φορτιστές, συνολικής ισχύος περίπου 320 MW, αυξημένης κατά σχεδόν 50% σε σχέση με το 2025). Παράλληλα, ο εξηλεκτρισμός της θέρμανσης και της βιομηχανίας μεταβάλλει σταδιακά το προφίλ της κατανάλωσης, δημιουργώντας νέες απαιτήσεις διαχείρισης φορτίου. 

Επιπροσθέτως, νέα δεδομένα δημιουργούνται και από το cold ironing, δηλαδή την παροχή ηλεκτροδότησης των ελλιμενιζόμενων πλοίων από την ξηρά. Στο έργο αυτό που είναι κρίσιμης σημασίας, καθώς θα μετατρέψει τα λιμάνια  σε ενεργειακούς κόμβους και το δίκτυο σε βασική υποδομή της ναυτιλίας και της οικονομίας, ο ΔΕΔΔΗΕ θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς 19 λιμένες θα πρέπει να διαθέτουν υποδομές OPS έως το 2030. Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ήδη αναλάβει ενεργό ρόλο, εντάσσοντας τα σχετικά έργα στον σχεδιασμό ανάπτυξης του Δικτύου και προχωρώντας σε έργα ενίσχυσης υποδομών σε λιμένες όπως η Ηγουμενίτσα, η Ραφήνα, το Λαύριο, η Κέρκυρα και η Καβάλα.

Παράλληλα, ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά σε μια βαθιά ψηφιοποίηση της λειτουργίας του Δικτύου, ενισχύοντας την ανθεκτικότητά του. Σήμερα, διαθέτει τη δυνατότητα κεντρικού τηλεελέγχου περίπου 5,5 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, γεγονός που επιτρέπει την ασφαλέστερη διαχείριση του συστήματος ακόμα και σε περιόδους χαμηλού φορτίου. Παράλληλα, η λειτουργία του Δικτύου περνά πλέον από δύο σύγχρονα εθνικά κέντρα τα οποία  λειτουργούν με δυνατότητα αμοιβαίας εφεδρείας (redundancy), ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του συστήματος και κατ’ επέκταση την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. 

Στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας είναι και η πρόοδος στην ψηφιοποίηση του Δικτύου μέσω GIS, η οποία στην Αττική και στα μεγάλα αστικά κέντρα αγγίζει πλέον το 100%, ενώ συνολικά σε πανελλαδικό επίπεδο ξεπερνά το 65%. Με σύγχρονες λύσεις όπως τα «Polygons», ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί πλέον να γνωρίζει σε πραγματικό χρόνο ποιοι καταναλωτές επηρεάζονται από μια βλάβη, να εντοπίζει ταχύτερα το σημείο του προβλήματος και να προχωρά σε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης. Η λύση αυτή λειτουργεί υπέρ των καταναλωτών, καθώς όταν πολίτες δηλώνουν μια βλάβη τηλεφωνικά ή μέσω της εφαρμογής, το σύστημα έχει τη δυνατότητα να χαρτογραφεί άμεσα την έκταση του προβλήματος και να ενημερώνει προληπτικά όσους επηρεάζονται. 

Κεντρικό ρόλο στη νέα στρατηγική του ΔΕΔΔΗΕ διαδραματίζει επίσης το πρόγραμμα εγκατάστασης έξυπνων μετρητών. Ο ΔΕΔΔΗΕ υλοποιεί το μεγαλύτερο έργο αναβάθμισης μετρητικής υποδομής που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα: ήδη περισσότεροι από 1,5 εκ. έξυπνοι μετρητές έχουν εγκατασταθεί, ενώ με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, έως το 2030, πιθανόν και νωρίτερα, το σύνολο των παλαιών μετρητών θα έχει αντικατασταθεί.

Οι έξυπνοι μετρητές δεν αποτελούν απλώς ένα έργο υποδομής. Δημιουργούν τις προϋποθέσεις για δυναμικά τιμολόγια, καλύτερη διαχείριση της ζήτησης, μείωση των απωλειών ενέργειας και πιο ενεργό συμμετοχή του καταναλωτή στη διαχείριση της κατανάλωσής του. Ήδη σήμερα, σχεδόν το 60% της καταναλισκόμενης ενέργειας τηλεμετράται, γεγονός που αλλάζει σταδιακά τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα προηγούμενα χρόνια, ο ΔΕΔΔΗΕ επικεντρώθηκε στη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών για την ενεργειακή μετάβαση και την ενίσχυση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, υλοποιώντας επενδύσεις ύψους πάνω από 800 εκατ. ευρώ αναπληρώνοντας παράλληλα το σημαντικό έλλειμα υπο-επενδύσεων των ετών πριν το 2020, κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Μέσα σε λίγα χρόνια, η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ στο Δίκτυο αυξήθηκε από  4 GW το 2019 σε περισσότερα από 9 GW το 2025, ενώ οι συνδέσεις νέων παραγωγών ξεπερνούν πλέον τους 100χιλ.

Με αυτό το σημαντικό «κληροδότημα», ο ΔΕΔΔΗΕ κοιτά προς το μέλλον, το οποίο μας καλεί να αναπροσαρμόσουμε όχι μόνο τον τρόπο παραγωγής της ενέργειας, αλλά και κατανάλωσης και διαχείρισης αυτής, πάντα προς όφελος των πολιτών. Για τον Διαχειριστή, για την επόμενη φάση απαιτείται ένα Δίκτυο πιο ψηφιακό, πιο ανθεκτικό και πιο ευέλικτο, ικανό να υποστηρίξει τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας και τις αυξημένες ανάγκες της νέας ενεργειακής εποχής και σε αυτό το πλαίσιο, ο ΔΕΔΔΗΕ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. 

Ο κ. Αναστάσιος Μάνος είναι Διευθύνων  Σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ 

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση τόμο GREEK ENERGY 2026 που ετοίμασε για 15^η συνεχή χρονιά η ομάδα του energypress