Κρίσιμα ενεργειακά έργα και "ορόσημα" στη λίστα με τις «υποχρεώσεις» της Ελλάδας στα πλαίσια του Ταμείου Ανάκαμψης – Οι βασικές εκκρεμότητες στις μεταρρυθμίσεις του REPowerEU

Κρίσιμα ενεργειακά «ορόσημα» και στόχους με έμφαση στην ανάπτυξη των ηλεκτρικών δικτύων, την αποθήκευση ενέργειας, την ηλεκτροκίνηση, την εξοικονόμηση σε συνδυασμό με επίλυση ρυθμιστικών θεμάτων περιλαμβάνουν οι τελευταίες «υποχρεώσεις» της Ελλάδας στα πλαίσια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Αύγουστο του 2026.

Ειδικότερα, η σχετική λίστα περιλαμβάνει στην μεν περίπτωση του 8^ου αιτήματος εκταμίευσης 4 βασικά ορόσημα με τις ενεργειακές μεταρρυθμίσεις-παρεμβάσεις του RRF να «κλείνουν» με επιπλέον 14 «ορόσημα» στα πλαίσια του 9^ου αιτήματος εκταμίευσης.

Τα ορόσημα του 8^ου αιτήματος θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι την άνοιξη με τα βασικά να αφορούν μεταρρυθμίσεις του REPowerEU σχετικά με τα δίκτυα και την αποθήκευση, εργαλεία για την προώθηση του energy sharing, της αυτοκατανάλωσης και των Ενεργειακών Κοινοτήτων με το τελευταίο σχετικό ορόσημο να αφορά τον οδικό χάρτη για καινοτόμες παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας και αναγνώριση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Ειδικότερα, ο σχετικός κατάλογος στα πλαίσια του 8^ου αιτήματος περιλαμβάνει τα εξής:

REPower EU reforms_Grid and Storage capacity – fostering of storage investments: Αφορά σε νομοθετικές ρυθμίσεις σχετικά με το αδειοδοτικό πλαίσιο και την υποστήριξη standalone μπαταριών. Επιπρόσθετα γίνεται αναφορά για σχήμα στήριξης υβριδικών μονάδων που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά με μπαταρίες.

REPower EU reforms_Toolset to promote energy sharing, self-consumption and renewable Energy Communities: Αφορά στην εγκαθίδρυση ενός Μητρώου Εγγραφών για αυτοκαταναλωτές καθώς και σε τεχνική υποστήριξη για ενεργειακές κοινότητες. Ειδικότερα, όπως σημειώνεται, το μητρώο θα αξιοποιεί δεδομένα και στατιστική ανάλυση, διευκολύνοντας την μετάβαση των αυτοκαταναλωτών από τον ένα προμηθευτή στον άλλο.

Επιπρόσθετα, προβλέπεται να οριστεί μια αρμόδια οντότητα για την διαχείριση του μητρώου Αυτοκαταναλωτών, επιτρέποντας την διαφανή και άνευ διακρίσεων πρόσβαση για τα επιλέξιμα (eligible) μέρη. Τέλος, το εν λόγω ορόσημο προβλέπει την υποβολή έκθεσης εφαρμογής που πιστοποιεί τη δημιουργία τεχνικής βοήθειας για τις Ενεργειακές Κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των διαδραστικών σημείων επαφής.

REPower EU reforms_Roadmap for innovative energy efficiency interventions and identification of new financial instruments: Το εν λόγω «milestone» προβλέπει την έκδοση Υπουργικής Απόφασης όπου θα αποτυπώνεται ο οδικός χάρτης για την προώθηση καινοτόμων παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας, συμπληρώνοντας ακόμη και ορισμένα χρηματοδοτικά εργαλεία με την ανάπτυξη των τελευταίων να γίνεται σε δύο φάσεις υπό την σκέπη δύο διακριτών οροσήμων.

Τέλος, τα «ενεργειακά ορόσημα» του 8^ου αιτήματος περιλαμβάνουν προβλέψεις για το κομμάτι της ηλεκτροκίνησης με την προκειμένη περίπτωση να αφορά τις αστικές συγκοινωνίες και τα λεωφορεία.

Το 9^ο αίτημα εκταμίευσης

Σημαντικά πιο διευρυμένη είναι η σχετική λίστα για το 9^ο αίτημα εκταμίευσης με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα να θέλει να «κλείνει» περί τον Αύγουστο με Σεπτέμβριο του 2026.

Όπως αποτυπώνεται παρακάτω, ο κατάλογος περιλαμβάνει εξίσου «ορόσημα» και στόχους με ορισμένα να αποτελούν την «τελευταία πράξη» σειράς δράσεων που έχουν προηγηθεί και οδεύουν προς ολοκλήρωση με την λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας όπως είναι η περίπτωση της εγκατάστασης μπαταριών με το θέμα να έχει «γνωρίσει» μέχρι σήμερα και άλλα «ορόσημα» και «στόχους» στο παρελθόν.

Αναλυτικότερα, οι βασικές ενεργειακές αναφορές στα πλαίσια του 9^ου αιτήματος εκταμίευσης είναι οι εξής:

Power up - Παρεμβάσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών και επενδύσεις στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας (Ορόσημο): Κατασκευή της διασύνδεσης των Κυκλάδων (Δ Φάση), αναβάθμιση του Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης Κουμουνδούρου 400 kV και κατασκευή της γραμμής που συνδέει το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Κορίνθου με το ΚΥΤ Κουμουνδούρου.

Power up - Υποστήριξη εγκατάστασης μονάδων αποθήκευσης προς ενίσχυση της διείσδυσης των ΑΠΕ (Ορόσημο): Αφορά την εγκατάσταση των μπαταριών που έχουν λάβει το πράσινο φως από τους τρεις διαγωνισμούς με το σχετικό χαρτοφυλάκιο έργων να αθροίζει σε όρους ισχύος στα 700 MW μετά και την τελευταία αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου για το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το «ορόσημο» περιλαμβάνει επίσης την υλοποίηση των εργασιών πολιτικού μηχανικού για τους εννιά υποσταθμούς στο αντλησιοταμιευτικό έργο της Αμφιλοχίας.

Power up - Εναέριο δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ (Ορόσημο): Αφορά σε παρεμβάσεις για την βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό του δικτύου.

Power up - Υποσταθμοί Υψηλής και Μέσης Τάσης στο Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ορόσημο) : Αφορά σε παρεμβάσεις για την αύξηση της δυναμικότητας στους σταθμούς Υψηλής και Μέσης Τάσης.

Ενεργειακή αναβάθμιση σε κτίρια κατοικιών (στόχος): Ενεργειακή αναβάθμιση 83.400 κατοικιών εκ των οποίων, τουλάχιστον, οι 20.400 θα πρέπει να αφορούν σε ευάλωτα νοικοκυριά. Οι αναβαθμίσεις θα πρέπει να επιτυγχάνουν εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον σε ποσοστό 30% στη βάση συγκεκριμένων πιστοποιητικών που θα υποβληθούν με την υλοποίηση της επένδυσης.

Θέσπιση των νέων χωροταξικών σχεδίων σε ΑΠΕ, βιομηχανία και τουρισμό (Ορόσημο)

Ενέργεια και Επιχειρηματικότητα (Στόχος): Παρεμβάσεις ενεργειακής απόδοσης σε 2.600 επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.

Ηλεκτροκίνηση (Στόχος): Παράδοση 425 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων με ταυτόχρονη απόσυρση 425 παλιών λεωφορείων. Σημειώνεται ότι η εν λόγω δράση «πριμοδοτήθηκε» με πρόσφατα κεφάλαια κατά την τελευταία αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου με το Υπουργείο να αξιοποιεί κεφάλαια από δράσεις που δεν προχώρησαν και απεντάχθηκαν για να στηρίξει άλλες με προοπτική υλοποίησης εντός των χρονικών ορίων του RRF.  

Produc- E Green (Ορόσημο): Πραγματοποίηση μιας γεώτρησης στα πλαίσια της αλυσίδας αξίας του CCS. Συγκεκριμένα η περιγραφή του μέτρου αναφέρει παράδοση του εξοπλισμού διύλισης και πιστοποίηση της ικανότητας του για διύλιση.

Produc- E Green (Ορόσημο)

Μεταρρυθμίσεις στα πλαίσια του REPowerEU :

Βελτιστοποίηση της χρήσης χερσαίου και θαλάσσιου χώρου για την ανάπτυξη ΑΠΕ και υπεράκτιων αιολικών (Ορόσημο). Συγκεκριμένα, η εν λόγω μεταρρύθμιση αφορά στην δημιουργία SPV που θ αναλάβει την διεξαγωγή των ερευνών στις υποψήφιες περιοχές εγκατάστασης και ακολούθως την συλλογή των δεδομένων προκειμένου στη συνέχεια να τα διαθέσει στους ενδιαφερόμενους επενδυτές μέσω της ΕΔΕΥΕΠ ώστε να προχωρήσει η τελική επιλογή των έργων. Υπενθυμίζεται, όπως έχει γράψει το energypress, ότι η διαδικασία ίδρυσης της εταιρείας ειδικού σκοπού βρίσκεται σε εξέλιξη με προοπτική να ολοκληρωθεί μέσα στο 2^ο τρίμηνο του έτους.

Το εν λόγω SPV θα αναλάβει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες στις περιοχές οι οποίες προορίζονται για το πρώτο στάδιο ανάπτυξης των offshore αιολικών, συνολικής ισχύος 1,9 GW. Επιπρόσθετα, προβλέπεται να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για την κατοχύρωση του ηλεκτρικού χώρου των 1.9 GW που θα διατεθεί προς χρήση για τα υπέρακτια αιολικά πάρκα που φιλοδοξείται να αναπτυχθούν στις ελληνικές θάλασσες τα επόμενα χρόνια.

Ρυθμιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη των έξυπνων δικτύων (Ορόσημο): Πρόκειται για την ανάπτυξη Κέντρου Ελέγχου του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής. Συγκεκριμένα, το Κέντρο Ελέγχου εκσυγχρονίζεται από την Διαχειριστή με την εγκατάσταση νέων συστημάτων εποπτείας, συλλογής και διαχείρισης δεδομένων με RTU σε υποσταθμούς Υψηλής και Μέσης Τάσης καθώς και την δημιουργία της αναγκαίας υποδομής υποστήριξης για την ενσωμάτωση των δύο κέντρων.

Επενδύσεις για την ενεργειακή εξοικονόμηση και την προώθηση των ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση (Στόχος). Σύμφωνα με την απόφαση της Κομισιόν οι σχετικοί στόχοι αναλύονται ως εξής:

• Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών: Πιστοποιημένες ανακαινίσεις ενεργειακής απόδοσης για 18.600 κτίρια με εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας, κατά μέσο όρο, τουλάχιστον 30%.
• Ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων και ιδιωτικών επαγγελματικών κτιρίων: Πιστοποιημένες ενεργειακές αναβαθμίσεις σε 140 κτίρια με εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας, κατά μέσο όρο, τουλάχιστον 30%
• Εγκατάσταση συστημάτων: 161.455 ηλιακοί θερμοσίφωνες, 36.600 αντλίες θερμότητας για νοικοκυριά και 3.660 αντλίες θερμότητας για ευάλωτα νοικοκυριά
• Εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) σε επιχειρήσεις συνολικής ισχύος 104 MW.

Επενδύσεις για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου (Ορόσημο): Πρόκειται για την εγκατάσταση εξοπλισμού για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου μέσω ηλεκτρόλυσης συνολικής ισχύος τουλάχιστον 45 MW. Το «εγχείρημα» περιλαμβάνει την εγκατάσταση ηλεκτρολυτών, βοηθητικού εξοπλισμού και ηλεκτρικού υποσταθμού, καθώς και την εγκατάσταση δικτύου υδρογόνου για την συμπίεση, την προετοιμασία, τη μέτρηση, τον καθαρισμό, τη μεταφορά και τη διανομή του υδρογόνου από τους ηλεκτρολύτες και την εγκατάσταση έγχυσης.