Επιστροφή στο παρελθόν; Ή πώς μπορούμε να κοιτάζουμε μπροστά εφαρμόζοντας εργαλεία του παρελθόντος που δεν μπορούν να εγγυηθούν το κοινό μας μέλλον;

Aν και το ημερολόγιο θα δείξει σε λίγο 2026 και θα προχωρήσουμε κατά ένα έτος πιο κοντά στο 2030, δηλαδή στο πρώτο «σκαλοπάτι» για την κλιματική ουδετερότητα, η πραγματικότητα αποτυπώνει δυστυχώς μία εντελώς διαφορετική εικόνα, με το «ημερολόγιο» να γυρίζει προς τα πίσω, στα χρόνια ενίσχυσης του εξορυκτισμού και της καύσης ορυκτών καυσίμων.

Η επανεκλογή Τράμπ

Το 2025 στιγματίστηκε, αναμφίβολα, από την επανεκλογή του Ντόναλντ Τράμπ στην Προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Οι επιπτώσεις αυτής της επανεκλογής είναι ιδιαιτέρως αρνητικές για το ζήτημα της κλιματικής κρίσης.

Υπήρξαν, μέσα στο έτος, κάποια «ορόσημα» που κατέδειξαν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη στροφή της αμερικανικής πολιτικής μακριά από τις απαιτήσεις της κλιματικής κρίσης και όλο και πιο κοντά στις απαιτήσεις του παγκόσμιου λόμπι ορυκτού αερίου.

Αφετηρία ήταν η ορκωμοσία του Προέδρου Τράμπ τον Ιανουάριο του 2025 όπου, υπέγραψε, σε ζωντανή μετάδοση, το εκτελεστικό διάταγμα αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμφωνία των Παρισίων για το Κλίμα.

Ακούσαμε και τη χαρακτηριστική δήλωση «We will drill baby drill» που σηματοδότησε τον ενισχυμένο ρόλο της χρήσης και των υποδομών ορυκτού αερίου στην ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ, κόντρα βέβαια στις επιταγές της επιστήμης για να αποφύγουμε την κλιματική κατάρρευση.

Ακόμη πιο ξεκάθαρες ήταν και οι δηλώσεις -αλλά και η ίδια η επιλογή- του Υπουργού Ενέργειας της διακυβέρνησης Τράμπ, Κρις Ράιτ, πρώην διευθύνοντος συμβούλου εταιρειών της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου, ότι «ο κόσμος χρειάζεται περισσότερα ορυκτά καύσιμα».

«Κορυφαία» στιγμή, ενδεικτική της στροφής της κυβέρνησης Τράμπ στον εξορυκτισμό και της «αποκήρυξης» της κλιματικής πολιτικής υπήρξε, αδιαμφισβήτητα, η ομιλία του Προέδρου των ΗΠΑ στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Ο Τράμπ χαρακτήρισε, από το βήμα του ΟΗΕ, τον Σεπτέμβριο του 2025, την κλιματική αλλαγή ως «τη μεγαλύτερη απάτη στον κόσμο» και κάλεσε τους ηγέτες, ειδικά στην Ευρώπη, να απομακρυνθούν από αυτήν, δηλαδή από τις πολιτικές για το κλίμα.

Προσπάθεια αντιστροφής της «πράσινης» πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Κάποιο καιρό πριν από αυτήν τη στροφή στην αμερικάνικη ενεργειακή πολιτική είχαμε δει, δυστυχώς, να αυξάνονται και να δυναμώνουν, μετά τις Ευρωεκλογές του 2024 και την ενίσχυση των δυνάμεων της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, οι φωνές που προσβλέπουν σε μία αντιστροφή του «πράσινου κύματος» που είχε οδηγήσει το 2019 στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Ο Μπαρνελά, αγαπημένο παιδί των media και πρόεδρος της ομάδας Patriots for Europe (PfE) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προσπαθεί να συσπειρώσει την Δεξιά και την Ακροδεξιά απέναντι στην Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ.

Τα πρώτα αποτελέσματα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα είδαμε τον περασμένο μήνα, Νοέμβριο, με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να αποφασίζει την παράταση εφαρμογής της επέκτασης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) στα κτίρια και τις μεταφορές κατά ένα (1) έτος. Από το 2027 στο 2028.

Η πρόταση αυτή έγινε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα τον ενδιάμεσο δεσμευτικό στόχο για μείωσης εκπομπών για το 2040 κατά 90% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.

Σημειώνεται ότι στη σχετική απόφαση συμπεριλήφθηκε τελικά, ένα πλαίσιο «ευελιξίας», το οποίο θα επιτρέπει σε χώρες να αγοράζουν ξένους «πόντους» εκπομπών άνθρακα για να καλύψουν μέχρι και 5% από τον στόχο μείωσης κατά 90%. Ενσωματώθηκε επίσης και ρήτρα αναθεώρησης του στόχου. Και τα δύο αυτά «αιτήματα» είχε στηρίξει, κατά τις διαπραγματεύσεις, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η απουσία της Ελληνικής Κυβέρνησης από τη Διάσκεψη για το Κλίμα (COP 30)

Χαρακτηριστική της «στροφής» στην ενεργειακή και κλιματική πολιτική της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας ήταν η επιλογή της να απουσιάζει από τη Διάσκεψη των Μερών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα που έλαβε χώρα στο Μπελέμ της Βραζιλίας (COP 30).

Αυτό ενώ ένα (1) έτος νωρίτερα, το 2024, η Ελλάδα συμμετείχε με εθνικό περίπτερο, στην 29η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (COP29) που διεξήχθη στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν και εκπροσωπήθηκε σε ανώτατο επίπεδο, με επικεφαλής της Εθνικής Αντιπροσωπείας τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.

Εφαρμογή της συνταγής «Τράμπ» από την κυβέρνηση ΝΔ

Ενίσχυση του δόγματος του εξορυκτισμού αλλά και ενίσχυση της χρήσης και των υποδομών ορυκτού αερίου, εφαρμογή δηλαδή της συνταγής Τράμπ στην ενέργεια, βλέπουμε από την αρχή της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

Γνωρίζαμε πολύ καλά ότι, πίσω από το «πράσινο» προσωπείο του κ. Μητσοτάκη και την εξαγγελία περί «απολιγνιτοποίησης» το 2019 βρισκόταν δυστυχώς ένα σχέδιο αντικατάστασης της λιγνιτικής παραγωγής της ΔΕΗ από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτό αέριο ιδιωτών, χωρίς να υπάρχει παράλληλα πλάνο για τις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης.

Κάτι που έχουν βιώσει στο πετσί τους δυστυχώς και οι κάτοικοι της Φλώρινας, της περιφέρειας που έχω την τιμή να εκπροσωπώ. Όπως και τις αντιφάσεις της κυβερνητικής πολιτικής με την παύση της λιγνιτικής παραγωγής στην Ελλάδα αλλά τη συνέχιση της εξόρυξης λιγνίτη από την Αχλάδα για διάθεση σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής στη Βόρεια Μακεδονία, όπως και την απόφαση της κυβέρνησης να σταματήσει την τηλεθέρμανση στη Φλώρινα και να προωθήσει το ορυκτό αέριο για θέρμανση. Μία παράλογη, ακριβή αλλά και ανεφάρμοστη λύση, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι αρκετά νοικοκυριά δεν έχουν ακόμη και σήμερα πρόσβαση σε θέρμανση όταν, ο χειμώνας έχει μπει για τα καλά.

Οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες με την υπογραφή συμβάσεων παραχώρησης για νέα θαλάσσια οικόπεδα έρευνας και εκμετάλλευσης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Νότια Κρήτη και στην Πελοπόννησο, η πρόβλεψη νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από εισαγόμενο, ακριβό, ορυκτό αέριο αλλά, και η αναθέρμανση του σχεδιασμού για νέες υποδομές ορυκτού αερίου, όπως είναι τα FSRU στον Παγασητικό, επιβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση ΝΔ εφαρμόζει στην πράξη το «δόγμα» Τράμπ.

Ένα δόγμα που κοστίζει ακριβά στο κλίμα, στο κοινό μας μέλλον αλλά, και στην τσέπη των νοικοκυριών αφού το ορυκτό αέριο, αποτελεί μία πολύ ακριβή λύση. Η δε επένδυση σε υποδομές που αποτελούν λανθάνοντα περιουσιακά στοιχεία αποτελεί κατασπατάληση πόρων.

Η Νέα Αριστερά έχει πάρει ξεκάθαρη θέση κατά των εξορύξεων υδρογονανθράκων

Ως Νέα Αριστερά έχουμε ταχθεί ξεκάθαρα κατά της εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, έχουμε καταθέσει άλλωστε πρόταση νόμου για την απαγόρευση των εξορύξεων, και κατά της ενίσχυσης του ρόλου των ορυκτών καυσίμων.

Γιατί, δεν μπορούμε να κοιτάζουμε μπροστά εφαρμόζοντας εργαλεία του παρελθόντος που δεν μπορούν να εγγυηθούν το κοινό μας μέλλον. Τη μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και αποθήκευση με την παράλληλη υιοθέτηση ενός μοντέλου που θα βάζει τους πολίτες στην καρδιά αυτής της μετάβασης και θα τούς κάνει κοινωνούς της.

Με δικαιοσύνη και οφέλη για την κοινωνία.

________

Η Θεοπίστη (Πέτη) Πέρκα είναι Βουλεύτρια Φλώρινας και Γραμματέας της Κ.Ο. της Νέας Αριστεράς.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.