Φρένο στην ηλεκτροκίνηση από ΗΠΑ και Ευρώπη - Πώς ανοίγει ο δρόμος για την κινεζική κυριαρχία

Η πορεία μετάβασης προς την ηλεκτροκίνηση στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη δείχνει να χάνει τη δυναμική της, δημιουργώντας ένα κενό που οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες σπεύδουν να καλύψουν. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η συνδυασμένη υποχώρηση της πολιτικής βούλησης και των εταιρικών επενδύσεων στη Δύση κινδυνεύει να παραδώσει οριστικά στην Κίνα την πρωτοκαθεδρία στον παγκόσμιο αγώνα των ηλεκτρικών οχημάτων (EVs).

Τα σημάδια αυτής της αναδίπλωσης είναι πλέον εμφανή. Στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε ένα βήμα πίσω από την έως πρότινος ακλόνητη δέσμευσή της για απαγόρευση των νέων οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης έως το 2035. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ford ανακοίνωσε χρεώσεις ύψους 19,5 δισ. δολαρίων, παραδεχόμενη ουσιαστικά ότι η στρατηγική της για την πλήρη ηλεκτροκίνηση δεν αποδίδει όπως είχε σχεδιαστεί.

Δύο αποφάσεις, ένα μήνυμα

Οι δύο αυτές εξελίξεις, που σημειώθηκαν μέσα σε διάστημα μόλις 48 ωρών, έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα στις αγορές: το όραμα της ταχείας και πλήρους μετάβασης στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα στη Δύση αμφισβητείται πλέον ανοιχτά. Για τους Κινέζους κατασκευαστές, αυτό μεταφράζεται σε μια ιστορική ευκαιρία.

Την τελευταία δεκαετία, εταιρείες όπως η BYD, η SAIC, αλλά και νεότεροι παίκτες όπως η Xiaomi, επένδυσαν επιθετικά στην τεχνολογία των μπαταριών, στο λογισμικό, στα συστήματα υποβοήθησης οδηγού και στις ταχύτατες υποδομές φόρτισης. Το αποτέλεσμα είναι μια γκάμα ηλεκτρικών οχημάτων που, σε πολλές περιπτώσεις, υπερτερεί τεχνολογικά και κοστολογικά έναντι των δυτικών ανταγωνιστών.

Αντίθετα, παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες της Ευρώπης και των ΗΠΑ δυσκολεύονται να προσαρμοστούν. Η Ford, για παράδειγμα, εγκαταλείπει τα σχέδια για ηλεκτρικές εκδόσεις των δημοφιλών φορτηγών F-Series και στρέφει εκ νέου την παραγωγή της προς βενζινοκίνητα και υβριδικά μοντέλα.

«Δεν μπορούν να καλύψουν το χάσμα»

«Αρχίζει να γίνεται σαφές ότι ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να καλύψουν τη διαφορά», σημειώνει στο Bloomberg, ο Daniel Kollar, επικεφαλής του τομέα Αυτοκινητοβιομηχανίας και Κινητικότητας της συμβουλευτικής Intralink Group.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δυτικοί κατασκευαστές συνειδητοποιούν πλέον ότι τα ηλεκτρικά μοντέλα που προσφέρουν δεν ανταποκρίνονται πάντα στις πραγματικές ανάγκες των καταναλωτών. Το ηλεκτρικό F-150 της Ford, με αυτονομία περίπου 240 μιλίων, δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τη βενζινοκίνητη έκδοση σε απαιτητικές επαγγελματικές χρήσεις, όπως η μεταφορά βαρέων φορτίων σε μεγάλες αποστάσεις.

Οι ενδιάμεσες λύσεις

Η απάντηση των εταιρειών είναι μια επιστροφή σε «ενδιάμεσες λύσεις»: plug-in υβριδικά και ηλεκτρικά οχήματα εκτεταμένης αυτονομίας, που αξιοποιούν την υπάρχουσα τεχνογνωσία στους κινητήρες εσωτερικής καύσης. Ωστόσο, αυτή η στρατηγική αφήνει ανοιχτό το πεδίο στους Κινέζους κατασκευαστές, οι οποίοι έχουν ήδη αποκτήσει σαφές προβάδισμα στα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα με μπαταρία.

Η αγορά επιβραδύνει, αλλά δεν σταματά

Παρά την απώλεια δυναμικής, η ηλεκτροκίνηση δεν δείχνει να υποχωρεί συνολικά. Το BloombergNEF εκτιμά ότι οι παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων θα αυξηθούν κατά 16% το 2026, φτάνοντας τα 25,4 εκατομμύρια οχήματα. Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα αυξηθούν οι πωλήσεις, αλλά ποιοι θα τις καρπωθούν.

Η Ευρώπη αποτελεί κομβική αγορά για τις κινεζικές μάρκες, οι οποίες αναζητούν ανάπτυξη και υψηλότερα περιθώρια κέρδους για να αντισταθμίσουν την επιβράδυνση και τον έντονο πόλεμο τιμών στην εγχώρια αγορά της Κίνας. Αν και η χαλάρωση των στόχων για το 2035 και η σταδιακή απόσυρση επιδοτήσεων μπορεί να περιορίσουν τη συνολική ζήτηση, οι Κινέζοι κατασκευαστές εξακολουθούν να διαθέτουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

«Δεν θα υπάρξει άμεσο πλήγμα», εκτιμά ο Yale Zhang, διευθύνων σύμβουλος της Automotive Foresight. Ακόμη και με τους ευρωπαϊκούς δασμούς, σημειώνει, οι κινεζικές εταιρείες «έχουν αρκετό πλεονέκτημα για να ανταγωνιστούν».

Η μάχη της τιμής

Ένα από τα βασικά εμπόδια για τους καταναλωτές που σκέφτονται να στραφούν σε ηλεκτρικό αυτοκίνητο παραμένει η τιμή. Και εδώ ακριβώς οι κινεζικές εταιρείες υπερέχουν. Η BYD, για παράδειγμα, λάνσαρε στην Ευρώπη το Dolphin Surf, ένα πλήρως ηλεκτρικό hatchback με τιμή κάτω από 23.000 ευρώ — επίπεδα που πολλοί Ευρωπαίοι κατασκευαστές αδυνατούν να προσεγγίσουν.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να υποχωρήσει από την πλήρη απαγόρευση έως το 2035 ερμηνεύεται από ορισμένους ως ένδειξη έλλειψης πολιτικής αποφασιστικότητας. «Δείχνει απροθυμία να γίνει το σωστό αλλά δύσκολο», σχολιάζει ο Zhang, προειδοποιώντας ότι, αν και η εξέλιξη αυτή μοιάζει ευνοϊκή για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές βραχυπρόθεσμα, μακροπρόθεσμα ενδέχεται να οδηγήσει σε εφησυχασμό.

Συμβολικές απώλειες

Η σταδιακή υποχώρηση αποτυπώνεται και σε συμβολικό επίπεδο. Η Volkswagen θα τερματίσει μέσα στον μήνα την παραγωγή των ηλεκτρικών ID.3 στο εργοστάσιο της Δρέσδης — για πρώτη φορά εδώ και 88 χρόνια που η εταιρεία παύει την παραγωγή σε γερμανική μονάδα συναρμολόγησης.

Βεβαίως, ούτε οι Κινέζοι κατασκευαστές είναι άτρωτοι. Η ζήτηση στην Κίνα επιβραδύνεται, ο ανταγωνισμός εντείνεται και οι ρυθμιστικές αρχές περιορίζουν τις ακραίες μειώσεις τιμών, ζητώντας παράλληλα ταχύτερες πληρωμές προς τους προμηθευτές. Οι πωλήσεις της BYD έχουν μειωθεί για τρεις συνεχόμενους μήνες, ενώ η εταιρεία εξακολουθεί να παράγει περισσότερα plug-in υβριδικά από αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα.

Ο παγκόσμιος χάρτης αλλάζει

Παρότι τα κινεζικά EVs έχουν ουσιαστικά αποκλειστεί από την αγορά των ΗΠΑ λόγω τιμωρητικών δασμών, η διείσδυσή τους σε περιοχές όπως η Νότια Αμερική, η Μέση Ανατολή και η Νοτιοανατολική Ασία είναι σταθερή και αυξανόμενη. Η απουσία ανταγωνιστικών μοντέλων από Ευρωπαίους και Αμερικανούς κατασκευαστές δημιουργεί τον κίνδυνο οι αγορές αυτές να περάσουν οριστικά στη σφαίρα επιρροής της Κίνας.

Καθώς η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Κίνα θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην εποχή της ηλεκτροκίνησης, αλλά πόσο μεγάλο μέρος της πίτας θα της αφήσουν οι δισταγμοί της Δύσης.