Νέα δυναμική στα PPAs στην Ευρώπη – Πιο ευέλικτη χρηματοδότηση και επαναξιολόγηση κινδύνου από τις τράπεζες

Καθώς οι μικρότεροι παίκτες αγωνίζονται προκειμένου να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση και εν μέσω πτώσης capture rates εξαιτίας του «πράσινου κορεσμού», οι ευρωπαϊκές τράπεζες υιοθετούν όλο και πιο ευέλικτες προσεγγίσεις κινδύνου στις συμφωνίες αγοράς ενέργειας (PPA).

Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς και αναλυτές του κλάδου στο Montel, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια, από την απαίτηση άκαμπτων ρυθμίσεων στην αποδοχή ποικίλων δομών συμβάσεων. Υπογραμμίζουν μάλιστα, ότι αυτό σηματοδοτεί μία μετατόπιση που θα μπορούσε να επιταχύνει την προσθήκη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

«Vanilla-style» PPAs 

«Όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των δανειστών, αναγνωρίζουν ότι δεν πρόκειται πλέον για μια απλή (vanilla-style)  επιχείρηση PPA», εξήγησε στο Montel ο Patrick Schmidt-Braekling της εταιρείας ανάπτυξης πράσινου BayWa Re.

«Πρέπει να κάνουμε τα ρίσκα να πηγαίνουν προς κάθε κατεύθυνση και να μην έχουμε μόνο ένα μέρος που αναλαμβάνει το πλήρες ρίσκο», πρόσθεσε.

Εξέλιξη χρηματοδότησης

Ειδικοί του κλάδου επισημαίνουν παράλληλα, ότι η εξέλιξη στη χρηματοδότηση έχει ωφελήσει ιδιαίτερα τους μικρότερους κατασκευαστές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίοι προηγουμένως δυσκολεύονταν να έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια ώστε να μπορέσουν να στηρίξουν καινοτόμες δομές έργων.

Η εν λόγω βελτιωμένη ευελιξία δανεισμού επιτρέπει στους κατασκευαστές να επιδιώξουν πιο φιλόδοξα χαρτοφυλάκια, αυξάνοντας ενδεχομένως την πράσινη δυναμικότητα που συνήθως ασκεί καθοδική πίεση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις περιόδους αιχμής της παραγωγής.

Τα capture rates

Αξίζει να σημειωθεί ότι καθώς η πράσινη μετάβαση είναι σε εξέλιξη στην περιοχή, τα  ποσοστά δέσμευσης - το μερίδιο των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μιας χώρας που μπορεί να δεσμεύσει μια τεχνολογία - μειώνονται, πιέζοντας την τιμολόγηση των PPA της ηπείρου, καθώς η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνέπιπτε όλο και περισσότερο με τις περιόδους αιχμής της προσφοράς.

Ωστόσο, η στροφή προς μια πιο ευέλικτη τραπεζική χρηματοδότηση θα μπορούσε να «εκδημοκρατίσει» την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επιτρέποντας στους μικρότερους παίκτες να ανταγωνίζονται πιο αποτελεσματικά για έργα, ανέφεραν οι ειδικοί.

Λιγότερη αποστροφή προς το ρίσκο

«Πριν από πέντε χρόνια, οι δανειστές έπαιρναν μικρό ρίσκο - ήθελαν όλα να περάσουν σε τρίτους», δήλωσε στο Montel ο Domenico Franceschino, επικεφαλής του τμήματος έναρξης δανείων στην ελβετική εταιρεία κοινής ωφέλειας Axpo.

«Τώρα έχουν εξοικειωθεί πολύ περισσότερο με τις διαφορετικές δομές PPA και έχουν πολύ περισσότερη κατανόηση από ό,τι στο παρελθόν», πρόσθεσε, αναφερόμενος στο γεγονός ότι οι τράπεζες δέχονται πλέον δανειακές ρυθμίσεις που σχετίζονται με τα πραγματικά πρότυπα παραγωγής εν μέσω της πράσινης μετάβασης αντί για τα παραδοσιακά πρότυπα βασικού φορτίου.

Η ανάληψη ρίσκου

Οι δανειστές είχαν εξελιχθεί από το να «μην αναλαμβάνουν κανένα ρίσκο» στο να αποδέχονται κοινούς κινδύνους και κινδύνους χώρας», δήλωσε ο Φραντσεσίνο.

Οι τράπεζες είχαν γίνει «περισσότερο συνειδητοποιημένες ως προς τον κίνδυνο, και πλέον αποφεύγουν λιγότερο τον κίνδυνο», ανέφερε από την πλευρά του στο Montel ο Riccardo Siliprandi, ανώτερος διευθυντής της συμβουλευτικής Afry.

«Με τον αυξανόμενο ρόλο των PPA στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας, οι τράπεζες έχουν μάθει να αξιολογούν τους κινδύνους που σχετίζονται με αυτές τις συμφωνίες, χάρη στην ολοένα και πιο τυποποιημένη δομή τέτοιων συμβατικών σχημάτων.»

Υπό πίεση τα κέρδη

Παρ' όλα αυτά, με τα κέρδη να είναι υπό πίεση εν μέσω της αύξησης της πράσινης χωρητικότητας – τα ευρωπαϊκά ποσοστά αξιοποίησης των ηλιακών PPA μειώθηκαν σε ποσοστό μεταξύ 49% και 66% της μέσης τιμής spot της αντίστοιχης ζώνης συναλλαγών τους κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 – οι τράπεζες εξακολουθούσαν να επικεντρώνονται στην κερδοφορία, ανέφερε ο Schmidt της Braekling.

Μπορεί «να λένε ότι αποφεύγουν λιγότερο το ρίσκο και είναι καινοτόμοι, αλλά στο τέλος το θέμα είναι οι αριθμοί», πρόσθεσε.

Τα στελέχη του κλάδου εξακολουθούν να αναμένουν ότι η εξέλιξη αυτή της τάσης θα συνεχιστεί, καθώς οι τράπεζες αναπτύσσουν ολοένα και πιο εξελιγμένες δυνατότητες αξιολόγησης κινδύνου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αναλυτές ωστόσο, επισημαίνουν ότι ο πιο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των κατασκευαστών θα μπορούσε να επηρεάσει περαιτέρω τη δυναμική των τιμολογίων των PPA καθώς η πράσινη μετάβαση επιταχύνεται.

Για παράδειγμα, η σκανδιναβική αγορά μακροπρόθεσμων PPA συρρικνώθηκε από 13 TWh το 2021 σε 8 TWh το 2024, σημειώνοντας μείωση 43%, με την αυξανόμενη αστάθεια των τιμών ενέργειας να δυσχεραίνει την επίτευξη όρων για τους αντισυμβαλλομένους, δήλωσε την Παρασκευή η συμβουλευτική εταιρεία Afry.

H ευρωπαϊκή αγορά ΡΡΑ

Η αγορά Συμφωνιών Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (PPA) στην Ευρώπη επιβραδύνθηκε φέτος. Ο αριθμός των συμφωνιών που υπογράφηκαν μειώθηκε κατά 60% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι, ενώ η συμβατική ισχύς μειώθηκε κατά 40% σε σχέση με το 2024.

Και αυτή η επιβράδυνση είναι πολύ παράδοξη. Η Ευρώπη δεν έχει κανέναν δρόμο προς την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα, εκτός εάν εξηλεκτρίσει την οικονομία της – θωρακίζοντας τον εαυτό της από ενεργειακούς κραδασμούς και αξιοποιώντας την μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη της αιολικής και ηλιακής ενέργειας.

Αλλά η αγορά αντιμετωπίζει αντιξοότητες

Δίκτυα – Η Ευρώπη δεν κατασκευάζει τις υποδομές δικτύου και αποθήκευσης αρκετά γρήγορα. Η αδειοδότηση δικτύου είναι ένα από τα κύρια σημεία συμφόρησης για την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σήμερα. Εκατοντάδες γιγαβάτ έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αναμένουν σύνδεση στο δίκτυο.

Αδειοδότηση – Η αδειοδότηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παραμένει επίσης πολύ αργή. 26 κράτη μέλη της ΕΕ παραβιάζουν τη νομοθεσία της ΕΕ, επειδή δεν εφαρμόζουν τους κανόνες αδειοδότησης της ΕΕ που ορίζονται στην οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Εξηλεκτρισμός– Η Ευρώπη δεν εξηλεκτρίζεται αρκετά γρήγορα. Ο άμεσος εξηλεκτρισμός είναι ο φθηνότερος και πιο αποτελεσματικός τρόπος για την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα. Είναι κεντρικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητά μας και την ενεργειακή μας ασφάλεια. Αλλά η Ευρώπη υστερεί: οι ρυθμοί παραμένουν στάσιμοι στην Ευρώπη.

Αρνητικές τιμές – Οι αυξανόμενες ώρες αρνητικών τιμών δυσχεραίνουν τις διαπραγματεύσεις για τις συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPA), υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για λύσεις αποθήκευσης που θα αποδώσουν βραχυπρόθεσμα.

Οι ΡΡΑ προωθούν την απαλλαγή από τον άνθρακα και την ανταγωνιστικότητα

Η Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία ορθώς χαρακτηρίζει τις Συμβάσεις Αγοράς Ενέργειας ως βασική λύση. Χωρίς αυτές, κινδυνεύουμε να χάσουμε την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας – και να μην πετύχουμε τους στόχους μας για το κλίμα. Η ΕΕ διπλασιάζει τις συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας

Νωρίτερα φέτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το αναθεωρημένο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την υποστήριξη της Συμφωνίας Καθαρής Βιομηχανίας (CISAF). Οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν πλέον να προσφέρουν προσωρινή ελάφρυνση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τις ηλεκτροεντατικές βιομηχανίες, υπό την προϋπόθεση ότι θα επενδύσουν σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση ή άμεση ηλεκτροδότηση, για παράδειγμα μέσω Συμφωνιών Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (PPA).

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) δρομολογεί ένα πιλοτικό πρόγραμμα ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για την υποστήριξη εταιρικών συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που απευθύνονται σε μεσαίες επιχειρήσεις.

Οι τριμερείς συμβάσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης ξεκινήσει την ιδέα τριμερών συμβάσεων για υπεράκτια αιολικά και υβριδικά ηλιακά έργα και έργα μπαταριών. Αυτές επιτρέπουν στις κυβερνήσεις να παρέμβουν ως τρίτο μέρος για να μοιραστούν τους κινδύνους και να μειώσουν το κόστος και από τις δύο πλευρές - για τους παραγωγούς ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας και τους εταιρικούς αγοραστές.

(φωτογραφία: freepik.com)