Διαψεύδουν τις Κασσάνδρες οι ενεργειακοί γίγαντες της Ευρώπης - Ο ενεργειακός τομέας ηγείται στις αυξήσεις κερδών

Το τρίτο τρίμηνο του 2025 αποτέλεσε μια περίοδο αναπάντεχης ανθεκτικότητας για τις μεγάλες ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης. Παρά το γεγονός ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου διατηρήθηκαν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, η κερδοφορία των εταιρειών του κλάδου υπερέβη κατά πολύ τις προσδοκίες των αναλυτών. Το βασικό στοιχείο πίσω από αυτή την επιτυχία ήταν τα ισχυρότερα περιθώρια διύλισης, τα οποία ενίσχυσαν τα αποτελέσματα, αντισταθμίζοντας τις πιέσεις που ασκήθηκαν από τη μειωμένη τιμή του πετρελαίου και το γενικότερο κλίμα αβεβαιότητας στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ισχυρά αποτελέσματα εν μέσω εύθραυστου περιβάλλοντος

Η περίοδος Ιουλίου–Σεπτεμβρίου 2025 χαρακτηρίστηκε από σταθεροποίηση της προσφοράς και της ζήτησης ενέργειας, μετά τις έντονες διακυμάνσεις που είχαν προηγηθεί τα τελευταία δύο χρόνια λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων, της επιβράδυνσης της κινεζικής οικονομίας και της μεταβαλλόμενης ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά το ότι η τιμή του Brent κυμάνθηκε μεταξύ 70 και 80 δολαρίων το βαρέλι — επίπεδο αρκετά χαμηλότερο από τα 95–100 δολάρια που είχαν προβλέψει πολλοί αναλυτές στις αρχές του έτους — οι ευρωπαϊκές εταιρείες κατόρθωσαν να διατηρήσουν υψηλά επίπεδα κερδοφορίας.

Η BP, η Shell, η TotalEnergies, η Eni και η Repsol ανακοίνωσαν αποτελέσματα σημαντικά ανώτερα των προβλέψεων. Ειδικά η Shell παρουσίασε αύξηση κερδών κατά 12% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, χάρη στα ενισχυμένα περιθώρια διύλισης και στην υψηλή ζήτηση για καύσιμα αεροπορίας και ναυτιλίας. Παρομοίως, η TotalEnergies επωφελήθηκε από τη βελτιωμένη λειτουργική αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων της, ενώ η BP κατέγραψε αξιοσημείωτη άνοδο στα έσοδα από φυσικό αέριο και πετροχημικά.

Η σημασία των περιθωρίων διύλισης

Τα περιθώρια διύλισης — δηλαδή η διαφορά μεταξύ της τιμής του αργού πετρελαίου και των τιμών των τελικών προϊόντων όπως η βενζίνη, το ντίζελ και η κηροζίνη — αποτέλεσαν τον βασικό μοχλό των θετικών αποτελεσμάτων. Κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου, οι τιμές των τελικών προϊόντων αυξήθηκαν αισθητά, κυρίως λόγω εποχικής ζήτησης και περιορισμένης προσφοράς από τα αμερικανικά διυλιστήρια, τα οποία αντιμετώπισαν τεχνικά προβλήματα και ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα. Έτσι, τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια βρέθηκαν σε πλεονεκτική θέση να καλύψουν μέρος του κενού, αυξάνοντας τις εξαγωγές τους και ενισχύοντας τα έσοδά τους.

Η μέση τιμή περιθωρίου διύλισης για την Ευρώπη ανήλθε σε περίπου 11 δολάρια ανά βαρέλι, από 7 δολάρια στο προηγούμενο τρίμηνο. Η αύξηση αυτή αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς για πολλές εταιρείες η δραστηριότητα διύλισης συνεισέφερε πάνω από το 40% των συνολικών τους κερδών.

Τα κέρδη στο… ταμπλό

Ο δείκτης MSCI Europe Energy κατέγραψε αύξηση κερδών ανά μετοχή κατά 2,7% για το τρίτο τρίμηνο, σε σύγκριση με τις προσδοκίες για μείωση 6,8%, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg Intelligence. Οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου κατέγραψαν επίσης το υψηλότερο ποσοστό αύξησης κερδών στην ίδια περίοδο.

Ενώ οι ενεργειακές εταιρείες δεν σημείωσαν σε μεγάλο βαθμό τις προσδοκίες για έσοδα λόγω των χαμηλότερων τιμών του πετρελαίου, τα βελτιωμένα περιθώρια διύλισης ενίσχυσαν τα κέρδη, δήλωσε σε email η Kaidi Meng, στρατηγική αναλύτρια  του Bloomberg Intelligence. Οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου πετρελαϊκές εταιρείες Shell Plc και BP Plc , καθώς και η ιταλική Eni SpA , ήταν οι κύριοι παράγοντες που οδήγησαν στην άνοδο των κερδών ανά μετοχή, πρόσθεσε.

Παρά τις υποτονικές συναλλαγές πετρελαίου, τα κέρδη της BP ξεπέρασαν τις προσδοκίες στο τρίτο τρίμηνο, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην ανάκαμψη της εταιρείας. Το τμήμα διύλισης και εμπορίας κατέγραψε υψηλότερα κέρδη από το προηγούμενο τρίμηνο, έχοντας επωφεληθεί από ισχυρά περιθώρια διύλισης.

Η Shell κατέγραψε επίσης καλύτερα από τα αναμενόμενα κέρδη και ελεύθερες ταμειακές ροές, ενισχυμένες από την ισχυρή εμπορία φυσικού αερίου, την αύξηση του όγκου πωλήσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου και τα βελτιωμένα περιθώρια διύλισης. Αυτό απηχεί τα στοιχεία της αμερικανικής ανταγωνίστριας Exxon Mobil Corp. , η οποία προβλέπει αύξηση κερδών κατά 300 έως 700 εκατομμύρια δολάρια από τα ισχυρότερα περιθώρια κέρδους στην παραγωγή καυσίμων.

Η ισπανική Repsol SA εισήλθε στο τέταρτο τρίμηνο «με θετική δυναμική από την ισχύ της διύλισης που θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιστάθμιση των μακροοικονομικών αντιξοοτήτων και στις χαμηλότερες τιμές αναφοράς», δήλωσε ο Salih Yilmaz της BI, προσθέτοντας ότι η διύλιση θα βοηθήσει στον μετριασμό της αστάθειας των εμπορευμάτων στις αρχές του 2026.

Αλλού στην Ευρώπη, η πορτογαλική Galp Energia SGPS SA , η γαλλική TotalEnergies SE και η αυστριακή OMV AG ανακοίνωσαν επίσης σταθερά κέρδη, χάρη στην ισχύ των διυλιστηρίων. «Πιστεύουμε ότι η αγορά δεν έχει ακόμη αποτυπώσει πλήρως την έκταση της συνεχιζόμενης ισχύος των περιθωρίων κέρδους διύλισης», έγραψε σε σημείωμα για την TotalEnergies ο αναλυτής της Citigroup, Alastair Syme.

Buybacks και μερίσματα

Οι αισιόδοξες ενημερώσεις από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ευρώπης βοήθησαν να καθησυχάσουν τους επενδυτές ότι οι επαναγορές μετοχών και τα μερίσματα - ένα βασικό μέρος της ελκυστικότητας του κλάδου για τους επενδυτές - μπορούν να διατηρηθούν προς το παρόν.

Ο ενεργειακός τομέας ηγείται των αυξήσεων κερδών στην Ευρώπη

Ποσοστό κερδών ανά μετοχή (EPS) 3ου τριμήνου

• Ενέργεια: 88,9%
• Τεχνολογία: 73,3%
• Χρηματοοικονομικά:  61,1%
• Ιατροφαρμακευτικός κλάδος: 55%

Η απόφαση της Shell να επενδύσει περισσότερο σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο και η προσεκτική προσέγγισή της στην επέκταση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι «συνετή και ενισχύει τα μεσοπρόθεσμα κέρδη και τις κατανομές των μερισμάτων στους μετόχους », δήλωσε ο αναλυτής της BI, Will Hares.

Ανησυχίες

Στο μέλλον, ο τομέας παραμένει ευάλωτος σε περαιτέρω διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου. Οι εκτιμήσεις για τα κέρδη του υποδείκτη ενέργειας Stoxx 600 για το 2026 υποδηλώνουν μια εκτιμώμενη τιμή πετρελαίου περίπου 68 δολαρίων. Εάν πέσει στα 60 δολάρια, θα μειώσει τα κέρδη ανά μετοχή (EPS) του τομέα κατά περίπου 20%, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της BI.

Η τρέχουσα ισχύς των περιθωρίων κέρδους διύλισης πετρελαίου ενδέχεται επίσης να μην διαρκέσει για πολύ περισσότερο, σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της OMV, Άλφρεντ Στερν. «Θα ομαλοποιηθούν και δεν θα παραμείνουν στο επίπεδο του τέταρτου τριμήνου», δήλωσε σε πρόσφατη ανακοίνωση των κερδών της εταιρείας .

Προς το παρόν, υπάρχει ισχυρή δυναμική στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Τα κέρδη και των πέντε μεγάλων εταιρειών - Exxon, Shell, TotalEnergies, BP και Chevron Corp. - είναι υψηλότερα στο τρίτο τρίμηνο σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Ωστόσο, εξακολουθούν να είναι λιγότερο από τα μισά επίπεδα που παρατηρήθηκαν το 2022, υπογραμμίζοντας έναν μακρύ δρόμο προς την ανάκαμψη για τον τομέα.

Η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι οι τιμές του πετρελαίου το 2026 θα κυμανθούν κατά μέσο όρο στα 75 δολάρια ανά βαρέλι, επίπεδο που δεν θεωρείται ικανό να εξασφαλίσει τα ίδια περιθώρια κέρδους με τα φετινά. Οι επενδύσεις σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα απαιτήσουν σημαντική ρευστότητα, την ώρα που οι επενδυτές πιέζουν για αυξημένες επιστροφές κεφαλαίων μέσω μερισμάτων και επαναγορών μετοχών.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών ενεργειακών κολοσσών θα εξαρτηθεί από την ικανότητά τους να ισορροπήσουν ανάμεσα στην παραδοσιακή παραγωγή υδρογονανθράκων και στη σταδιακή ενσωμάτωση πράσινων τεχνολογιών. Εταιρείες που θα μπορέσουν να διατηρήσουν υψηλή λειτουργική αποδοτικότητα, να περιορίσουν το ενεργειακό τους αποτύπωμα και να αξιοποιήσουν τις νέες αγορές ενέργειας (όπως το υδρογόνο και τα βιοκαύσιμα), θα διαθέτουν σαφές στρατηγικό πλεονέκτημα.