Εξετάζονται εναλλακτικά μέτρα του «ιταλικού μοντέλου» για τις τιμές στο βιομηχανικό ρεύμα - Οι πιέσεις για λύση εντός Νοεμβρίου και τα ερωτηματικά για τη στάση των Βρυξελλών

31 10 2025 | 07:25

Εναλλακτικά μέτρα, όπως το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF με τιμή που μετά τη μείωση δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 50 ευρώ η μεγαβατώρα, καθώς και το πρόσκαιρο «ψαλίδι» σε μια σειρά ρυθμιζόμενων χρεώσεων, εξετάζει πλέον το ΥΠΕΝ, πέραν του ιταλικού μοντέλου για το περιορισμό του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας.

Αν και το ιταλικό μοντέλο που ο ΣΕΒ έχει προσαρμόσει στα ελληνικά δεδομένα, παραμένει στο τραπέζι, οι πληροφορίες επιμένουν ότι το υπουργείο δουλεύει όλο και περισσότερο πάνω και σε άλλες λύσεις, καθώς αυξάνονται οι επιφυλάξεις κατά πόσο το πρώτο θα περάσει από τις Βρυξέλλες.

Στον απόηχο των μηνυμάτων που έστειλαν χθες από το συνέδριο της «Νατευμπορικής» ο Πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδώροπουλος και ο επικεφαλής της Metlen Ευάγγελος Μυτιληναίος, κυβερνητικές πηγές διαμήνυαν ότι το υπουργείο επεξεργάζεται εναλλακτικές φόρμουλες, χωρίς ωστόσο να δίνει και πάλι χρονοδιάγραμμα ως προς το πότε θα καταλήξει στη λύση.

«Σύντομα θα έχουμε ανακοινώσεις, χωρίς ωστόσο να ξέρουμε το πόσο σύντομα», αναφέρουν οι ίδιες πηγές, αναγνωρίζοντας πάντως ότι οι ασκήσεις και οι υπολογισμοί δεν μπορούν να συνεχίζονται επί μήνες και αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ημέρα των αποκαλυπτηρίων θα είναι κάποια στιγμή μέσα στο Νοέμβριο.

Την ίδια στιγμή, η χονδρεμπορική αγορά εκπέμπει ανησυχητικά σήματα ανοδικών τάσεων των τιμών, οι έντονες αποκλίσεις από χώρα σε χώρα είναι συχνές και η Ελλάδα είναι σήμερα ξανά - μαζί με τη Βουλγαρία και τη Ρουμάνια - η ακριβότερη χώρα στην Ευρώπη, με τη μέση τιμή στα 137,55 €/ MWh, αλλά με μέγιστη το βράδυ να εκτοξεύεται στα 305,72 €/ MWh.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη σημερινή μέρα, ο Οκτώβρης κλείνει με άνοδο 21%, ενώ τα στοιχεία της Eurostat για τα επαγγελματικά τιμολόγια δείχνουν ότι το πρώτο εξάμηνο η Ελλάδα ήταν πρωταθλητής αυξήσεων πανευρωπαικά (+26,9%), όπως θύμισε χθες ο Πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδώροπουλος. Η δεύτερη χώρα με τις μεγαλύτερες αυξήσεις ήταν η Δανία με 17%.

Στο πλαίσιο αυτό, η βιομηχανία επαναφέρει τις πιέσεις για λύση εντός του Νοέμβριου, με τον κ. Θεοδωρόπουλο να εκφράζει χθες από το βήμα του συνέδριου της «Ναυτεμπορικής» την εκτίμηση ότι «στις επόμενες τρεις εβδομάδες θα υπάρξει βοήθεια από την πολιτεία» και τον επικεφαλής της Metlen, Ευ.Μυτιληναίο να μεταφέρει τη δέσμευση που έλαβε από τον Πρωθυπουργό, κατά την εκδήλωση στο Πεντάγωνο ότι «πολύ σύντομα, μέσα στις επόμενες εβδομάδες, θα έχουμε ανακοινώσεις».

Το κοινοτικό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων

Σε αυτό το υπό διαμόρφωση τοπίο, όπου εκκρεμεί τόσο η φόρμουλα, όσο και τα κρατικά κονδύλια που θα χρειαστούν για την εφαρμογή της, μια από τις υπό εξέταση εναλλακτικές αφορά το νέο πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ για τη βιομηχανία (Clean Industrial State Aid Framework- CISAF), που περιγράφει με ακρίβεια ποιες επιλέξιμες επιχειρήσεις μπορούν να ωφεληθούν από τέτοια μέτρα και με ποιους όρους.

Σύμφωνα με αυτό, η κρατική ενίσχυση θα επιδοτεί το 50% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού των ωφελούμενων για ένα συγκεκριμένο διάστημα, τουλάχιστον ενός χρόνου, με πλαφόν προς τα κάτω τα 50 €/ MWh. Το ρεύμα δηλαδή που θα απολαμβάνουν οι επιχειρήσεις δεν θα μπορεί να κοστίζει κάτω από τα 50 ευρώ η Μεγαβατώρα.

Εχει πάντως τη σημασία του ότι το συγκεκριμένο πλαίσιο συνοδεύεται από εξαιρετικά αυστηρούς όρους και αιρέσεις και φαίνεται να είναι «κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα των μεγάλων χωρών με μεγάλες δημοσιονομικές αντοχές...

Οι εναλλακτικές λύσεις

Στη τρίτη ομάδα λύσεων εμπίπτουν εργαλεία, κάποια εκ των οποίων έχουν ήδη αξιοποιηθεί και τα οποία θα μπορούσαν να ενισχυθούν. Κάποιοι θεωρούν για παράδειγμα ότι δεν ήταν τυχαία η αναφορά του Πρωθυπουργού από το βήμα της Συνέλευσης του ΣΕΒ για την αντιστάθμιση του κόστους των ρύπων της βιομηχανίας, καθώς η αύξηση του σχετικού ποσού - με δεδομένη και την αύξηση του κόστους δικαιωμάτων ρύπων - αποτελεί διαχρονικό αίτημα των ενεργοβόρων του κλάδου.

Ταυτόχρονα στην λογική της ανακατεύθυνσης πόρων από τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προς την ενίσχυση της βιομηχανίας - μια πρόταση της ΕΒΙΚΕΝ που παρουσίασε στο Renewable & Storage Forum ο Πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αντώνης Κοντολέων και την οποία λέγεται ότι έχει εξετάσει το ΥΠΕΝ - είναι να μεταφερθεί στις λεγόμενες χρεώσεις χρήσης συστήματος, μέρος από το κόστος ανακατανομής των μονάδων (redispatching) στο σύστημα για λόγους ευστάθειας. Σαν πρακτική εφαρμόζεται ήδη σε χώρες της Κ.Ευρώπης.

Τα κόστη της ανακατανομής των μονάδων αποτυπώνονται στο λεγόμενο «Λογαριασμό Προσαυξήσεων 3» (ΛΠ3), που αποτελεί μια από τις βασικές παραμέτρους για τη τελική διαμόρφωση του χονδρεμπορικού κόστους και τα ποσά είναι διόλου ευκαταφρόνητα. Σε ετήσια βάση υπολογίζονται κοντά στα 400 εκατ ευρώ.

Το πλεονέκτημα σε μια τέτοια περίπτωση συνδέεται με το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο που προβλέπει ότι οι μεγάλες βιομηχανίες με κατανάλωση άνω των 13 GWh έχουν έκπτωση έως και 50% από τις χρεώσεις χρήσης συστήματος. Στο σενάριο που καθίστατο εφικτό να μεταφερθεί μέρος των παραπάνω ποσών στις συγκεκριμένες χρεώσεις το όφελος για τη βιομηχανία θα μπορούσε να είναι μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια το χρόνο.

Το ιταλικό μοντέλο

Στη περίπτωση του ιταλικού μοντέλου στο οποίο αναφέρθηκε και χθες ο κ. Θεοδώροπουλος θυμίζουμε ότι σε κάποια από τις τελευταίες εκδοχές της πρότασης ο σύνδεσμος μιλούσε για επιδότηση της ενεργειακής κατανάλωσης στο 25%-30% των επιλέξιμων βιομηχανιών. Επίσης είχε προτείνει να προστεθούν μπαταρίες στα έργα ΑΠΕ που θα κατασκευαστούν στο πλαίσιο του μηχανισμού.

Στο αρχικό του σχέδιο ο ΣΕΒ (Industrial Energy Reset) ύψους 285 εκατ ευρω το χρόνο, προέβλεπε επιδότηση ακόμη και για το 100% της κατανάλωσης περίπου 400 επιλέξιμων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων και αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Το υπ. Οικονομικών έχει καταστήσει σαφές ότι τα ποσά αυτά υπερβαίνουν τις δημοσιονομικές αντοχές του προυπολογισμού.

Στη πρωτότυπη του μορφή, στηρίζεται στη παροχή ενός τριετούς «ενεργειακού δανείου», μέσω του οποίου οι επιλέξιμες βιομηχανίες θα τροφοδοτούνται με «πράσινο» ρεύμα σε χαμηλή σταθερή τιμή, έναντι της κατασκευής ή χρηματοδότησης νέων έργων ΑΠΕ, (κυρίως φωτοβολταϊκών) από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Οι ωφελούμενοι θα δεσμεύονται να επιστρέψουν διπλάσια ενέργεια από αυτήν που απορρόφησαν σε ορίζοντα 20ετίας.

Στη πραγματικότητα, οι επιφυλάξεις της κυβέρνησης δεν αφορούν μόνο τη πρόταση του ΣΕΒ, αλλά και το ίδιο το ιταλικό μοντέλο ως προς το αν ευθυγραμμίζεται με την ελληνική πραγματικότητα στο σκέλος που προδιαγράφει μαζική κατασκευή νέων έργων ΑΠΕ, όταν πλέον εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα ακόμη και των υφιστάμενων.