Τιμολόγια με αυξήσεις, αλλά και μειώσεις από τους παρόχους για τον Οκτώβριο - Στο ρυθμό του Dunkelflaute «χορεύει» ξανά η ήπειρος - Συναλλαγές 15 λεπτών από σήμερα στα ευρωπαικά χρηματιστήρια

Τιμολόγια «πολλαπλών ταχυτήτων» θα πρέπει να αναμένουν οι καταναλωτές από αύριο 1η Οκτωβρίου, με κάποιους παρόχους να εκπέμπουν σήματα αυτοσυγκράτησης, ενώ άλλοι δείχνουν διατεθειμένοι να προβούν σε αυξήσεις, έστω συγκρατημένες, απορροφώντας μέρος της ανόδου κατά 27% της χονδρικής για το μήνα που φεύγει.

Την ίδια στιγμή και ενώ ξεκινούν από σήμερα στα ευρωπαικά χρηματιστήρια οι συναλλαγές 15λεπτης διάρκειας, το μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου «χορεύει» σε ρυθμούς Dunkelflaute, δηλαδή συννεφιάς, που μεταφράζεται σε ψαλίδι στην παραγωγή των φωτοβολταϊκών, και άπνοιας (μειωμένη παραγωγή των αιολικών).

Τα παραπάνω σε συνδυασμό με την άνοδο της ζήτησης λόγω της πτώσης της θερμοκρασίας και τα σταθερά χαμηλά υδροηλεκτρικά ειδικά στη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης, δημιουργούν συνθήκες ανοδικών τάσεων στη Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, και φυσικά στη γειτονιά μας.

Αν και η κατάσταση αυτή ασφαλώς και επηρεάζει το ελληνικό χρηματιστήριο που καταγράφει ξανά υψηλές πτήσεις, εντούτοις οι ενδείξεις τουλάχιστον για τους μεγάλους παίκτες παραπέμπουν μάλλον σε περιορισμένες αυξήσεις τον Οκτώβριο ως προς τα πράσινα τιμολόγια.

Στο μέτωπο της ΔΕΗ, τα μηνύματα υποδηλώνουν απορρόφηση σημαντικού μέρους του κόστους, όπως κάθε φορά που η χονδρική κινείται με διψήφια ανοδικά ποσοστά, με την επιχείρηση να περιορίζει ή και να ενσωματώνει το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης, ειδικά όταν στα πράσινα τιμολόγια κατέχει μακράν το μεγαλύτερο μερίδιο στο χώρο.

Στην περίπτωση της Protergia, η εταιρεία ανακοίνωσε χθες μια ελαφρά μείωση (-7%) στο δικό της πράσινο τιμολόγιο (14,9 λεπτά/ kWh), ενώ εκτιμάται ότι σε μεταβολές, αλλά συγκρατημένες, παρά τις αυξημένες χονδρεμπορικές τιμές, θα προβούν και άλλοι καθετοποιημένοι παίκτες, που δύσκολα θα ρισκάρουν να χάσουν μερίδια.

Την εικόνα αυτή ενισχύει και η χθεσινή δήλωση του υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου πώς εκτιμά ότι «δεν θα έχουμε αυξήσεις (σ.σ. των πράσινων τιμολογίων για τον επόμενο μήνα) και ότι αν υπάρξουν θα είναι περιορισμένες».

Το σήμα που έδωσε και το τάιμινγκ της τοποθέτησης δεν φαίνεται να είναι τυχαίο, καθώς οι πληροφορίες από την αγορά μιλούν για απόφαση απορρόφησης από μεγάλους παίκτες μέρους των ανοδικών τάσεων της χονδρικής του Σεπτεμβρίου που δεν έχει καμία σχέση με το «κοκτέιλ» μεγάλης ηλιοφάνειας και ισχυρών ανέμων του Αυγούστου, οδηγώντας τότε σε βουτιά κατά 27% τη μέση τιμή.

Πρεμιέρα σήμερα στα Χρηματιστήρια των 15λεπτών προϊόντων

Στο μεταξύ ένας άλλος παράγοντας που πιθανότατα θα επηρεάσει τις τιμές μπαίνει από σήμερα στην εξίσωση των ευρωπαικών αγορών, καθώς τίθεται σε ισχύ στα χρηματιστήρια όλης της ΕΕ το νέο πλαίσιο με την ενεργοποίηση της 15λεπτης διαπραγμάτευσης. Τη μέχρι σήμερα μέση ωριαία τιμή διαδέχονται τα 15λεπτα προϊόντα ηλεκτρικής ενέργειας.

Το γεγονός αυτό συνεπάγεται λιγότερη προβλεψιμότητα για τις τιμές, όπως λένε traders και ειδικοί, και μέχρι να συνηθήσουν το νέο μοντέλο οι αγορές θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για περισσότερα volatilities, τόσο αυξητικά spikes, όσο και απότομες βουτιές, ακομη και τις πρωινές ή μεσημεριανές ώρες, όχι μόνο τα βράδυα.

Η αντικατάσταση των συναλλαγών των 60 λεπτών θα δημιουργήσει περισσότερα ups and downs, εκτιμούν οι συνομιλητές μας, και οι απότομες αυξήσεις τιμων ή οι βουτιές θα είναι πιο συχνές.

Ενας από τους βασικούς λόγους που τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια μεταβαίνουν σε αγορές 15 λεπτών είναι η ανάγκη διευκόλυνσης της ενσωμάτωσης των ΑΠΕ στα δίκτυα, προκειμένου να απεικονίζεται καλύτερα ή ούτως ή άλλως απρόβλεπτη και ευμετάβλητη παραγωγή τους.

Στη πράξη όμως, μέχρι οι συμμετέχοντες να αφομοιώσουν τις αλλαγές και να προσαρμόσουν οι αγορές την παραγωγή πιο κοντά στη ζήτηση, αντανακλώντας τις πραγματικές ανάγκες των ηλεκτρικών συστημάτων, τα χρηματιστήρια είναι αρκετά πιθανό να μπουν σε ένα «σπιράλ» μεγαλύτερων διακυμάνσεων.

Διήμερο πολύ υψηλών τιμών στο ΕΧΕ

Η πρεμιέρα των 15λεπτων συναλλαγών συμπίπτει με την επανεμφάνιση της «σκοτεινής νηνεμίας» στην Ευρώπη, που έχει ως συνέπεια η μικρότερη φωτοβολταϊκή και αιολική παραγωγή να δίνει τη θέση της στις ακριβότερες συμβατικές μονάδες, επηρεάζοντας και το ελληνικό χρηματιστήριο.

Το αποτυπώνει η εικόνα του ΕΧΕ κατά το τελευταίο διήμερο, όπου η μέση τιμή χθες διαμορφώθηκε στα 141,58 ευρώ/MWh - με τη χώρα σε ρόλο αρνητικού πρωταθλητή στην ΕΕ - και σήμερα κινείται στα 144,28 ευρώ/MWh, ελάχιστα αυξημένη.

Το θέμα είναι ότι κατά τις βραδυνές ώρες, τότε που σβήνουν τα φωτοβολταικά και μπαίνουν μπροστά οι συμβατικές μονάδες, τα νούμερα εκτινάσσονται, με μέγιστη τιμή χθες τα 425,83 ευρώ/MWh και σήμερα τα 367 ευρώ/MWh. Σε αυτό το κρεσέντο των τελευταίων ημέρων οφείλεται και το γεγονός ότι η μέση τιμή για τον Σεπτέμβριο έφτασε τα 93 ευρώ/MWh, έναντι 73,17 ευρώ/MWh του Αυγούστου.

Ενα νούμερο που φαίνεται μεγάλο ειδικά όταν συγκρίνεται με εκείνο του προηγούμενου μήνα, όπου η τιμή είχε «βουτήξει» κατά 27% χάρη στην ευνοική συγκυρία των ισχυρών αέρηδων, της μεγάλης ηλιοφάνειας και της απουσίας κάποιου καύσωνα διαρκείας στην περιοχή, αποσοβώντας συνθήκες ενεργειακής κρίσης, όπως του περασμένου καλοκαιριού. Σημειωτέον ότι τον Αύγουστο του 2024 η μέση χονδρεμπορική τιμή είχε διαμορφωθεί στα 129,83 ευρώ/MWh και το Σεπτέμβριο του 2024 στα 112,45 ευρώ/MWh.

Απνοια στη Ρουμανία, υψηλά τριμήνου στην «επικίνδυνη» Ουγγαρία

Αν δει πάντως κανείς τον ευρωπαικό χάρτη, από τη Βουλγαρία μέχρι τη Σλοβενία και από την Ουγγαρία μέχρι την Τσεχία και τη Γερμανία, τα χρηματιστήρια κινούνται ανοδικά, με τιμές από τα 130 μέχρι και πάνω από τα 150 ευρώ η Μεγαβατώρα και με spikes σήμερα το βράδυ, πάνω από τα 350 ευρώ σε κάποιες χώρες.

Τον τόνο δίνουν τόσο κάποιες αγορές ρεύματος του Βορρά (Γερμανία, Πολωνία) που τον τελευταίο χρόνο έχουν ανατιμηθεί σημαντικά, όσο φυσικά και ο γνωστός «διακεκαυμένος» άξονας Ουγγαρίας - Ρουμανίας - Βουλγαρίας - Ελλάδας, που δείχνει να αρχίζει να επηρεάζει και γειτονικές χώρες, όπως η Κροατία και η Σλοβενία, και ο οποίος ταλαιπωρείται από ένα συνδυασμό χαμηλών θερμοκρασιών, μειωμένης παραγωγής ΑΠΕ και έντονης λειψυδρίας.

Στη Ρουμανία, για παράδειγμα, στοιχεία που παραθέτει η εξιδεικευμένη ιστοσελίδα Montel, δείχνουν ότι η ωριαία παραγωγή των αιολικών έχει πέσει στα 90-150 Μεγαβάτ, όταν τα συνήθη επίπεδα κινούνται στα 1.000 MW την ώρα.

Στη δε, πάντα «επικίνδυνη» Ουγγαρία, απ' όπου και ξεκίνησε η περυσινή κρίση και το χρηματιστήριο της οποίας θεωρείται βαρόμετρο για όλη τη περιοχή, η αγορά κινείται το τελευταίο διάστημα σε υψηλά τριμήνου στα 150 ευρώ/MWh.