O πόλεμος τιμών στην ηλιακή ενέργεια στην Κίνα και πώς η Ευρώπη μπορεί να καλύψει το χάσμα του κόστους στην παραγωγή πάνελ

Tο χάσμα κόστους μεταξύ των ευρωπαϊκών μονάδων ηλιακής ενέργειας που συμμορφώνονται με τον Νόμο περί Μηδενικής Βιομηχανίας (Net-Zero Industry Act) και των εισαγόμενων από την Κίνα μονάδων μπορεί να μειωθεί κάτω από το 10% με τις κατάλληλες επείγουσες πολιτικές, όπως προκύπτει από νέα μελέτη που δημοσίευσε η SolarPower Europe σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Fraunhofer για Συστήματα Ηλιακής Ενέργειας (ISE). Η έκθεση παράλληλα υπογραμμίζει τον κίνδυνο ότι, χωρίς πρόσθετα μέτρα, οι διατάξεις του NZIA θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη διαφοροποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας χωρίς να ενισχύσουν τους Ευρωπαίους κατασκευαστές ηλιακής ενέργειας, καθώς εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική διαφορά κόστους (2,2 έως 5,8 €ct/Wp) μεταξύ των μονάδων που κατασκευάζονται στην ΕΕ και συμμορφώνονται με τον NZIA και εκτός ΕΕ.

«Αυτή η νέα έκθεση υπογραμμίζει ότι, με τις σωστές πολιτικές, η Ευρώπη μπορεί να παραδώσει ανταγωνιστικά 30 GW ηλιακής ενέργειας έως το 2030, δημιουργώντας χιλιάδες τοπικές θέσεις εργασίας και οικοδομώντας μια ανθεκτική, καινοτόμο αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας που διατηρεί την οικονομική αξία εδώ στην περιοχή», σχολιάζει η Η Walburga Hemetsberger, διευθύνουσα σύμβουλος της SolarPower Europe και προσθέτει: «Για να επιτευχθεί ο στόχος του 2030, η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να δράσουν γρήγορα. Χωρίς παρεμβάσεις, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει τις εναπομένουσες βιομηχανικές και τεχνολογικές δυνατότητες στον τομέα της ηλιακής ενέργειας».

Αναλύοντας το κόστος

Η έκθεση «Επαναφορά στην κατασκευή ηλιακών πάνελ στην Ευρώπη» προσφέρει μια ανάλυση του χάσματος κόστους και μια προσομοίωση του αντίκτυπου στις πολιτικές, η οποία διαπιστώνει ότι η παραγωγή μιας ηλιακής μονάδας στην Ευρώπη με ηλιακά κύτταρα κατασκευασμένα στην ΕΕ κοστίζει περίπου 10,3 €ct/Wp περισσότερο από την παραγωγή της ίδιας μονάδας στην Κίνα.

Το χάσμα προκύπτει από το υψηλότερο κόστος εξοπλισμού (+40%), κτιρίων και εγκαταστάσεων (+110%), εργασίας (+280%) και κόστους υλικών (+50%). Ως αποτέλεσμα, τέτοιες εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας κοστίζουν περίπου 60,8 €ct/Wp σε σύγκριση με 50,0 €ct/Wp για ένα κινεζικό σύστημα, γεγονός που μεταφράζεται σε ένα Σταθεροποιημένο Κόστος Ηλεκτρικής Ενέργειας (LCOE) που είναι 14,5% υψηλότερο για τα ευρωπαϊκά κατασκευασμένα πάνελ. Αυτό δίνει μια ελπιδοφόρα ένδειξη ότι ήδη τα προϊόντα που κατασκευάζονται στην ΕΕ εμπίπτουν στο όριο του 15% του πρόσθετου κόστους βάσει των κανόνων δημοπρασιών του Νόμου περί Μηδενικού Καθαρού Κόστους Βιομηχανίας.

Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει μια σημαντική διαφορά κόστους (2,2 έως 5,8 €ct/Wp) μεταξύ των μονάδων που κατασκευάζονται στην ΕΕ και συμμορφώνονται με τους κανονισμούς της Net Zero και των μονάδων που κατασκευάζονται εκτός ΕΕ. Τα κριτήρια ανθεκτικότητας του Νόμου για τη Βιομηχανία Μηδενικού Καθαρού Ισοζυγίου (Net-Zero Industry Act) μπορούν επομένως να διαφοροποιήσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού μονάδων και να ενισχύσουν τις εισαγωγές από άλλα μέρη του κόσμου, αλλά χωρίς περισσότερα μέτρα πολιτικής, η επαναφορά της παραγωγής στην ΕΕ ενδέχεται να μην επιτευχθεί.

To μείγμα πολιτικών

Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι η έκθεση αποκαλύπτει ότι το χάσμα κόστους μεταξύ της ευρωπαϊκής και της κινεζικής εισαγωγής ηλιακής ενέργειας μπορεί να μειωθεί περαιτέρω σε κάτω από το 10% με το σωστό μείγμα πολιτικών, όπως ο συνδυασμός των προγραμμάτων CAPEX και OPEX, τόσο για τους κατασκευαστές ηλιακής ενέργειας όσο και για τους κατασκευαστές έργων, με υποστήριξη βασισμένη στην παραγωγή (π.χ. έχουν υπάρξει επιτυχημένα μοντέλα στις ΗΠΑ (IRA) και την Ινδία (σχέδια PLI), και με την υπόθεση ότι τα εργοστάσια ηλιακής ενέργειας θα φτάσουν σε χωρητικότητα 3-5 GW).

Η έκθεση σημειώνει ότι οι ανάγκες υποστήριξης της βιομηχανίας κυμαίνονται από 1,4 έως 5,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για την επίτευξη του στόχου των 30 GW για την ευρωπαϊκή ηλιακή παραγωγή έως το 2030, με έως και 39% του κόστους να ανακτάται μέσω μακροοικονομικών οφελών (έως 2.700 θέσεις εργασίας και 66,4 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια φορολογικά και κοινωνικά έσοδα ανά GWp/έτος).

Η έκθεση συνιστά:

• Θέσπιση ενός συστήματος στήριξης της ηλιακής ενέργειας σε επίπεδο ΕΕ με βάση την παραγωγή, το οποίο θα συνδυάζει επιχορηγήσεις, δάνεια και μέσα μείωσης του κινδύνου για την κάλυψη τόσο των κεφαλαιουχικών δαπανών όσο και των λειτουργικών δαπανών.
• Εφαρμογή πολιτικών NZIA σε όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των πόντων μπόνους «Made-in-EU» σε προγράμματα υποστήριξης στέγης και δημόσιων συμβάσεων.

Οι κινεζικές ενέργειες

Εν τω μεταξύ η  ρυθμιστική αρχή ενέργειας της Κίνας δεσμεύτηκε να καταστείλει τον αδίστακτο ανταγωνισμό και την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα της ηλιακής ενέργειας, καθώς ο κλάδος αντιμετωπίζει μια παρατεταμένη ύφεση.

Η κυβέρνηση θα επιταχύνει τις προσπάθειες για την εξισορρόπηση της παραγωγής και της ζήτησης, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας, έγραψε ο Wang Hongzhi, επικεφαλής της Εθνικής Διοίκησης Ενέργειας, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό Wechat της κυβερνητικής υπηρεσίας.

Ο κλάδος «πρέπει να επιταχύνει τον μετασχηματισμό από έναν κλάδο προσανατολισμένο στους πόρους σε έναν κλάδο προσανατολισμένο στο κέρδος, με τον έλεγχο του κόστους, την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας, τη στρατηγική υποβολής προσφορών και την διερεύνηση εσόδων να αποτελούν το κλειδί για να ξεχωρίσει από τον ανταγωνισμό», έγραψε ο Wang.

Τα σχόλιά του ενισχύουν την ευρύτερη εκστρατεία του Πεκίνου κατά της υπερβολικής παραγωγής σε μια σειρά βιομηχανιών. Η λεγόμενη «αντι-επαναστατική» ώθηση έχει ήδη βοηθήσει στην άνοδο των τιμών του πολυπυριτίου και στο κλίμα της αγοράς προς τις μετοχές της ηλιακής ενέργειας.

Ωστόσο, οι τιμές των ηλιακών προϊόντων θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν νέες πιέσεις, καθώς η χώρα εφαρμόζει έναν νέο μηχανισμό τιμολόγησης που βασίζεται στην αγορά για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προειδοποίησε ο Wang.

Ο Wang υποστήριξε ότι η καθαρή ενέργεια θα πρέπει να χρησιμοποιείται πέρα ​​από τον τομέα της ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής πράσινου υδρογόνου, προκειμένου να μετριαστούν τα απόβλητα.

Σημαντική ανάπτυξη στην Ευρώπη

Η ευρωπαϊκή αγορά ηλιακών πάνελ παρουσιάζει ισχυρή ανάπτυξη, με ρυθμό ανάπτυξης 40% το 2023 και φθάνοντας το 22,1% του συνολικού μείγματος ενέργειας τον Ιούνιο του 2025, σύμφωνα με την SolarPower Europe . Αυτή η επέκταση οφείλεται στις προσπάθειες της ΕΕ για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, στις πρωτοβουλίες πολιτικής της ΕΕ και στην υιοθέτηση ηλιακής ενέργειας από πολίτες και επιχειρήσεις για οικονομικά προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια. Οι βασικές τάσεις της αγοράς περιλαμβάνουν τη σημαντική αύξηση της ηλιακής ενέργειας στις στέγες, τη συνεχιζόμενη ηγετική θέση της Γερμανίας στην υιοθέτηση και την αύξηση των επενδύσεων σε ολόκληρο τον τομέα. 

Βασικές τάσεις της αγοράς

Σημαντική ανάπτυξη: Ο τομέας της ηλιακής ενέργειας στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 40% το 2023 και τον Ιούνιο του 2025 η ηλιακή ενέργεια έγινε η μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ για πρώτη φορά. 

Επέκταση των φωτοβολταϊκών στη στέγη: Ένα σημαντικό μέρος της ανάπτυξης παρατηρείται στον τομέα της ηλιακής ενέργειας σε στέγες, με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να υιοθετούν ολοένα και περισσότερο την ηλιακή ενέργεια για να μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας. 

Εγκαταστάσεις πάνελ: Η ΕΕ εγκατέστησε ρεκόρ 66 GW ηλιακών φωτοβολταϊκών το 2024, με 150 GW νέας χωρητικότητας να προστίθενται μεταξύ 2022 και 2024.