Πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση της Task Force με Τσάφο και ΑΔΜΗΕ - Στο επίκεντρο η κατάσταση των διασυνοριακών διασυνδέσεων στη περιοχή, οι μονάδες σε συντήρηση και τα «σινιάλα» των τιμών

(upd: 19:20) Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, με βασικό στόχο τον καλύτερο συντονισμό Κυβερνήσεων, Διαχειριστών και Ρυθμιστών των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άλλα και την άμεση αντιμετώπιση – όποτε απαιτείται - της απότομης αύξησης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, πραγματοποιήθηκε, μέσω τηλεδιάσκεψης, σήμερα, με την συμμετοχή του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκου Τσάφου, η πρώτη συνεδρίαση της Ομάδας Κρούσης  (Task Force) για την Ενεργειακή Ένωση.

Σε αυτή συμμετείχαν τα κράτη - μέλη σε επίπεδο Υφυπουργών/Αναπληρωτών Υπουργών, καθώς και εκπρόσωποι των αντίστοιχων Διαχειριστών Συστήματος Μεταφοράς, των Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών και του ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators).

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τέθηκαν τα ζητήματα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες της Ε.Ε., της πορείας των ενεργειακών διασυνδέσεων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και της ετοιμότητα των ενεργειακών υποδομών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του φετινού καλοκαιριού, με στόχο τον προσδιορισμό συγκεκριμένων επιχειρησιακών μέτρων για τον μετριασμό του κινδύνου εμφάνισης αρρυθμιών στις τιμές της ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης κάλεσε τα κράτη - μέλη να ενημερώσουν εάν έχουν λάβει ή σκέφτονται να λάβουν οποιαδήποτε μέτρα για:

• να μεγιστοποιήσουν τη διασυνοριακή δυναμικότητα που είναι διαθέσιμη για εμπόριο,
• να διασφαλίσουν αποτελεσματικό συντονισμό για τη συντήρηση του δικτύου/των εγκαταστάσεων,
• τη βελτίωση της ευελιξίας του συστήματος, - μεταξύ άλλων μέσω της αποθήκευσης- και
• τη μείωση της ζήτησης κατά τις ώρες αιχμής της ζήτησης.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της τηλεδιάσκεψης, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Τσάφος τόνισε χαρακτηριστικά:

«Η σημερινή πρώτη συνεδρίαση της Task Force χαρακτηρίστηκε από την μεγάλη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων χωρών και την συναντίληψη τόσο του μεγέθους του προβλήματος όσο και των δράσεων που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια πιθανή έξαρση των τιμών. Όλες οι χώρες είμαστε πλέον καλύτερα προετοιμασμένες και έχουμε επεξεργαστεί σειρά συγκεκριμενών μέτρων που θα βοηθήσουν σε μια πιθανή μελλοντική κρίση. Με τον  Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι που η πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη όχι μόνο βρήκε «ευήκοα ώτα» στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και οδήγησε και στην κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων  - λύσεων για την θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.»

Σημειώνεται ότι η Task Force για την συγκράτηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας ενεργοποιήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε. που ελήφθη στα μέσα Ιουνίου, ύστερα από την σχετική πρόταση που υπέβαλε στα κοινοτικά όργανα τον Ιανουάριο, ο Πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης.

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε:

Το στοίχημα του καλύτερου συντονισμού κυβερνήσεων, Διαχειριστών και Ρυθμιστών των χωρών της ΕΕ και της αντιμετώπισης σε real time των αστοχιών και της απότομης ανόδου των τιμών λόγω των περιορισμένων ροών από τη Κεντρική προς τη ΝΑ Ευρώπη, καλείται να κερδίσει η Task Force που κάνει σήμερα πρεμιέρα.

Στο επίκεντρο της «ανιχνευτικής» αυτής πρώτης συνεδρίασης Υφυπουργών, Διαχειριστών και Ρυθμιστών των χωρών της ΝΑ Ευρώπης, όπου από πλευράς ΥΠΕΝ θα συμμετάσχει ο Νίκος Τσάφος και από πλευράς ΑΔΜΗΕ, ο Γενικός του Διευθυντής, Δημήτρης Μίχος, θα βρεθεί η ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των χωρών - μελών, κυρίως όμως η καλύτερη χρήση των διασυνδέσεων με την Κεντρική Ευρώπη, αφού ακόμα και σήμερα, οι ροές προς τον Νότο δεν φτάνουν τα μέγιστα δυνατά επίπεδα, παρά τα ισχυρά σήματα των τιμών.

Τo μεγάλο ωστόσο στοίχημα, της εύρεσης πολιτικών για τη χάραξη κοινής ενεργειακής πολιτικής που θα περιορίσει τις μεγάλες διαφορές τιμών ανάμεσα στις «δύο Ευρώπες», τη Νοτιοανατολική και την υπόλοιπη ήπειρο, δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί σε επίπεδο Task Force.

Αφορά τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα των αγορών ηλεκτρισμού της Ελλάδας και της γειτονιάς της, δηλαδή το χαμηλό υδροηλεκτρικό δυναμικό, την περιορισμένη μεταφορική ικανότητα στις διασυνδέσεις και την έλλειψη ευέλικτων πόρων, τα οποία δεν αγγίζουν το σκληρό πυρήνα της Ευρώπης.

Το έδειξε ο προ ημερών καύσωνας από την Πορτογαλία και την Ισπανία μέχρι τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, που άφησε ανεπηρέαστες τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, αφού ο πλουραλισμός σε διασυνδέσεις, η ύπαρξη πυρηνικών και γενικότερα οι περισσότερες «άμυνες», απορρόφησαν τους όποιους κραδασμούς.

Καθόλου τυχαία, παρά τον καύσωνα που χτύπησε τη Κεντρική Ευρώπη και το Βορρά, η απόκλιση τιμών με τη ΝΑ Ευρώπη που δεν επλήγη τις προηγούμενες ημέρες από το ίδιας έντασης κύμα ζέστης, συνεχίστηκε να αποτυπώνεται στον ευρωπαικό «χάρτη». Για παράδειγμα σήμερα, παρ’ ότι οι αγορές κινούνται ομαλά, ο μέσος όρος των χονδρεμπορικών τιμών στη γειτονιά μας βρίσκεται πάνω από τα 115 ευρώ (115,64 €/MWh η Ελλάδα), όταν παντού στην υπόλοιπη Ευρώπη παίζει κάτω από τα 100 ευρώ. Παρόμοια ήταν η εικόνα και τη προηγούμενη εβδομάδα.

Που βάζει τον πήχη η ελληνική πλευρά

Τα δομικά προβλήματα της περιοχής συνθέτουν ένα σκηνικό στο οποίο οι τιμές ρεύματος της ΝΑ Ευρώπης μπορεί να πάρουν φωτιά ανά πάσα στιγμή με «φιτίλι» ένα κύμα καύσωνα, όπως αυτό που εκδηλώθηκε τον περασμένο Ιούλιο. Τέτοιο κύμα δεν έχει ακόμη εμφανιστεί φέτος στη περιοχή μας (και στην Ελλάδα), με τους ειδικούς να προβλέπουν πτώση της θερμοκρασίας προς τα τέλη της εβδομάδας.

Τούτων δοθέντων, αν η Task Force πετύχει δύο πράγματα –«καλύτερο συντονισμό και καλύτερη χρήση του υπάρχοντος δικτύου», όπως είχε αναφέρει τον Ιούνιο ο κ. Τσάφος  (https://energypress.gr/news/tsafos-kalyteros-syntonismos-kai-kalyteri-hrisi-toy-yfistamenoy-diktyoy-ta-dyo-zitoymena-gia) την ημέρα που συστάθηκε ο φορέας, (https://energypress.gr/news/tin-ekkinisi-tis-task-force-anakoinose-i-komision-sto-perithorio-toy-simerinoy-symboylioy), «θα εξελιχθεί σε ουσιαστικό εργαλείο για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη».

Τα δύο θετικά στοιχεία

Σίγουρα, δύο στοιχεία που βελτιώνουν τη κατάσταση σε σχέση με το περυσινό καλοκαίρι είναι αφενός ότι ο ελληνικός στόλος σταθμών φυσικού αέριου έχει εμπλουτιστεί με μια ακόμη μονάδα - αυτήν των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - Motor Oil στη Κομοτηνή - που μπορεί να προσφέρει πολύτιμα φορτία βάσης εάν παρατηρηθεί απότομη αύξηση της ζήτησης.

Αφετέρου ότι φαίνεται πως τα προγράμματα συντήρησης κάποιων διασυνδέσεων και ορισμένων μεγάλων θερμικών μονάδων σε γειτονικές χώρες, όπως π.χ. τα πυρηνικά στη Ρουμανία, έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Αυτό σημαίνει ότι θα είναι διαθέσιμες για το επόμενο κρίσιμο διάστημα.

Το ίδιο ισχύει σύμφωνα με τις πληροφορίες και για τη συντριπτική πλειοψηφία των διασυνδετήριων γραμμών στη γειτονιά μας - πλην αυτής μεταξύ Σερβίας και Βουλγαρίας - θέμα στο οποίο αναμένεται να αναφερθούν σήμερα οι εκπρόσωποι των regional control centers, όπως του TSCNET με έδρα το Μόναχο, ο οποίος έχει εικόνα για τη λειτουργική ασφάλεια πληθώρας Διαχειριστών στη Κεντρική και τη ΝΑ Ευρώπη.

Τα παραπάνω μένει να επιβεβαιωθούν και κατά τη σημερινή τηλεδιάσκεψη, με τον κ. Τσάφο πάντως να σχολιάζει στη προ μηνός ανάρτηση του ότι οι χώρες της ΝΑ Ευρώπης «συμπεριφέρονται φέτος διαφορετικά», καθώς ανταλλάσσουν πληροφορίες για τις προγραμματισμένες διακοπές φορτίου και δείχνουν να αναζητούν τρόπους ελαχιστοποίησης των διαταραχών. Σημειωτέον ότι στο ενδιάμεσο των συνεδριάσεων της Ομάδας Κρούσης, θα λειτουργούν υποομάδες εργασίας που θα συνεργάζονται για ειδικά ζητήματα ενέργειας.

Τα σήματα των προθεσμιακών συμβολαίων

Σε ό,τι αφορά τον περίφημο αλγόριθμο που μπορεί να μειώνει ή και να μηδενίζει τη μεταφορική ικανότητα των διασυνοριακών διασυνδέσεων της Κεντρικής Ευρώπης και συγκεκριμένα τις εξαγωγές από τη Γερμανία μέσω Αυστρίας προς την Ουγγαρία, φρενάροντας τις ροές προς τα νοτιοανατολικά (μοντέλο flow based market coupling), θεωρείται μάλλον απίθανο να εστιάσει η σημερινή πρώτη συνεδρίαση του οργάνου. Ούτε άλλωστε υπάρχουν σημάδια ότι η γερμανική πλευρά και η Κομισιόν είναι διατεθειμένες να ανοίξουν μια τέτοια συζήτηση.

Στο άλλο σκέλος που αφορά τα σήματα των προθεσμιακών συμβολαίων, ναι μεν είναι αυξητικά, αλλά με μικρότερη ένταση απ’ ότι τέτοια εποχή πέρυσι, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει ότι δεν θα πάρουν «φωτιά» αν ενσκήψει κάποιος ισχυρός καύσωνας στη περιοχή.

Τα τελευταία στοιχεία από το ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ενέργειας (https://www.eex.com/en/market-data/market-data-hub/power/futures#%7B%22snippetpicker%22%3A%2222%22%7D ), δείχνουν πράξεις στην ελληνική αγορά στα 90,22 €/ MWh για τον Ιούνιο, που έχουν αυξηθεί στα 113,59 €/ MWh για τον Ιούλιο, ενώ διατηρούνται στα 111,32 για τον Αύγουστο και κινούνται στα 113,01 €/ MWh για τον Σεπτέμβριο.

Στη πάντα «επικίνδυνη» Ουγγαρία, απ’ όπου και ξεκίνησε η περυσινή κρίση, οι πράξεις για τον Ιούλιο δείχνουν 107,35 €/ MWh, 111,15 €/MWh για τον Αύγουστο και 112,83 €/ MWh για τον Σεπτέμβριο.

Οσο για τη νούμερο ένα ευρωπαϊκή αγορά, τη γερμανική, που μπορεί να κινείται πιο συγκρατημένα από πολλές άλλες, ωστόσο έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος, τα νούμερα δείχνουν μια μικρή αλλά σταθερή άνοδο μέχρι και το προσεχή χειμώνα. Οι πράξεις που αφορούν τον Ιούλιο είναι στα 84,98 €/MWh, τον Αύγουστο στα 81,24 €/MWh, το Σεπτέμβριο στα 88,91 €/MWh, τον Οκτώβριο στα 88,42 €/ MWh, το Νοέμβριο στα 97,76 €/ MWh και για το προσεχή Γενάρη στα 102 €/ MWh.