Ήρων: Οι προτάσεις ΡΑΑΕΥ για την προμήθεια θα περιορίσουν τον ανταγωνισμό - Αντιρρήσεις σε εννέα σημεία

Κριτική σε εννέα διαφορετικά σημεία των προτάσεων της ΡΑΑΕΥ σχετικά με την αγορά προμήθειας ασκεί η Ήρων.

Όπως ανέφερε σχετικά στη διαβούλευση που ολοκληρώθηκε, ορισμένες από τις αλλαγές θα έχουν ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του ανταγωνισμού στην αγορά, αντί για την προώθησή του.

Αναλυτικά, οι παρατηρήσεις της Ήρων ανά θέμα έχουν ως εξής:

1. Συνοχή του εφαρμοστέου πλαισίου

Είναι σαφής η ανάγκη ενσωμάτωσης των διατάξεων της νέας Οδηγίας 2024/1711 στο εθνικό δίκαιο. Εντούτοις, θα πρέπει να επισημανθεί ότι το νέο πλαίσιο όπως αυτό διαμορφωθεί μετά και την έκδοση της Απόφασης της ΡΑΑΕΥ, θα πρέπει να είναι σε συμφωνία με το ήδη ισχύον πλαίσιο, το οποίο καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΠΗΕ), αλλά και από συμπληρωματικές Αποφάσεις.

2. Πεδίο εφαρμογής της Απόφασης καταρχήν μόνο σε Μικρούς Πελάτες

Η υπό Δημόσια Διαβούλευση Απόφαση προβλέπει ότι οι διατάξεις αυτής ισχύουν και για τους Μεγάλους Πελάτες δηλαδή για το σύνολο των Πελατών, πλην των διατάξεων που αφορούν την ανακοίνωση της τιμής των τιμολογίων και της κοινοποίησης αυτής στην ΡΑΑΕΥ.

Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να επαναλάβουμε την θέση μας ότι, δεδομένης της ισχυρότερης διαπραγματευτικής και οικονομικής θέσης των Μεγάλων Πελατών, έναντι των Μικρών, ο ΚΠΗΕ προβλέπει ειδικές διατάξεις, οι οποίες παρέχουν μεγάλα περιθώρια ευελιξίας αναφορικά με τις υπηρεσίες, τα προϊόντα και τις χρεώσεις που συμφωνούνται μεταξύ των Μεγάλων Πελατών και των Προμηθευτών στο πλαίσιο των μεταξύ τους διαπραγματεύσεων. Από την άλλη, για τον ίδιο λόγο, ο ΚΠΗΕ περιέχει ειδικές διατάξεις που ισχύουν για τους Μικρούς Πελάτες, οι οποίες εφαρμόζονται επιπροσθέτως των λοιπών διατάξεων του ΚΠΗΕ.

Ως εκ τούτου, το πλαίσιο αναφορικά με τη Σύμβαση Προμήθειας των Μεγάλων Πελατών θα πρέπει να παραμείνει ως έχει, ήτοι να παρέχει στα μέρη την απαιτούμενη ευελιξία που ήδη προβλέπουν οι ισχύουσες διατάξεις του ΚΠΗΕ.

3. Τροποποίηση των όρων της Σύμβασης: Έλεγχος νομιμότητας της διαδικασίας ενημέρωσης και όχι της ουσιαστικής βασιμότητας του σπουδαίου λόγου από την Αρχή.

Η υπό διαβούλευση Απόφαση εισάγει για πρώτη φορά διάταξη σύμφωνα με την οποία οι Προμηθευτές θα υποχρεούνται να ενημερώσουν την ΡΑΑΕΥ δύο μήνες πριν την σκοπούμενη τροποποίηση των όρων της σύμβασης, εξειδικεύοντας τον σπουδαίο λόγο που οδήγησε σε αυτή, ενώ η ΡΑΑΕΥ αξιολογεί τα πραγματικά δεδομένα και δύναται να μην εγκρίνει την επικείμενη τροποποίηση, στην περίπτωση που δεν αποδεικνύεται κατά την κρίση της ο σπουδαίος λόγος.

Η συγκεκριμένη διάταξη δεν περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ενημέρωσης του Πελάτη, αλλά εισάγει ex ante και αυτεπάγγελτο έλεγχο εκ μέρους της ΡΑΑΕΥ για την ουσιαστική βασιμότητα της ύπαρξης σπουδαίου λόγου, η οποία (ενν: η ουσιαστική βασιμότητα) ελέγχεται σήμερα από τα πολιτικά δικαστήρια.

Η διαπίστωση της ύπαρξης σπουδαίου λόγου εκ μέρους της Αρχής συνιστά οινοεί δικαιοδοτική αρμοδιότητα, η άσκηση της οποίας δεν απορρέει ούτε από το πνεύμα ούτε από την διαδικασία που οργανώνει ο ΚΠΗΕ. Σε κάθε περίπτωση, ο ex ante και αυτεπάγγελτος έλεγχος εκ μέρους της ΡΑΑΕΥ για την ύπαρξη σπουδαίου λόγου περιορίζει σημαντικά την οικονομική ελευθερία των Προμηθευτών, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε ένα ταχέως και συχνά μεταβαλλόμενο περιβάλλον ιδίως τα τελευταία έτη, κατά τα οποία ο σπουδαίος λόγος της τροποποίησης των όρων της Σύμβασης προμήθειας μπορεί να ανακύπτει εκτάκτως, ποικίλει, και σίγουρα δεν μπορεί να συνίσταται μόνο στην ενεργειακή κρίση ή την εμπόλεμη κατάσταση.

Στο σημείο αυτό επισημαίνεται ότι ιδίως ως προς την τροποποίηση των χρεώσεων προμήθειας, ο ισχύον ΚΠΗΕ προβλέπει με σαφήνεια ότι τα τιμολόγια οφείλουν να είναι κοστοστρεφή, καλύπτοντας το σύνολο του κόστους του Προμηθευτή καθώς και ένα εύλογο κέρδος.

4. Εξάμηνη διάρκεια των τιμολογίων

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει σαφώς την δυνατότητα προσφοράς συμβάσεων ελάχιστης διάρκειας τουλάχιστον 6 μηνών. Αναφορικά με το ζήτημα της εξάμηνης διάρκειας των τιμολογίων, η Εταιρεία μας έχει εκθέσει αναλυτικώς τις απόψεις της με την με αρ. πρωτ. 27695/2025 επιστολή της.

Η προσφορά συμβάσεων διάρκειας μικρότερης των 12 μηνών επιτρέπεται και από τον ισχύοντα ΚΠΗΕ και δεν αποκλείεται ούτε από τη νέα Οδηγία ΕΕ/2024/1711. Ειδικά για τα σταθερά Προγράμματα, από το νέο άρθρο 11 της Οδηγίας 2019/944, όπως ισχύει μετά την τροποποίηση της Οδηγία ΕΕ/2024/1711, δεν απορρέει ότι σταθερά Προγράμματα είναι μόνο τα Προγράμματα με ελάχιστη διάρκεια αυτή των δώδεκα μηνών, αλλά απορρέει μόνο η υποχρέωση των Προμηθευτών να παρέχουν οπωσδήποτε τουλάχιστον ένα σταθερό Πρόγραμμα με ελάχιστη διάρκεια αυτή των δώδεκα μηνών.

Η διάρκεια των δώδεκα μηνών προέρχεται από την πρακτική των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών, σύμφωνα με την οποία η ελάχιστη διάρκεια των Προγραμμάτων είναι πράγματι 12 μήνες. Αυτό όμως ουδόλως συνεπάγεται

(i) την απαγόρευση του χαρακτηρισμού των Προγραμμάτων που έχουν διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών ως σταθερών ούτε

(ii) την απαγόρευση προσφοράς κυμαινόμενων και δυναμικών Προγραμμάτων με διάρκεια μικρότερη των 12 μηνών.

Η ελληνική αγορά ενέργειας εμφανίζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως μία ρηχή προθεσμιακή αγορά με μικρή ρευστότητα, που έχει ως αποτέλεσμα να είναι ευχερέστερο για τους Προμηθευτές να διαπραγματεύονται στην χονδρεμπορική αγορά προϊόντα διάρκειας μικρότερης των 12 μηνών.

5. Νόμιμη και έγκυρη η σύναψη σύμβασης προμήθειας μέσω τηλεπικοινωνιακού δικτύου.

Με την προτεινόμενη Απόφαση της ΡΑΑΕΥ εισάγεται για πρώτη φορά διάταξη για την μη εγκυρότητα των συμβάσεων που έχουν καταρτιστεί προφορικά. Εντούτοις, η εν λόγω διάταξη έρχεται σε αντίθεση με το άρθ. 48 του νόμου 4001/2011.

6. Η Περίληψη της Σύμβασης περιλαμβάνεται ήδη στην πρότυπη Αίτηση Προσφοράς Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας της Αρχής.

Οι διατάξεις της υπό διαβούλευση Απόφασης προβλέπουν την υιοθέτηση από τους Προμηθευτές ενός νέου εντύπου, αυτού της «Περίληψης της Σύμβασης». Εντούτοις, το σύνολο των στοιχείων της Περίληψης της Σύμβασης (πλην αυτού της αυτόματης μεταφοράς του Πελάτη σε κάποιο τιμολόγιο σε περίπτωση μη επιλογής από αυτόν κάποιου τιμολογίου μετά τη λήξη της Σύμβασης) περιλαμβάνονται ήδη στην πρότυπη Αίτηση Προσφοράς Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας που προβλέφθηκε με την Απόφαση 967/2021 της Αρχής, όπως ισχύει, και η οποία πρότυπη Αίτηση έχει υιοθετηθεί από μεγάλο μέρος των Προμηθευτών.

Προς αποφυγή επικαλύψεων και για λόγους συστηματικότητας και απλοποίησης της διαδικασίας σύναψης Σύμβασης, προτείνεται η διατήρηση του εντύπου της Αίτησης Προσφοράς Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας της Αρχής με συμπλήρωση των πεδίων αυτού όπου χρειάζεται (επί παραδείγματι με συμπλήρωση του πεδίου της αυτόματης μεταφοράς ή των πεδίων για τα δυναμικά τιμολόγια), χωρίς την υποχρέωση για υιοθέτηση του πρόσθετου εντύπου της «Περίληψης της Σύμβασης».

7. Δυνατότητα για παροχή ή μη της έκπτωσης συνέπειας στον τελικό Λογαριασμό

Στην προτεινόμενη Απόφαση της Αρχής προβλέπεται ότι στην περίπτωση παροχής έκπτωσης συνέπειας, αυτή παρέχεται και στον τελικό λογαριασμό του πελάτη. Εντούτοις, η έκπτωση συνέπειας προσφέρεται όσο είναι ενεργή η σύμβαση του Πελάτη και αποδίδεται στον επόμενο εκδοθέντα λογαριασμό. Ο τελικός λογαριασμός εκδίδεται μετά την καταγγελία της Σύμβασης του Πελάτη, δηλαδή μετά τη λήξη της συμβατικής σχέσης των μερών, περιλαμβάνει καταναλώσεις μετά την καταγγελία και μέχρι την ολοκλήρωση της παύσης εκπροσώπησης από τον αρμόδιο Διαχειριστή και δεν εκδίδεται επόμενος λογαριασμός για την πίστωση της έκπτωσης συνέπειας. Εκτός των ανωτέρω, η απόδοση ή μη της έκπτωσης συνέπειας στον τελικό Λογαριασμό είναι ζήτημα εμπορικής πολιτικής του κάθε προμηθευτή, η οποία ασφαλώς για λόγους διαφάνειας και σαφήνειας θα πρέπει να προβλέπεται στη Σύμβαση Προμήθειας. Δεδομένων των ανωτέρω, και επειδή η υποχρέωση για απόδοση της έκπτωσης συνέπειας και στον τελικό λογαριασμό δεν ερείδεται σε κάποια διάταξη του ισχύοντος ευρωπαϊκού ή εθνικού πλαισίου, προτείνουμε την απάλειψή της.

8. Δυνατότητα για διαφορετικές εκπτώσεις κατά την διάρκεια της Σύμβασης Προμήθειας

Οι διατάξεις της υπό Διαβούλευση Απόφασης προβλέπουν σταθερές εκπτώσεις καθόλη την διάρκεια της Σύμβασης Προμήθειας για όλα τα προϊόντα εκτός από τα κυμαινόμενα τιμολόγια για τα οποία δίδεται η δυνατότητα παροχής περαιτέρω έκπτωσης μέσω προωθητικών ενεργειών, αν αυτή είναι προς όφελος του καταναλωτή. Θεωρούμε ότι η εν λόγω δυνατότητα παροχής περαιτέρω έκπτωσης πρέπει να δοθεί για το σύνολο των προϊόντων της αγοράς, καθότι διαφορετικά ο καταναλωτής στερείται της μείωσης της τελικής τιμής προμήθειας σε περιόδους που αυτή είναι δυνατή εκ μέρους του Προμηθευτή

9. Επικοινωνιακή προβολή των προϊόντων προμήθειας

Αναφορικά με την επικοινωνιακή προβολή των προϊόντων προμήθειας, η Εταιρεία μας συμφωνεί με την Αρχή σας ότι τα στοιχεία της παρ 7.2 θα πρέπει να παρουσιάζονται με τρόπο εύληπτο, άμεσο και κατανοητό και θα ήθελε να ΗΡΩΝ ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Λεωφ. Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2 115 26 Αθήνα Τηλ: 213 03 33 000 - Fax: 213 00 75 499 heron.gr - [email protected] Information Classified as Glπροσθέσει ότι η αποτύπωση των στοιχείων της παρ 7.2 δεν θα πρέπει να εκμεταλλεύεται την έλλειψη πείρας ή γνώσεων του καταναλωτή, ενώ μπορεί να γίνεται σε σταθερούς ή/και κυλιόμενους τίτλους και με τρόπο πάντοτε ευανάγνωστο σύμφωνα και με όσα προβλέπονται στον Ελληνικό Κώδικα Διαφήμισης και Επικοινωνίας καθώς και στον Οδηγό Καλής Πρακτικής για ευανάγνωστους κυλιόμενους και σταθερούς τίτλους.