Τι προβλέπει η αρχιτεκτονική του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών ΑΠΕ - Τα τρία στάδια και το χρονοδιάγραμμα μέχρι την έκδοση από τον ΔΑΠΕΕΠ των εκκαθαριστικών για τις αποζημιώσεις

Στο φόντο των πρώτων σημαντικής κλίμακας απορρίψεων πράσινης παραγωγής που τη πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου ξεπέρασαν αθροιστικά τα 10 GW, βγαίνει τις επόμενες ημέρες σε διαβούλευση ο Μηχανισμός Αντιστάθμισης Περικοπών, δηλαδή το πλαίσιο παροχής αποζημιώσεων στους σταθμούς που «κόβονται» υπέρμετρα έναντι άλλων, επειδή οι τελευταίοι δεν διαθέτουν ακόμη εξοπλισμό set point.

Η λειτουργία του μηχανισμού, που θα συμπεριληφθεί στην υπουργική απόφαση και θα εφαρμοστεί αναδρομικά από 1ης Ιανουαρίου 2025, προκειμένου να καταστούν δικαιότερες οι περικοπές, στηρίζεται στη λογική ότι κάθε έργο ΑΠΕ θα έχει ένα αποδεκτό επίπεδο παραγωγής με βάση τις ώρες λειτουργίας του και βάσει αυτού θα γίνεται σύγκριση με την πραγματική του παραγωγή.

Αν κάποιο έργο έχει υποστεί περισσότερες περικοπές από το αναμενόμενο, θα λαμβάνει αποζημίωση ή θα έχει λιγότερες περικοπές μελλοντικά, όπως υπογράμμισε στη πρόσφατη ημερίδα των WindEurope και ΕΛΕΤΑΕΝ, ο επικεφαλής της Ομάδας Διοίκησης Έργου (ΟΔΕ) που έχει συστήσει το ΥΠΕΝ, Σταύρος Παπαθανασίου,. Αντιθέτως αν κάποιο έργο παρήγαγε περισσότερο από το αναμενόμενο, θα υφίσταται μεγαλύτερες περικοπές.

Το σύνολο των υπολογισμών του μηχανισμού θα πραγματοποιείται σε ετήσια βάση απολογιστικά, μετά την ολοκλήρωση του κάθε ημερολογιακού έτους και τα εκκαθαριστικά σημειώματα με τις χρεοπιστώσεις θα εκδίδονται από το ΔΑΠΕΕΠ το αργότερο 6 μήνες μετά.

Στη πράξη, η αρχιτεκτονική του νέου Μηχανισμού θα περιλαμβάνει σύμφωνα με τις πληροφορίες του Energypress, τρία βασικά βήματα:

1. Τον υπολογισμό της συνολικής παραγωγής του κάθε χαρτοφυλακίου, εάν είχε τηρηθεί η θέση αγοράς του και εφαρμόζονταν με πλήρως συμμετρικό τρόπο η ανακατανομή πραγματικού χρόνου έκτος αγορών. Με άλλα λόγια, το τι θα έπρεπε να είχε παραχθεί σε επίπεδο χαρτοφυλακίου σε σχέση με όσα παρήγαγε (δηλαδή τη λεγόμενη «διορθωμένη παραγωγή»).

2. Την κατανομή της συνολικής διορθωμένης παραγωγής ανά έργο ΑΠΕ. Το τι δηλαδή θα έπρεπε να είχε παραχθεί από κάθε έργο ΑΠΕ ξεχωριστά εντός του κάθε χαρτοφυλακίου.

3. Τις χρεοπιστώσεις ανά έργο με βάση τις συγκρίσεις που θα έχουν προηγηθεί. Με βάση δηλαδή τη διαφορά ανάμεσα στη διορθωμένη και τη μετρηθείσα παραγωγή του κάθε έργου. 

Πώς υπολογίζεται η διορθωμένη παραγωγή

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, στο πρώτο κεφάλαιο του αμιγώς τεχνικού αυτού κειμένου, θα υπολογίζεται με βάση ένα συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο, η συνολική ανακατανομή πραγματικού χρόνου εκτός πλαισίου αγορών που θα ήταν αναγκαία σε περίπτωση λειτουργίας των έργων ΑΠΕ με βάση τη θέση αγοράς των χαρτοφυλακίων τους.

Στο κείμενο θα περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία, στη λογική ότι για τα χαρτοφυλάκια μη κατανεμόμενων μονάδων, η συνολική παραγωγή των έργων αντιστοιχεί στη καθαρή θέση που προκύπτει από όλες τις συναλλαγές στην αγορά (αγορά επόμενης ημέρας και ενδοημερήσια). Ενώ για τα χαρτοφυλάκια κατανεμόμενων μονάδων, ως θέση αγοράς για τις ανάγκες του μηχανισμού αναδιανομής θα χρησιμοποιείται το προγραμματισμένο επίπεδο παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη και τυχόν ενεργοποίηση ενέργειας εξισορρόπησης στην Αγορά Εξισορρόπησης.

Στη πράξη, η θέση αγοράς θα αποτυπώνει τη συνολική παραγωγή των έργων κάθε χαρτοφυλακίου, λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα στάδια προγραμματισμού, που προηγούνται της επιβολής περικοπών σε πραγματικό χρόνο μέσω set point και για τα οποία έχουν ενημερωθεί οι ΦοΣΕ και φυσικά τα ίδια τα έργα.

Και ως συνολική ανακατανομή, θα ορίζεται η διαφορά της συνολικής μετρηθείσας παραγωγής των έργων όλων των χαρτοφυλακίων από τη συνολική διορθωμένη θέση αγοράς τους.

Σαν διορθωμένη παραγωγή του κάθε χαρτοφυλακίου, θα υπολογίζεται το άθροισμα της διορθωμένης θέσης αγορών και της ανακατανομής. 

Κατανομή της διορθωμένης παραγωγής ανά έργο ΑΠΕ

Το δεύτερο κεφάλαιο αφορά τη κατανομή της διορθωμένης παραγωγής του κάθε χαρτοφυλακίου σε κάθε έργο ΑΠΕ ξεχωριστά από τον ΦοΣΕ που τα εκπροσωπεί, επίσης με βάση συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι ΦοΣΕ αναλαμβάνουν την ευθύνη να επιμερίζουν τη συνολική διορθωμένη παραγωγή του χαρτοφυλακίου τους αναλογικά ως προς τη δυνατότητα παραγωγής των έργων ΑΠΕ την οποία εκτιμούν οι ίδιοι.

Η κατανομή της διορθωμένης παραγωγής των χαρτοφυλακίων στα επιμέρους έργα θα μπορεί να αποκλίνει από τον μαθηματικό τύπο, εφόσον αυτό προβλέπεται στις συμφωνίες που συνάπτει ο ΦοΣΕ με τους εκπροσωπούμενους παραγωγούς. 

Πώς προκύπτουν οι χρεοπιστώσεις

Στο τρίτο κεφάλαιο θα περιγράφεται η διαδικασία για το πώς οι αποκλίσεις μεταξύ της διορθωμένης και της μετρηθείσας παραγωγής των έργων θα οδηγεί και στις αντίστοιχες χρεοπιστώσεις μέσω του ειδικού λογαριασμού που τηρεί και διαχειρίζεται ο ΔΑΠΕΕΠ.

Στη πράξη, οι «αδικημένοι» σταθμοί ΑΠΕ που περικόπτονται υπέρμετρα έναντι άλλων, θα εισπράττουν αποζημιώσεις οι οποίες θα προέρχονται από τα ποσά που θα αποδίδουν οι σταθμοί που δεν υπόκεινται σε περικοπές – δηλαδή τα φωτοβολταϊκά στο ΕΔΔΗΕ που δεν διαθέτουν ακόμη εξοπλισμό set-point. Ταυτόχρονα, ανακτήσεις εσόδων θα γίνονται και από τους «πράσινους» σταθμούς των υπόλοιπων τεχνολογιών (βιομάζας-βιοαερίου, ΣΗΘΥΑ, μικρά υδροηλεκτρικά) που, λόγω του τρόπου λειτουργίας τους, δεν μπορούν να υποβληθούν σε περιορισμούς παραγωγής με αποτέλεσμα να ακολουθεί εκ των υστέρων «εκκαθάριση» με οικονομικό πρόσημο.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το κείμενο θα αναφέρει ότι με βάση την ειδική τιμή αγοράς και την τιμή αναφοράς κάθε ενισχυόμενου έργου, θα υπολογίζεται σύμφωνα με συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο και το ποσό αντιστάθμισης που αναλογεί στον κάθε σταθμό ανά περίοδο εκκαθάρισης αποκλίσεων, αναλόγως με τη κατηγορία του. Δηλαδή αν πρόκειται για έργα με σύμβαση ενίσχυσης διαφορικής προσαύξησης (ΣΕΔΠ) ή με σύμβαση ενίσχυσης σταθερής τιμής (ΣΕΣΤ) ή με σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΠΗΕ) κατά το άρθρο 12 του ν. 3468/2006 ή με αντίστοιχη σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 3468/2006.

Το χρονοδιάγραμμα μέχρι την έκδοση των εκκαθαριστικών

Στο ερώτημα πότε θα καταβάλλονται οι όποιες αποζημιώσεις στα έργα, η απάντηση είναι ότι οι παραπάνω υπολογισμοί θα γίνονται σε ετήσια βάση, απολογιστικά και σε περίοδο εντός 6 μηνών, μετά την ολοκλήρωση του κάθε ημερολογιακού έτους.

Συγκεκριμένα σαν καταληκτική ημερομηνία της όλης διαδικασίας ορίζεται η 30η Ιουνίου και μέχρι τότε ο ΔΑΠΕΕΠ θα πρέπει:

• Να έχει υπολογίσει τα ποσά αντιστάθμισης του κάθε έργου ΑΠΕ.

• Να έχει υπολογίσει τις χρεώσεις και πιστώσεις των έργων ΑΠΕ, καθώς και τις χρεώσεις των χαρτοφυλακίων.

• Να έχει κάνει γνωστές στους παραγωγούς τις εκτιμήσεις της δυνατότητας παραγωγής των έργων τους από τους ΦοΣΕ που τους εκπροσωπούν.

• Και τέλος να έχει εκδόσει τα εκκαθαριστικά σημειώματα με τις χρεοπιστώσεις που θα γνωστοποιήσει σε παραγωγούς και τους ΦοΣΕ.

Στη κατεύθυνση αυτή προβλέπονται συγκεκριμένα ορόσημα, αρχής γενομένης από την 30η Απριλίου, δηλαδή τέσσερις μήνες μετά την ολοκλήρωση του ημερολογιακού έτους. Εντός του διαστήματος αυτού, οι Διαχειριστές θα πρέπει να έχουν αποστείλει στον ΔΑΠΕΕΠ μια σειρά στοιχείων για τα έργα στη Χαμηλή Τάση. Από τη συνολική τους παραγωγή ανάλογα με το πότε ηλεκτρίστηκαν (πριν και μετά την 1η Ιανουαρίου 2021) και την εκτιμώμενη δυνατότητα παραγωγής, μέχρι το ύψος των περικοπών που έγιναν ανά έργο.

Κατ’ αναλογία έως τις 15 Μάιου του επόμενου έτους, ο ΑΔΜΗΕ θα πρέπει να έχει αποστείλει μεταξύ άλλων στον ΔΑΠΕΕΠ, την εκτιμώμενη δυνατότητα παραγωγής των χαρτοφυλακίων των έργων στη Μέση και Υψηλή Τάση (διακριτά ανά κατηγορίες), μαζί με τη διορθωμένη θέση αγορών του κάθε χαρτοφυλακίου, τη συνολική ανακατανομή και φυσικά τη μετρηθείσα παραγωγή του.

Η πολύμηνη αυτή διαδικασία θεωρείται απαραίτητη προκειμένου να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα στοιχεία από τους Διαχειριστές και στη συνέχεια ο ΔΑΠΕΕΠ, ως ο φορέας που θα «τρέχει» τον Μηχανισμό Αντιστάθμισης, να κάνει τους αναγκαίους και τελικούς υπολογισμούς. Εκτιμάται ότι η υπουργική απόφαση θα έχει εκδοθεί το αργότερο μέχρι τον Απρίλιο.