Η «μακρινή προοπτική» για τα ορυκτά της Ουκρανίας – Τι σηματοδοτεί το ναυάγιο στις συζητήσεις Ζελένσκι -Τραμπ στο Λευκό Οίκο

H συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με τον Ουκρανό ομόλογό του στον Λευκό Οίκο ξεκίνησε με την αισιόδοξη πρόβλεψη του Ντόναλντ Τραμπ ότι η «συμφωνία για τα κρίσιμα ορυκτά θα υπογραφεί σήμερα» και εξελίχθηκε σε Βατερλώ...

Σε ένα πρωτοφανές -για τα παγκόσμια διπλωματικά δεδομένα- σκηνικό ο Τραμπ συγκρούστηκε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι,  με τον αντιπρόεδρο Βανς να ρίχνει λάδι στη φωτιά.

Οι Financial Times σε άρθρο τους έκαναν λόγο για στημένο σκηνικό, για μια ενέδρα που έστησαν Τραμπ και Βανς στον Ουκρανό πρόεδρο προκειμένου να τον παρασύρουν σε μια έντονη αντίδραση...

Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται -εμμέσως πλην σαφώς- και από την ανάρτηση του Τραμπ στον προσωπικό του λογαριασμό στο TruthSocial, αμέσως μετά την αποχώρηση του Ζελένσκι από το Οβάλ Γραφείο:

«Είχαμε μια πολύ ουσιαστική συνάντηση στον Λευκό Οίκο σήμερα. Πολλά μαθεύτηκαν που δεν θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν κατανοητά χωρίς συζήτηση κάτω από τέτοια φωτιά και πίεση. Είναι εκπληκτικό αυτό που βγαίνει μέσα από το συναίσθημα, και έχω αποφασίσει ότι ο πρόεδρος Ζελένσκι δεν είναι έτοιμος για την Ειρήνη εάν εμπλακεί η Αμερική, επειδή πιστεύει ότι η εμπλοκή μας του δίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις. Δεν θέλω πλεονέκτημα, θέλω ΕΙΡΗΝΗ. Δεν σεβάστηκε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στο πολύτιμο Οβάλ Γραφείο τους. Μπορεί να επιστρέψει όταν είναι έτοιμος για την Ειρήνη».

Η συμφωνία για τα ορυκτά

Οι δύο ηγέτες είχαν προγραμματίσει να εκμεταλλευτούν τη συνάντηση για να υπογράψουν μια συμφωνία για τα ορυκτά που θα δημιουργούσε ένα κοινό «επενδυτικό ταμείο» ΗΠΑ-Ουκρανίας που θα λάμβανε το 50%.

Μετά την ένταση που προκλήθηκε, ακυρώθηκε η προγραμματισμένη κοινή συνέντευξη Τύπου, και όπως τόνισε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δεν υπεγράφη συμφωνία για τα κρίσιμα ορυκτά.

«Ανοικτός στη συμφωνία»

Ο Τραμπ ένιωσε «ασέβεια» από τη «ρητορική και τη συμπεριφορά του Ζελένσκι», δήλωσε στο Reuters αξιωματούχος του Λευκού Οίκου μετά τη σύγκρουση των ηγετών στο Οβάλ Γραφείο. Πρόσθεσε ωστόσο, ότι δεν αποκλείει μια συμφωνία με τον Ζελένσκι.

Ωστόσο, εναπόκειται στους Ουκρανούς να επαναπρογραμματίσουν μια συνάντηση όσο ο Ζελένσκι βρίσκεται ακόμα στη χώρα, είπε ο αξιωματούχος.

Ρίχνει τους τόνους ο Ζελένσκι

Λίγο αργότερα πάντως, ο Ζελένσκι προσπάθησε να απαντήσει μέσω του Χ  στις κατηγορίες Τραμπ και Βανς ότι δεν ευγνώμων για την υποστήριξη των ΗΠΑ, γράφοντας:

«Σας ευχαριστώ Αμερική, σας ευχαριστώ για την υποστήριξή σας, σας ευχαριστώ για αυτήν την επίσκεψη. Σας ευχαριστώ @POTUS (σ.σ. πρόεδρε), το Κογκρέσο και τον αμερικανικό λαό. Η Ουκρανία χρειάζεται δίκαιη και διαρκή ειρήνη, και εργαζόμαστε ακριβώς γι' αυτό»

Προϋποθέσεις για την ειρήνη

Ο Τραμπ είχε πει ότι μια συμφωνία για τα κρίσιμα ορυκτά θα μπορούσε να είναι ο τρόπος της Αμερικής να κερδίσει πίσω μερικά από τα χρήματα που έδωσε στην Ουκρανία με τη μορφή οικονομικής βοήθειας και όπλων για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της Ρωσίας, η οποία εισέβαλε πριν από τρία χρόνια. Αλλά η σύγκρουση στο Οβάλ Γραφείο έθεσε το μέλλον της συμφωνίας υπό αμφισβήτηση.

Ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος είπε αργότερα στο Reuters ότι ο Τραμπ δεν απέκλεισε μια συμφωνία, αλλά όχι έως ότου η Ουκρανία ήταν έτοιμη να έχει μια εποικοδομητική συνομιλία.

Για τον Denys Alyoshin, επικεφαλής στρατηγικής της UkrLithiumMining, μια συμφωνία θα ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, επειδή η δέσμευση των ΗΠΑ καθιστά την Ουκρανία λιγότερο ευάλωτη στη ρωσική επιθετικότητα μακροπρόθεσμα.

Αλλά χωρίς κάποια μορφή δυτικής εγγύησης ασφάλειας, η ανάπτυξη του κοιτάσματος λιθίου Polokhivske θα ήταν δύσκολη, είπε. Το κοίτασμα - ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη - βρίσκεται μόλις 240 χλμ (149 μίλια) βορειοδυτικά της πρώτης γραμμής με τη Ρωσία.

«Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, είχα πολλές εμπορικές διαπραγματεύσεις με... επενδυτές που ενδιαφέρθηκαν για το έργο», είπε ο Αλιόσιν στο Reuters. "Αλλά όταν ξεκίνησε ο πόλεμος... ένας ορθολογικός διευθύνων σύμβουλος δεν θα πήγαινε σε μια χώρα όπου υπάρχει πόλεμος, θα πήγαινε στη Ζιμπάμπουε, στον Καναδά ή στην Αφρική. Υπάρχουν πολλά μέρη να πάτε όπου δεν υπάρχει πόλεμος".

Χωρίς εγγυήσεις ασφαλείας

Παρά τα επανειλημμένα αιτήματα του Ζελένσκι, η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει προσφέρει καμία εγγύηση ασφάλειας στο Κίεβο. Αυτό έχει εγείρει αμφιβολίες σχετικά με την εμπορική σκοπιμότητα της ανάπτυξης κοιτασμάτων σπάνιων ορυκτών πόρων, που χρησιμοποιούνται σε συσκευές και μπαταρίες υψηλής τεχνολογίας, δεδομένων των κινδύνων επιστροφής στον πόλεμο, ακόμη και αν συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός με τη Ρωσία φέτος.

Ένα προσχέδιο της συμφωνίας για τα ορυκτά, που εξετάστηκε από το Reuters, περιείχε καθησυχαστική γλώσσα, αλλά όχι εγγυήσεις ασφάλειας. Επικεντρώθηκε αντ' αυτού στη δημιουργία ενός κοινού "Ταμείου Επενδύσεων Ανασυγκρότησης" που διαχειρίζεται ΗΠΑ-Ουκρανία, στο οποίο το Κίεβο θα συνεισφέρει το 50% των εσόδων της μελλοντικής νομισματοποίησης των κρατικών φυσικών πόρων.

Επιπλέον, οι όροι της συμφωνίας είναι γενικοί και θα χρειαστούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις για τον προσδιορισμό των λεπτομερειών, ανέφεραν τέσσερις ειδικοί στο Reuters .

Ακόμη και αν επιστρέψει μια διαρκής ειρήνη στην Ουκρανία, η UkrLithiumMining χρειάζεται να συγκεντρώσει 350 εκατομμύρια δολάρια και απαιτεί τουλάχιστον 1,5 χρόνο για να πραγματοποιήσει μια μελέτη σκοπιμότητας προτού μπορέσει να ξεκινήσει την κατασκευή ορυχείου και μονάδας εμπλουτισμού, είπε ο Alyoshin.

«Σημαίνει ότι θα μπορέσουμε να φτάσουμε σε σταθερή παραγωγή... μπορεί να είναι το 2029».

Οι επόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ πρόκειται να διεξαχθούν το 2028 και ο Τραμπ, ο υπέρμαχος της συνεργασίας για τα ορυκτά ως μέσο διασφάλισης της ειρήνης, δεν μπορεί συνταγματικά να είναι ξανά υποψήφιος, έχοντας ήδη μια θητεία.

Ωστόσο, επτά στελέχη ορυχείων και αναλυτές του κλάδου είπαν στο Reuters ότι το χρονοδιάγραμμα του Alyoshin είναι αισιόδοξο. Οι περίοδοι εξερεύνησης είναι συνήθως τέσσερα χρόνια καιμια μελέτη σκοπιμότητας θα χρειαζόταν άλλον ένα χρόνο πριν καν ξεκινήσει η κατασκευή μιας μονάδας επεξεργασίας.

«Η πραγματικότητα είναι ότι τα περισσότερα κοιτάσματα λιθίου στην Ουκρανία εντοπίστηκαν στη Σοβιετική εποχή και δεν είχαμε καμία πραγματική ενημέρωση ή εξερεύνηση εδώ και πολλά χρόνια», δήλωσε ο Federico Gay, αναλυτής στο Benchmark Mineral Intelligence (BMI), έναν εξειδικευμένο πάροχο πληροφοριών με έδρα το Λονδίνο για την αλυσίδα εφοδιασμού μπαταριών ιόντων λιθίου που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα.

Οι προκλήσεις

Παρά τις προκλήσεις, ο Alyoshin είπε ότι η εταιρεία του σχεδίαζε τελικά να παράγει περίπου 1,5 εκατομμύρια τόνους ακατέργαστου μεταλλεύματος ετησίως και να το επεξεργάζεται σε 300.000 τόνους συμπυκνώματος πεταλίτη - μια ουσία πιο πλούσια σε λίθιο.

Με πρόσθετες επενδύσεις, ο Alyoshin πρόσθεσε ότι το συμπύκνωμα θα μπορούσε να εξευγενιστεί περαιτέρω για την παραγωγή 22.000 τόνων ανθρακικού λιθίου ποιότητας μπαταρίας.

Σημαντικά προβλήματα

Η ζήτηση για ορυκτά είναι υψηλή. Το λίθιο χρησιμοποιείται σε μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται σε οτιδήποτε, από κινητήρες αυτοκινήτων έως ανεμογεννήτριες έως προηγμένα στρατιωτικά οπλικά συστήματα.

Ωστόσο, η μετατροπή των αποθεμάτων λιθίου και σπάνιων γαιών της Ουκρανίας σε ορυχεία και η κατασκευή εγκαταστάσεων επεξεργασίας είναι ένα εγχείρημα-μαμούθ, σύμφωνα με περισσότερους από 10 αναλυτές και ειδικούς της εξορυκτικής βιομηχανίας.

πρωθυπουργού δεν απάντησαν αμέσως στα αιτήματα για σχολιασμό για αυτό το άρθρο.

Η Ουκρανία δεν παράγει σπάνιες γαίες, αλλά, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Γεωλογίας της Ουκρανίας, διαθέτει μεγάλα κοιτάσματα τέτοιων ορυκτών, όπως λανθάνιο, δημήτριο , νεοδύμιο και ύττριο.