Αυτοπαραγωγή: Το πέρασμα από το Net Metering στο Net Billing αναζωογονεί την αγορά φωτοβολταϊκών με νέες προσδοκίες

Με την υπογραφή της Υπουργικής Απόφασης για την Αυτοκατανάλωση ενέργειας «σφραγίστηκε» η μετάβαση από το net-metering στο νέο σχήμα αυτοκατανάλωσης net-billing, δίνοντας τέλος – τουλάχιστον θεσμικά και νομοθετικά – σε μια περίοδο αβεβαιότητας στην αγορά που αφορούσε στο διάστημα από την κατάργηση του ενεργειακού συμψηφισμού (15 Μαΐου 2024) έως την θέσπιση του ενεργειακού ταυτοχρονισμού και την διαμόρφωση του νέου καθεστώτος (δείτε εδώ).

Σημειώνεται ότι η «είδηση» για την οριστική κατάργηση του net-metering πυροδότησε ένα «καταιγισμό» αιτήσεων από τους καταναλωτές προκειμένου να προλάβουν να επωφεληθούν από το σχήμα του ενεργειακού συμψηφισμού, αναγνωρίζοντας ότι είναι πιο συμφέρον από το net-billing αλλά και γιατί δεν γνώριζαν τι θα προκύψει την «επόμενη μέρα», καθώς, όπως αποδείχθηκε εκ του αποτελέσματος, μεσολάβησαν μήνες για την αποκατάσταση της «τάξης» στην αγορά της αυτοκατανάλωσης.

Μέσω του νέου σχήματος, οι καταναλωτές της χώρας, με εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε όλα τα επίπεδα τάσης του ηλεκτρικού συστήματος, έχουν την δυνατότητα να συμψηφίζουν ταυτοχρονισμένα τις ποσότητες που καταναλώνουν στις εγκαταστάσεις τους με τις ποσότητες που παράγει ένας ή περισσότεροι σταθμοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και να λαμβάνουν αποζημίωση για την πλεονάζουσα ενέργεια, σύμφωνα με τις τιμές της αγοράς.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία τα οποία αποτυπώνονται σε άρθρο του Πρόεδρου του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, Σωτήρη Καπέλλου, το 2024 «κλείνει» ως μια ακόμη χρονιά ρεκόρ σε έργα αυτοκατανάλωσης με το τελικό νούμερο να φτάνει σχεδόν τα 400 MW. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, χαρακτηριστικά «Ένα νούμερο που φαίνεται ασύλληπτο σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Το ένα τέταρτο αυτής της ισχύος αφορά σε οικιακά φωτοβολταϊκά και το υπόλοιπο σε εμπορικά συστήματα. Τα δύο τρίτα των οικιακών συστημάτων μάλιστα αφορούσαν συστήματα με μπαταρία (χάρη στο πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη»). Αιτία βέβαια για την αυτήν την έκρηξη της αυτοκατανάλωσης ήταν το γεγονός ότι το 2024 σηματοδότησε το τέλος του net-metering και την (καθυστερημένη) εφαρμογή του net-billing».

«Πυξίδα» για την αγορά το ανεκτέλεστο

Αναφερόμενος στις προοπτικές για το 2025 σημειώνει ότι «Για το 2025 προβλέπουμε το εξής: η αγορά αυτοκατανάλωσης θα κινηθεί κυρίως με τα ανεκτέλεστα έργα του net-metering. Το net-billing, αν και παρουσιάζει κινητικότητα, απέχει πολύ από το να πιάσει διψήφια νούμερα. Η εμπειρία άλλωστε άλλων χωρών που πέρασαν από το net-metering στο net-billing έδειξε μια σημαντική πτώση στις εγκαταστάσεις αρχικά».

Ειδικότερα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, υπάρχουν 370 MW σε ανεκτέλεστα έργα net-metering, εκ των οποίων 60 MW κάτω των 10,8 kW, 125 MW άνω αυτού του ορίου και συν άλλα 100 MW στο virtual net-metering. Την εικόνα συμπληρώνουν 85 MW του προγράμματος «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι». Σχετικά με τις προοπτικές του κλάδου της αυτοκατανάλωσης, οι εκτιμήσεις δείχνουν ένα μέγεθος περί τα 2.700 MW έως το 2030.

Η «τρύπα» των προμηθευτών

Ένα βασικό ζήτημα που παραμένει σε εκκρεμότητα (δείτε εδώ και εδώ) προς επίλυση αφορά την οικονομική διαχείριση των συστημάτων net-metering από τους προμηθευτές, όπου ο συμψηφισμός ποσοτήτων ενέργειας, «παραγνωρίζοντας» την διαφορετική αξία της συμψηφιζόμενης ενέργειας τις διαφορετικές ώρες μέσα στη μέρα και με δεδομένο το μεγάλο πλήθος των  εν λειτουργία συστημάτων net-metering, έχει δημιουργήσει μια σημαντική οικονομική «τρύπα» στις εταιρείες προμήθειας που καταλήγουν να «επωμίζονται» οι ίδιες την διαφορά αξίας ανάμεσα στην παραγωγή του συστήματος και την απορρόφηση του καταναλωτή.

Επιπρόσθετα, εκκρεμότητες υπάρχουν ως προς την εφαρμογή του net-billing με τις εταιρείες προμήθειας να θίγουν τα ζητήματα σε πρόσφατη συνάντηση με στελέχη του ΥΠΕΝ και οι οποίες αφορούν κυρίως σε λεπτομέρειες εφαρμογής του προγράμματος που ωστόσο χρειάζεται να επιλυθούν για την λειτουργία των συστημάτων.

Το πρόγραμμα Απόλλων

Την εικόνα της αυτοκατανάλωσης στην ελληνική αγορά συμπληρώνει το πρόγραμμα Απόλλων (δείτε εδώ και εδώ), το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές της νέας χρονιάς. Ως γνωστόν, σε πρώτη φάση, το πρόγραμμα θα εκκινήσει για τους δικαιούχους του ΚΟΤ Α και σε δεύτερη φάση θα επεκταθεί για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των ΟΤΑ.

Η έκδοση της Υπουργικής Απόφασης – αναμένεται στις αρχές του νέου έτους –, για το «ξεκλείδωμα» της πρώτης φάσης του προγράμματος «Απόλλων», θα ανοίξει τον δρόμο για την κατάρτιση και τη δημοσίευση της προκήρυξης από τη ΡΑΑΕΥ του διαγωνισμού για τις μονάδες ανανεώσιμων πηγών. Ο διαγωνισμός τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2025.

Διορθωτικές κινήσεις και πρόσθετες παρεμβάσεις

Τέλος, το ΥΠΕΝ εξετάζει μια σειρά πρόσθετες νομοθετικές παρεμβάσεις σε επικείμενο νομοσχέδιο που θα φέρει στη Βουλή και είτε αφορούν σε διορθώσεις προγενέστερων «παραλείψεων» του νομοθέτη σχετικά με το net-billing είτε σε αιτήματα που έχει εκφράσει η αγορά και καθιστούν τα συστήματα αυτοκατανάλωσης σε ενεργειακό ταυτοχρονισμό ελκυστικότερα σε ορισμένες κατηγόριες καταναλωτών (δείτε εδώ και εδώ) ή ακόμη και πιο εύκολα υλοποιήσιμα όπως συμβαίνει με την κατάργηση της ομοφωνίας για φωτοβολταϊκά στέγης στις πολυκατοικίες και την προσαρμογή του ποσοστού στο 51% από 100%.

Η «ματιά» της αγοράς

Εν κατακλείδι, όπως προκύπτει και από τις τοποθετήσεις εκπροσώπων της αγοράς που φιλοξένησε το energypress σε σχετικό αφιέρωμα για τις προοπτικές της νέας χρονιάς (δείτε ενδεικτικά εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ), το 2025 περιλαμβάνει αδιαμφισβήτητα στην «ατζέντα» του την αυτοκατανάλωση με ισχυρή δυναμική παρά τις όποιες προκλήσεις και ρίσκα προκύπτουν υπό το νέο καθεστώς του net-billing.

Η κατάλληλη κινητροδότηση με εξατομίκευση ανά κατηγορία καταναλωτή σε συνδυασμό με την θέσπιση μηδενικού ΦΠΑ στον εξοπλισμό στην περίπτωση των οικιακών καταναλωτών, όπως ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές, συνιστούν «κοινό τόπο» στις τοποθετήσεις της αγοράς (δείτε εδώ, εδώ και εδώ) με εξίσου κοινή την πεποίθηση για τις προοπτικές της «επόμενης μέρας».

Το άρθρο περιλαμβάνεται στην ετήσια επισκόπηση του energypress με τις 10 σημαντικότερες ενεργειακές εξελίξεις του έτους.