Σαρρής (JUWI Hellas): Πώς εξελίσσεται το επενδυτικό ενδιαφέρον στις ΑΠΕ σε σχέση με τις αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο
Στο επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα και πως αυτό διαφοροποιείται και μετουσιώνεται σε έργα ανάλογα με τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στο ρυθμιστικό πλαίσιο τα τελευταία χρόνια αναφέρθηκε ο κ. Τάκης Σαρρής, Διευθύνων Σύμβουλος στην JUWI Hellas, μιλώντας το απόγευμα της Πέμπτης στο 6ο Renewable & Storage Forum που διοργανώνει το energypress.gr.
Το επενδυτικό κλίμα στιγματίστηκε και διαμορφώθηκε από τις συγκεκριμένες συνθήκες που επικράτησαν στην αγορά σε τρεις συγκεκριμένες περιόδους και αυτό καθόρισε και τον τρόπο που προσέγγισαν τις ελληνικές ΑΠΕ και οι ξένοι επενδυτές. Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Σαρρής επεσήμανε ότι αρχικά υπήρχε μια αγορά η οποία επέτρεπε την υλοποίηση ενός έργου μέσω ενός μονόδρομου, εκείνο των διαγωνιστικών διαδικασιών. Αυτές ήταν επιτυχημένες και έδωσαν το οι έναυσμα στον επενδυτικό κόσμο να στραφεί στην Ελλάδα για τις ΑΠΕ. Η διαδικασία τότε είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά δηλαδή ταρίφα για 20 χρόνια και επομένως εξασφαλισμένα έσοδα, μια υγιή αγορά, η τιμή εξαγοράς και πώλησης ήταν σε λογικά πλαίσια (τουλάχιστον πέντε η 10 φορές χαμηλότερα σε σχέση με σήμερα) και ήταν όλοι ευχαριστημένοι. Το σταθερό θεσμικό πλαίσιο, η εξασφάλιση της ταρίφας για μεγάλο χρονικό διάστημα και τα έργα στην Ελλάδα τα οποία λόγω τοποθεσίας είναι αποδοτικά δημιούργησαν ένα ευνοϊκό περιβάλλον. Η περίοδος των διαγωνισμών συνεχίστηκε και εξελίχθηκε με αποτέλεσμα να μπουν περισσότεροι επενδυτές στις διαγωνιστικές διαδικασίες, να πιεστούν οι προσφορές προς τα κάτω και να φθάσουμε γρήγορα σε ένα περιβάλλον που οι τιμές έπεσαν σημαντικά, κάτι το οποίο ήταν προβληματικό για τα έργα (καθώς οι άλλες συνθήκες δεν είχαν αλλάξει, οι τιμές του εξοπλισμού, οι απαιτήσεις των προμηθευτών παρέμεναν ίδιες). Ως εκ τούτου, οι τιμές έσπρωχνα τα οικονομικά του έργου προς τα κάτω αλλά η αγορά ς εξακολουθούσε να υπάρχει και να είναι υγιής εφόσον δεν υπήρχε το μεγάλο ρίσκο των εσόδων και εφόσον εφαρμοζόταν η ταρίφα.
Αναλύοντας περαιτέρω, ο κ. Σαρρής επεσήμανε ότι οι συνθήκες άλλαξαν όταν δόθηκε άλλος δρόμος στα έργα, δηλαδή προσφέρθηκε η δυνατότητα σύναψης διμερών συμβολαίων. Αυτό μετέτρεψε τν αγορά από μια αγορά που ήταν ισοβαρής μεταξύ ξένων και Ελλήνων επενδυτών σε μια αγορά που προοριζόταν κυρίως για τους ξένους επενδυτές. Καθώς άλλαξαν τα δεδομένα, χάθηκε η σιγορυια΄τ ης ταρίφας, το έργο απέκτησε μεγαλύτερο κίνδυνο και οι τράπεζες χρηματοδοτούσαν με σκεπτικισμό. Αυτό είχε ως συνέπεια οι ξένοι επενδυτές να αποκτήσουν πλεονέκτημα ενώ ενδεχομένως είχαν πρόσβαση και σε φθηνότερο χρήμα και τελικά να δούμε έργα που υλοποιήθηκαν κυρίως από ξένους επενδυτές. Ωστόσο, όπως εκτίμησε ο κ. Σαρρής, και αυτή η αγορά ισορρόπησε.
«Η δραστική αλλαγή έγινε τη στιγμή που όλοι αντιληφθήκαμε ότι υπάρχει πρόβλημα , υπήρξαν πολλές αιτήσεις (στη ΡΑΕ, στον ΔΕΔΔΗΕ) για άδειες παραγωγής και διασυνδέσεις που δεν προχωρούσαν και αυτό επειδή οι ξένοι μπήκαν πολύ έντονα στην αγορά ακόμη και σε έργα εμφανώς κακοαναπτυγμένα, κάτι που οδήγησε στην υπουργική απόφαση των προτεραιοτήτων», επεσήμανε. Με το νέο σύστημα, δόθηκε τεράστια αξία στα έργα που είχαν οριστική προσφορά σύνδεσης, οι επενδυτές είδαν μια ευκαιρία να πιέσουν τις τιμές προς τα κάτω παρουσιάζοντας τα έργα ως έργα μεγάλου ρίσκου και ήρθε η συγκυρία με τον πόλεμο στην Ουκρανία όπου οι υψηλές τιμές ενέργειας έδωσαν τη δυνατότητα στους επενδυτές να πάρουν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς όσον αφορά στα μεγάλα έργα», σημείωσε. Αυτή τη στιγμή, όπως εκτίμησε ο κ. Σαρρής, η αγορά βρίσκεται σε μια κατάσταση όπου προσπαθεί να βρει την ισορροπία της όπου οι επενδυτές αναμένουν και οι developers δεν θέλουν να δώσουν τα έργα τους σε χαμηλές τιμές ενώ η τρέχουσα κατάσταση δεν βοηθάει τις αγοραπωλησίες να προχωρήσουν και αυτό το καταφέρνουν κυρίως οι εγχώριες και όσες πραγματοποιούνται από καθετοποιημένους παίχτες.