Δίχως σταματημό η ροή αιτημάτων για όρους σύνδεσης στον ΑΔΜΗΕ - Επιπλέον 1,09 GW τον Οκτώβριο, 477 MW οι νέοι φάκελοι για μπαταρίες - Μεγαλώνει κι άλλο η «ουρά» των περίπου 11.000 έργων

Αμείωτος συνεχίζεται ο καταιγισμός αιτημάτων για όρους σύνδεσης νέων έργων ΑΠΕ με τους επενδυτές, να «φουσκώνουν» κι άλλο τη πράσινη δεξαμενή στην ουρά του ΑΔΜΗΕ, που τον Οκτώβριο μεγεθύνθηκε επιπλέον κατά περίπου 1,09 GW.

Σαν να πρόκειται για εικόνα παγωμένη στο χρόνο, παρά τη σκληρή πραγματικότητα των περικοπών, των αρνητικών τιμών και των σημάτων της αγοράς, στον κύκλο Οκτωβρίου υποβλήθηκαν επιπλέον 25 αιτήματα, συνολικής ισχύος 1.087 MW, κατά τι λιγότερα από εκείνα του Σεπτεμβρίου, αλλά διατηρώντας επί της ουσίας τον ίδιο αμετάβλητο ρυθμό από την αρχή του έτους.

Στην πράξη, τα αιτήματα για όρους σύνδεσης προς τον Διαχειριστή «τρέχουν» στο δεκάμηνο του 2024 με ένα μέσο μηνιαίο ρυθμό 1,047 GW, ανάλογο δηλαδή με εκείνο που είχαν στις αρχές της χρονιάς, όταν ακόμη το θέμα των περικοπών και των αρνητικών τιμών δεν είχε προσλάβει τη σημερινή δημοσιότητα. Σωρευτικά, τα αιτήματα στην ουρά του ΑΔΜΗΕ ξεπερνούν τα 48 GW, καλύπτουν ακόμη και τους επίσημους στόχους του 2050 (το ΕΣΕΚ μιλά για 48,05 GW, χωρίς τα offshore, αλλά σ’ αυτό συμπεριλαμβάνονται και τα περίπου 16 GW ΑΠΕ εν λειτουργία) και το κυριότερο, σημάδια ανάσχεσης δεν διαφαίνονται. Σημειωτέον πάντως ότι σημαντικό μέρος των αιτημάτων του κύκλου Οκτωβρίου, δηλαδή 482 MW, έχουν ενσωματωμένη αποθήκευση που σαν ποσοστό κυμαίνεται στο 44% του συνόλου.

Στις μπαταρίες, ο κύκλος Οκτωβρίου έφερε στην πόρτα του ΑΔΜΗΕ, 10 αιτήματα συνολικής ισχύος έγχυσης 477 MW, χαμηλότερα από τα επίπεδα του Σεπτεμβρίου (616 MW), χωρίς και εδώ να διαφαίνεται μια εκρηκτική αύξηση, όπως θα απαιτούσαν οι εξελίξεις στο χώρο, και η οποία θα ενίσχυε την αισιοδοξία ότι θα αποφορτιστεί το πρόβλημα. Στατιστικά, τα 477 MW, είναι κάτω του μέσου ρυθμού αιτημάτων 600-800 MW το μήνα που είχαμε για μπαταρίες στο πρώτο εννιάμηνο. Στην ουρά πάντως του Διαχειριστή εκκρεμούν αιτήματα για 17GW μπαταριών, όταν ο στόχος του ΕΣΕΚ για το 2030 έχει θέσει τον πήχη στα 4,32 GW.

Η αγορά που δεν αυτορυθμίζεται και η προσδοκία

Στο ερώτημα γιατί η αγορά συνεχίζει να μην αυτορυθμίζεται, οι επενδυτές επιμένουν να δεσμεύουν χρήματα σε εγγυητικές επιστολές για έργα, κυρίως φωτοβολταϊκά, τα οποία ελάχιστες πιθανότητες έχουν να γίνουν στο ορατό μέλλον των επόμενων πολλών ετών, η απάντηση συνδέεται προφανώς με τη προσδοκία πολλών ότι η αποθήκευση θα λειάνει σε βάθος χρόνου το πρόβλημα. Την προσδοκία που καλλιεργεί και η κυβέρνηση, συντηρεί επίσης η εκτίμηση ότι ο εξηλεκτρισμός θα αυξήσει την ζήτηση για ηλεκτρισμό στη χώρα, ότι οι νέες επενδύσεις στα δίκτυα θα δημιουργήσουν νέο ηλεκτρικό χώρο, ο οποίος σήμερα έχει μηδενίσει και ότι η Ελλάδα από παραδοσιακός εισαγωγές ρεύματος θα βελτιώνει όλο και περισσότερο τις εξαγωγικές της επιδόσεις προς την ευρύτερη γειτονιά. 

Αλλά επειδή όλα αυτά προς το παρόν κινούνται στη σφαίρα της προσδοκίας έχει τη σημασία του να δει κάνεις την εικόνα ανά μήνα με τα αιτήματα για όρους σύνδεσης των νέων έργων ΑΠΕ, όπως αποτυπώνεται μέσω των στοιχείων του ΑΔΜΗΕ στο πρώτο δεκάμηνο του έτους. 

Αύξηση των αιτημάτων για αιολικά

Στους πρώτους τέσσερις μήνες, από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο, είχαμε κατά μέσον όρο αιτήματα 1 GW το μήνα. Τον Μάιο έπεσαν στα 0,64 GW, τον Ιούνιο αυξήθηκαν στα 1,47 GW, τον Ιούλιο μειώθηκαν σε 0,98 GW, τον Αύγουστο διατηρήθηκαν στα ίδια επίπεδα των 0,94 GW, τον Σεπτέμβριο αυξήθηκαν εκ νέου στα 1,36 GW και τον Οκτώβριο έκλεισαν στα 1,087 GW. Επομένως, μεσοσταθμικά υποβάλλονται κάθε μήνα αιτήματα ισχύος λίγο πάνω από τα 1,04 GW.

Δείγματα αλλαγής της γενικής τάσης δεν υπάρχουν, ωστόσο έχει ενδιαφέρον ότι στον κύκλο αιτημάτων του ΑΔΜΗΕ για τον Οκτώβριο αρχίζει να παρατηρείται ένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αιολικά, με 274 MW (25% του συνόλου) να αφορούν τη συγκεκριμένη τεχνολογία και 347 MW φωτοβολταικά (32%). Είναι κάτι που παρατηρήθηκε και στον κύκλο Οκτωβρίου της ΡΑΑΕΥ, με τις αιτήσεις για βεβαίωση παραγωγού, όπου σε σύνολο 165 έργων, τα 30 αφορούσαν φωτοβολταϊκά, τα 69 αιολικά, και τα 62 μικρά υδροηλεκτρικά.

Σημειωτέον ότι οι πληροφορίες θέλουν το ΥΠΕΝ να εξετάζει στα επόμενα «κύματα» σταθμών ΑΠΕ, να δώσει με κάποιο τρόπο ένα προβάδισμα στα αιολικά έναντι των φωτοβολταϊκών, με σκοπό να επέλθει μεγαλύτερη τεχνολογική ισορροπία στο εγχώριο «πράσινο» ενεργειακό μίγμα).

Σήμερα στην Ελλάδα, λειτουργούν ήδη 16 GW έργων ΑΠΕ, εκ των οποίων τα 10 GW φωτοβολταικά. Επιπλέον υφίστανται περί τα 15 GW έργων ΑΠΕ με όρους σύνδεσης, απολύτως ώριμα αδειοδοτικά, δηλαδή έτοιμα προς κατασκευή, ενώ 2,4 GW, είναι όσα αφορούν τα βιομηχανικά PPAs, τα οποία άμεσα και κατά προτεραιότητα θα λάβουν όρους σύνδεσης

Διψήφια ποσοστά περικοπών

Αυτή την εικόνα επικαλέστηκε σε πρόσφατη τοποθέτησή του και ο Διευθυντής Στρατηγικής & Σχεδιασμού Ανάπτυξης του Συστήματος του ΑΔΜΗΕ, Κωνσταντίνος Τσιρέκης, εκτιμώντας ότι αν δεν αυξηθεί με κάποιο τρόπο η κατανάλωση, τότε το 2030 οι περικοπές θα αφορούν 10 TWh πράσινης ηλεκτροπαραγωγής. Δηλαδή ένα ποσοστό 14% σε ετήσια βάση.

Κι αυτό, καθώς ένα σενάριο εγκατεστημένης ισχύος περί τα 30 GW ΑΠΕ στο τέλος της δεκαετίας, μεταφράζεται σε παραγωγή 67 TWh, συν επιπλέον 2 TWh από το ισοζύγιο διεθνών διασυνδέσεων. Αλλά η εκτίμηση της ζήτησης για το 2030 τοποθετείται από το ΕΣΕΚ στις 61 TWh. Και σημειωτέον ότι η μέγιστη αιχμή του φορτίου δεν ξεπερνά τα 11 GW και αυτό για λίγες ώρες το χρόνο.

Από την πλευρά του το ΥΠΕΝ ποντάρει στο γεγονός ότι πέραν της όποιας εξισορρόπησης που θα επιφέρει η αποθήκευση, πολλοί νεόκοποι επενδυτές θα αποθαρρυνθούν μπροστά στις νομοτελειακές εξελίξεις (περικοπές, μηδενικές τιμές), τους αυστηρούς όρους των τραπεζών και το τέλος των επιδοτήσεων, κάτι που προς το παρόν όμως δεν συμβαίνει, με το εξωπραγματικό portfolio έργων στην ουρά του ΑΔΜΗΕ να πλησιάζει τον αριθμό των 11.000, διογκώνοντας το μόνιμο πλεόνασμα.