Τους αναδόχους για τις τεχνικές μελέτες του Gregy επιλέγει ο όμιλος Κοπελούζου - Στο Κάιρο ο Σκυλακάκης για τα επόμενα βήματα του έργου

Στη πιο σημαντική τεχνική του φάση, αυτή των μελετών, οι οποίες θα κρίνουν την οριστική όδευση και τα τελικά κόστη, μπαίνει το δύσκολο σχέδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Αιγύπτου, που στόχο έχει να μεταφέρει «πράσινη» φθηνή αιολική ενέργεια από τη Β.Αφρική στις ευρωπαϊκές αγορές.

Το τάιμινγκ της επίσκεψης Σκυλακάκη τη Δευτέρα 14 Οκτωβρίου στο Κάιρο και η συνάντηση του με τον αιγύπτιο ομόλογό του Dr. Mahmoud Esmat συμπίπτει με μια από τις κρίσιμες «στροφές» στη μέχρι τώρα πορεία του Gregy. Την ανάθεση και έναρξη της εκπόνησης των απαραίτητων «μελετών γραφείου» για την οριστικοποίηση της βέλτιστης επιλογής της όδευσης του υποθαλάσσιου καλωδίου και των σημείων προσαιγιάλωσης στις δύο χώρες, καθώς και την τεχνική ανάλυση του έργου.

Σε κάθε περίπτωση, η επίσημη ανακοίνωση των οικονομικών προσφορών από τη short list των εταιρειών, οι οποίες αρχικά αριθμούσαν πάνω από 20 και η φάση της κατάρτισης των μελετών ανοίγει μια νέα σελίδα σε ένα από τα πιο δύσκολα έργα συνεχούς ρεύματος HDVC στον κόσμο, μήκους 954 χλμ.

Επειτα από πολλά στάδια ωρίμανσης, ενδιάμεσες φάσεις, και κρίσιμα ορόσημα, τους επόμενους μήνες θα γίνει γνωστή η τελική του όδευση και κυρίως τα πραγματικά του κόστη, ενδεχομένως διαφορετικά από τις αρχικές εκτιμήσεις ύψους 4 δισ ευρώ, φέροντας το έργο ένα βήμα πιο κοντά στη πραγματική αφετηρία.

Και καλώς εχόντων των πραγμάτων, κάπου εντός του 2025, ο ελληνικός όμιλος να είναι σε θέση να ανακοινώσει την τελική του επενδυτική απόφαση, δηλαδή το εναρκτήριο «kick off», για να πάρει μπροστά η επένδυση και η παραγγελία του εξοπλισμού (καλώδιο, κλπ).

Ενδεχομένως η διαδρομή που ξεκινά από το El Sallum και φτάνει στη Ν. Μάκρη Αττικής, με βάθη πάνω από 3.000 χλμ, σημεία όπου δεν έχει υπάρξει ποτέ μέχρι σήμερα αναλυτική απεικόνιση και η οποία παρακάμπτει ευαίσθητες γεωπολιτικά θαλάσσιες περιοχές, να χρειαστεί τροποποιήσεις.

Η μελέτη βυθού και το letter of support

Η πιο δύσκολη ωστόσο διαδικασία είναι η λεπτομερή αποτύπωση του βυθού (seabed mapping) κατά μήκος 954 χλμ στην Αν.Μεσόγειο που απαιτεί τεχνογνωσία που λίγες εταιρείες διαθέτουν παγκοσμίως και αποτελεί μια διαδικασία εξαιρετικά περίπλοκη, εκτιμώμενης διάρκειας άνω των έξι μηνών. Τυχόν εκδήλωση παρατεταμένης κακοκαιρίας μπορεί κάλλιστα να παρατείνει τη διάρκεια ολοκλήρωσης της συγκεκριμένης μελέτης, αυξάνοντας τη δαπάνη και μεταθέτοντας για αργότερα τη τελική επενδυτική απόφαση.

Καθόλου τυχαίο ότι τα κόστη των μελετών εκτιμώνται συνολικά στα 50 εκατ ευρώ και ο στόχος του promoter, της Elica Mediterranean Electrical Interconnection του ομίλου Κοπελούζου, είναι να συγχρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Connecting Europe Facility (CEF). Εφόσον το αίτημα που θα στηρίξει και η ελληνική κυβέρνηση, με ένα «letter of support», γίνει δεκτό από τις κοινοτικές υπηρεσίες, οι μελέτες θα χρηματοδοτηθούν από ευρωπαϊκούς πόρους μέχρι και κατά 50%.

Σε αυτή τη φάση βρίσκεται το έργο για την προώθηση του οποίου εντείνονται οι πολιτικές, διπλωματικές και επιχειρηματικές διεργασίες, με τον έλληνα υπουργό να συζητά τη Δευτέρα στο Κάιρο με τον ομόλογο του τα επόμενα βήματα των δύο πλευρών

Ενδεχομένως κάποια από τα αρχικά νούμερα να αλλάξουν στη πορεία, ωστόσο με βάση όσα γνωρίζουμε ο στόχος είναι να μεταφέρονται από την Αίγυπτο στην Ελλάδα 3 GW πράσινης ενέργειας, τα οποία θα παράγονται από 9,5 GW ηλιακών και αιολικών στην Αίγυπτο. 

Τα κριτήρια των εκτάσεων

Το κρίσιμο φυσικά στοιχείο αφορά την εξεύρεση των κατάλληλων εκτάσεων επί αιγυπτιακού εδάφους και τις συμφωνίες καταρχήν με τους ενεργειακούς ομίλους για την ανάπτυξη ηλιακών έργων και αιολικών, συνολικής ισχύος 9,5 GW (υπάρχουν περιοχές με ταχύτητα ανέμου άνω των 10 μέτρων το δευτερόλεπτο), και μετά με τους τελικούς αγοραστές για τη πώληση ποσοτήτων γύρω στα 3,5 γιγαβάτ που θα καταλήγει στη διψασμένη για πράσινη ενέργεια Ευρώπη.

Σύμφωνα με όσα είχαν συμφωνηθεί παλαιότερα κατά τις συναντήσεις της αντιπροσωπείας του ομίλου Κοπελούζου με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου Αλ Σίσι, οι εκτάσεις αυτές πρέπει να πληρούν συνδυαστικά δύο κριτήρια: 

1. Να έχουν ισχυρό αιολικό και ηλιακό δυναμικό.

2. Να είναι σχετικά κοντά στο αιγυπτιακό σημείο διασύνδεσης του καλωδίου, δηλαδή στο Sidi Barrani, στα παράλια της Μεσογείου, περίπου 95 χλμ από τα σύνορα με τη Λιβύη.

Και στο πλαίσιο αυτό, ο ομιλος Κοπελούζου κάνει εδώ και καιρό ένα μπαράζ επαφών για να διερευνήσει το ενδιαφέρον από ευρωπαικούς και όχι μόνο ενεργειακούς ομίλους και funds, συνάπτοντας μνημόνια, όπως αυτό με τη Masdar, σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις για την ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ στην Αίγυπτο.

Τα τεχνικά πλεονεκτήματα (capacity factors) της ανάπτυξης ανανεώσιμων στην αιγυπτιακή γη είναι τεράστια, λένε οι γνωρίζοντες. 

Σε επίπεδο αιολικού δυναμικού, υπάρχουν περιοχές όπου η ταχύτητα του ανέμου ξεπερνά τα 10 μέτρα το δευτερόλεπτο, όταν στην Ελλάδα, τα έργα με τις μεγαλύτερες αποδόσεις βρίσκονται σε σημεία με χαμηλότερες επιδόσεις.

Όσο για το ηλιακό δυναμικό, παλαιότερες εκτιμήσεις μιλούσαν για τιμές, κάτω από τα 5 σεντς ανά κιλοβάτ, που σημαίνει ότι ακόμη και αν συνυπολογιστούν τα κόστη μεταφοράς προς Ευρώπη, είναι και πάλι άκρως ανταγωνιστικές σε σχέση με τις ελληνικές και τις ιταλικές.