Γιατί διαφωνεί η αγορά με τις ανταγωνιστικές διαδικασίες στο βιομεθάνιο στη παρούσα φάση – Τον Σεπτέμβριο σε διαβούλευση το νομοσχέδιο – Τα επόμενα βήματα

Σε εκκρεμότητα παραμένει το ζήτημα των ανταγωνιστικών διαδικασιών στο βιομεθάνιο με πληροφορίες του energypress, να αναφέρουν ότι βρίσκεται υπό μελέτη από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Το θέμα αφορά στο αν θα υπάρξει συνάρτηση της επιδότησης με διαγωνιστικές διαδικασίες ή όχι με φορείς της αγοράς να κάνουν λόγο ότι οι υφιστάμενες συνθήκες της αγοράς δεν δικαιολογούν την υιοθέτηση ενός τέτοιου μοντέλου.

Ειδικότερα, όπως επισημάνθηκε από εκπροσώπους της αγοράς σε πρόσφατο συνέδριο της Α Energy με θέμα «Ενεργειακή Αξιοποίηση Αποβλήτων, Βιομάζα, Βιομεθάνιο», η αγορά βιοαερίου είναι ήδη προβληματική (προβλήματα πρώτων υλών, τεχνική επάρκεια μονάδων), αλλά και μικρή σε σύγκριση με τις άλλες ΑΠΕ (κυρίως αιολικά και φ/β). Υπό αυτό το πρίσμα, προτείνεται να μην εισαχθούν, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, ανταγωνιστικές διαδικασίες, οι οποίες θα επιβαρύνουν την ευαίσθητη οικονομικότητα των μονάδων βιομεθανίου.

Επιπρόσθετα, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, ένας πρόσθετος λόγος που στην παρούσα φάση η υιοθέτηση ενός μοντέλου διαγωνισμών δεν θα αποφέρει κάποιο όφελος, σχετίζεται με τον ανταγωνισμό. Σε ένα περιβάλλον περιορισμένου ανταγωνισμού, οι προσφορές των συμμετεχόντων σε ανταγωνιστικές διαδικασίες θα κινηθούν στα ανώτατα καθοριζόμενα όρια, χωρίς να αποτυπώνεται κάποιο όφελος στις τελικές τιμές.

Η έλλειψη ανταγωνισμού αποτυπώνεται στο γεγονός ότι από την ποσόστωση των 250 MW ηλεκτρικής ισχύος που είχε τεθεί για τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο, σήμερα λειτουργούν μόλις 115 MW με τις εκτιμήσεις της αγοράς να θεωρούν ότι ακόμη και με την διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου, το αρχικό όριο θα συνεχίσει να φαντάζει μακρινό. Υπό αυτό το πρίσμα, φορείς της αγοράς εκτιμούν ότι θα πρέπει να τρέξει η διαδικασία της θεσμοθέτησης του πλαισίου χωρίς πρόσθετες χρονοτριβές και σε βάθος χρόνου να επανεξεταστεί η υπόθεση «διαγωνισμοί» όταν θα πληρούνται και οι ανάλογοι όροι για την επιτυχή έκβασή τους.

Σημειώνεται ότι το επικείμενο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, που αναμένεται, όπως αναφέρουν σχετικές πληροφορίες, να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση περί τον Σεπτέμβριο, περιλαμβάνει τις βασικές αρχές του πλαισίου, αφήνοντας σε δεύτερο χρόνο και με νέο νομοσχέδιο, την νομοθέτηση ειδικότερων θεμάτων, όπως είναι οι τιμές, οι ταρίφες και η «φόρμουλα» των διαγωνισμών, όπως καταληχθούν. Να σημειώσουμε ότι τα σχέδια του ΥΠΕΝ, τουλάχιστον με βάση την μέχρι τώρα ενημέρωση, περιλαμβάνουν και μια κλειστή διαβούλευση με φορείς της αγοράς προκειμένου να συγκεντρώσει παρατηρήσεις επί του πλαισίου προτού προχωρήσει σε ανοικτή δημόσια διαβούλευση.

Οι προβλέψεις του ΕΣΕΚ για το βιομεθάνιο

Το βιομεθάνιο, σύμφωνα με τις προτεραιότητες του ΕΣΕΚ , είναι το πρώτο από τα εναλλακτικά καύσιμα το οποίο θα αναπτυχθεί, γιατί είναι οικονομικό αλλά και ώριμο τεχνολογικά, σε αντίθεση με άλλα εναλλακτικά καύσιμα, τα οποία μένουν για αργότερα , καθώς χρειάζονται επιπλέον χρόνο ωρίμανσης

Είναι επίσης σημαντικό, γιατί αποτελεί μια μορφή επεξεργασίας αποβλήτων η οποία  συνδέεται άμεσα και με την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας στον τομέα της πρωτογενούς παραγωγής, αγροτικής και κτηνοτροφικής

Το αναθεωρημένο ΕΣΕΚ προβλέπει παραγωγή 2,1 TWh βιομεθανίου έως το 2030. Η τελική αγορά βιομεθανίου θα αγγίζει πάντως τις 4,5 τεραβατώρες.

Στο πλαίσιο του νέου ΕΣΕΚ, προβλέπεται  η ανάπτυξη του βιομεθανίου με δύο τρόπους: Είτε με την μετατροπή υπαρχουσών μονάδων βιοαερίου σε βιομεθάνιο είτε με ανάπτυξη νέων μονάδων. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις του αρμόδιου τμήματος Βιομάζας του ΚΑΠΕ από τις 2,1 τεραβατώρες (TWh), που είναι ο στόχος παραγωγής βιομεθανίου για το 2030, οι 1,1 τεραβατώρες (TWh), θα προέλθουν από μετατροπή υφιστάμενων μονάδων και το υπόλοιπο από νέες μονάδες.

Το ΚΑΠΕ έχει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση του επικαιροποιημένου ΕΣΕΚ και είναι αρμόδιο για το νέο θεσμικό πλαίσιο για το βιομεθάνιο το οποίο βγαίνει σύντομα σε δημόσια διαβούλευση, ενώ είναι επίσης αρμόδιο για το νέο θεσμικό πλαίσιο για το βιομεθάνιο.

Το μέγεθος της αγοράς

Το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, αντιμετωπίζει και τους τέσσερεις τομείς που απαιτούνται για να αναπτυχθεί η βιομηχανία του βιομεθανίου, ξεκινώντας από την πρώτη ύλη και τη συλλογή της. Στη συνέχεια, ασχολείται με τον δεύτερο τομέα, που είναι η Έγχυση στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου και στα δίκτυα διανομής. Ο τρίτος τομέας είναι οι πιστοποιήσεις του βιομεθανίου ως ανανεώσιμο αέριο, που είναι επίσης σημαντικός για  την οικονομική βιωσιμότητα των μονάδων και ο τελευταίος τομέας είναι οι ενισχύσεις που θα δοθούν και οι οποίες δεν θα κινηθούν σε ιδιαίτερα υψηλά μεγέθη.

Το μέγεθος της αγοράς, εκτιμάται σε περίπου 38 υπάρχουσες μονάδες (περίπου. 0,9 TWh/έτος) με συνολικό κόστος αναβάθμισης 69 εκατ. € και συνολικό κόστος σύνδεσης 24, 3 εκατ. καθώς και σε 60 νέες εγκαταστάσεις (περ. 1,2 ΤWh/έτος) με συνολικό κόστος 253 εκατ. €.

Οι εταιρείες μεταφοράς (ΔΕΣΦΑ) και Διανομής Φυσικού Αερίου  (ΕΝΑΟΝ, ΔΕΠΑ Εμπορίας) έχουν ήδη εξετάσει εφαρμογές αξιοποίησης βιομεθανίου και τις δυνατότητες έγχυσής του στα δίκτυα τους για δύο λόγους: Αφενός λόγω της ανάγκης για ανθρακοποίηση της μεταφοράς/διανομής (greening the pipeline) και αφετέρου για λόγους ενεργειακής ασφάλειας σε περίπτωση νέας απότομης αύξησης της τιμής του Φ.Α.

Για αυτά τα θέματα, το ΚΑΠΕ βρίσκεται σε επαφή με όλους τους εμπλεκόμενους, τους παραγωγούς βιοαερίου και βιομάζας, τους Διαχειριστές των Δικτύων Μεταφοράς και Διανομής Φυσικού Αερίου, την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων και τον  ΔΑΠΕΕΠ, ο οποίος θα αναλάβει τη διαχείριση κατά πάσα  πιθανότητα των πιστοποιήσεων και τα επιμέρους θέματα.

Από εκπροσώπους της αγοράς, επισημαίνονται βελτιώσεις στο αναμενόμενο ρυθμιστικό πλαίσιο. Δεδομένου ότι η αγορά βιοαερίου είναι ήδη προβληματική (προβλήματα πρώτων υλών, τεχνική επάρκεια μονάδων), αλλά και μικρή σε σύγκριση με τις άλλες ΑΠΕ (κυρίως αιολικά και Φ/Β), προτείνεται να μην να εισαχθούν, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, ανταγωνιστικές διαδικασίες, οι οποίες θα επιβαρύνουν την ευαίσθητη οικονομικότητα των μονάδων βιομεθανίου.

Μονάδες βάσης

Οι μονάδες βιομεθανίου θα θεωρηθούν μονάδες βάσης, θα λειτουργούν συνεχώς και μάλιστα  θα  υπάρξει ειδικά πρόνοια, σε περίπτωση που το δίκτυο δεν μπορεί να απορροφήσει τις ποσότητες αυτές (πχ καλοκαίρι) ώστε να περνούν στο δίκτυο μεταφοράς.

Δεδομένου ότι οι μονάδες βιομεθανίου ως μονάδες βάσης δεν επιδέχονται (για τεχνικούς και οικονομικούς λόγους) διαδικασίες διακοψιμότητας, προτείνεται ανάμεσα σε άλλα, να απολαμβάνουν υψηλότερες τιμές στις εγγυήσεις προέλευσης, καθώς επιτυγχάνουν πολύ μεγαλύτερη μείωση εκπομπών CO2.

Σειρά εξειδικευμένων κινήτρων προτείνεται και στην παραγωγή  βιομεθανίου από βιοαέριο παραγόμενο σε ΧΥΤΑ,  λόγω τεχνικών ιδιαιτεροτήτων  αλλά και του μικρού μεγέθους της αγοράς βιοαερίου. Συγκεκριμένα δεν έχουν ακόμα καλυφθεί ούτε οι στόχοι ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο, που είχαν τεθεί στα 300 MWe.

Υπάρχει σημαντικό δυναμικό στα χωριστά συλλεγόμενα βιοαπόβλητα από το ρεύμα των ΑΣΑ, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για παραγωγή βιομεθανίου σε εγκαταστάσεις αναερόβιας χώνευσης βιοαποβλήτων.