Δεν φτάνουν στους επενδυτές τα «σινιάλα» της αγοράς - Αμείωτος και στον κύκλο Μαΐου ο ρυθμος αιτήσεων για όρους σύνδεσης ΑΠΕ στον ΑΔΜΗΕ - Κοντεύουν πλέον τα 44 GW όσα περιμένουν στην «ουρά»

Άγνωστη λέξη παραμένει η αυτορρύθμιση στην αγορά που δεν λέει να λάβει τα σινιάλα απο τις συνεχείς ώρες με μηδενικές τιμές και τις αλλεπάλληλες περικοπές.

Αν κρίνει κάνεις από τις πρώτες ενδείξεις των νέων αιτήσεων για όρους σύνδεσης στο κύκλο Μαΐου του ΑΔΜΗΕ, ο καταιγισμός συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό, καμία πτώση δεν διαφαίνεται στο ρυθμό αύξησης. Σαν να πρόκειται για μια αγορά στο peak, λες και οι μηδενικές τιμές και η απόρριψη παραγωγής συμβαίνουν κάπου αλλού, σε μια άλλη χώρα, όχι στην Ελλάδα. 

Δείγμα ότι το επενδυτικό κοινό αρνείται να χωνέψει ή να πιστέψει τις ανατροπές και τη νέα κανονικότητα στις ΑΠΕ, είναι ότι αθροίζοντας στη μέχρι τώρα εικόνα και τα στοιχεία των πρώτων αυτών ημερών του Μαΐου, προκύπτει ότι το σύνολο των έργων που περιμένουν στην «ουρά» για να πάρουν όρους σύνδεσης φτάνει πλέον τα 43-44 GW.

Συμπεριλαμβάνοντας και τα εν λειτουργία εργα ΑΠΕ (12,5  GW), προκύπτει το νούμερο των 55,5 - 56,5 GW, πάνω οχι μόνο από τους στόχους του 2030 (23,5 GW), αλλά και του 2050, (54,4 GW). 

Στην πραγματικότητα, το portfolio αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο, εφόσον προστεθούν και οι αιτήσεις σύνδεσης «μικρών» μονάδων ΑΠΕ, που βρίσκονται εν αναμονή στον ΔΕΔΔΗΕ. Επομένως μόνο τα έργα που βρίσκονται στην «ουρά» υπερκαλυπτουν ακόμη και το στόχο για τα μέσα της 100ετιας. Και τα νούμερα θα ψηλώσουν κι άλλο, καθώς ο τρέχων κύκλος υποβολής αιτήσεων στον ΑΔΜΗΕ μόλις άρχισε και πρόκειται να κλείσει τη Παρασκευή 10 Μαΐου. 

Στο τελευταίο μόνο δίμηνο ο ΑΔΜΗΕ έχει λάβει 69 αιτήματα σύνδεσης για ΑΠΕ συνολικής ισχύος 3,25 GW, ενώ το σύνολο των εκκρεμών αιτημάτων φτάνει τους 10.588 σταθμούς, συνολικής ισχύος 43,6 GW. Τόσο ο Διαχειριστής, όσο και αρκετοί στην αγορά, καθώς επίσης και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ αναμένουν ότι το νέο τοπίο θα βάλει φρένο στις αιτήσεις, ωστόσο αυτό δεν προκύπτει προς ώρας από πουθενά.

Στο επίμαχο ερώτημα, πηγή του ΥΠΕΝ απαντά στο Energypress ότι αργά ή γρήγορα, οι όλο και πιο συχνές μηδενικές τιμές, μαζί και με το γεγονός ότι δεν τίθεται θέμα αποζημιώσεων για τις περικοπές, παρά μόνο για τις περιπτώσεις που αυτό προβλέπεται αυστηρά από τις σχετικές συμβάσεις, θα επιβραδύνουν τον καταιγιστικό ρυθμό υποβολής νέων αιτήσεων.

Ενα φυσικό δηλαδή φρένο θα μπει στην υπερθέρμανση της αγοράς, εκτιμούν οι ίδιες πηγές, χωρίς να χρειαστεί η οποιαδήποτε παρέμβαση από κανέναν. Είναι θέμα χρόνου να δούμε μείωση στο ρυθμό αύξησης των νέων αιτημάτων, πιστεύουν και πήγες του ΑΔΜΗΕ.

Αλλά τα πρώτα στοιχεία του Μαΐου δείχνουν ότι ακόμη δεν είμαστε εκεί. Σε μια συγκυρία που οι μηδενικές τιμές τα μεσημέρια τείνουν να γίνουν καθημερινό φαινόμενο (όπως, ενδεικτικά, για μια ακόμη φορά την περασμένη Παρασκευή, επί πέντε συνεχείς ώρες, μεταξύ 11.00- 15.00) και οι περικοπές είναι περισσότερες παρά ποτέ, ο ρυθμός υποβολής νέων αιτήσεων για όρους σύνδεσης παραμένει σταθερός.

Δεν λέει να πέσει, παρά τα ηχηρά καμπανάκια που στέλνει το γεγονός ότι στους πρώτους τέσσερις μήνες του 2024, οι ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που δεν εγχύθηκαν στο σύστημα, άγγιξαν τις 228 Γιγαβατωρες, ξεπερνώντας τις περικοπές όλου του 2023.

Ούτε ότι εδώ και περίπου ένα μήνα, λόγω της υπερπαραγωγής φωτοβολταικών, μέρα παρά μέρα οι τιμές στο Χρηματιστήριο είναι τα μεσημέρια μηδενικές ή και αρνητικές, που σημαίνει βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων, ότι οι συγκεκριμένοι επενδυτές δεν πληρώνονται. Δεν αμείβονται για τις συγκεκριμένες ώρες από την αγορά, αφού η τιμή του ρεύματος κοστίζει 0,00 ευρώ/MWh, ούτε και παίρνουν την «ταρίφα» που έχουν κλειδώσει με διαγωνισμούς ή άλλο τρόπο. Μηδενικά έσοδα για τις ώρες εκείνες, άρα επενδυτική αβεβαιότητα και αντικίνητρο για επενδύσεις.

Κι όμως, σαν να μην θέλουν οι ενδιαφερόμενοι να «ακούσουν» τα καμπανάκια, σαν να υπάρχει μια διάχυτη πεποίθηση ότι με κάποιο («μαγικό») τρόπο όλοι θα πληρωθούν, ότι τα νέα έργα που προστίθενται στον απίστευτο όγκο των υφιστάμενων αιτήσεων με κάποιο, άγνωστο, τρόπο θα υλοποιηθούν.

Ένα μοτίβο απαράλαχτο και για άλλες τεχνολογίες, όπως στις μπαταρίες, όπου το τελευταίο 2μήνο, έχουν υποβληθεί 36 αιτήματα για σταθμούς αποθήκευσης στον ΑΔΜΗΕ, συνολικής ισχύος 2,546 GW. Συνολικά μέχρι σήμερα, εκκρεμούν αιτήματα για 265 σταθμούς αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 14,5 GW.

Σε αυτό το περιβάλλον πρόκειται μέσα στις επόμενες εβδομάδες να πραγματοποιηθεί σύσκεψη στο ΥΠΕΝ, με συμμετοχή πολλών φορέων, μεταξύ των οποίων και ο ΑΔΜΗΕ, με αντικείμενο μια επισκόπηση της κατάστασης στην αγορά σε ότι αφορά τις περικοπές, τις μηδενικές τιμές, τον όγκο των συσσωρευμένων αιτήσεων, κλπ.

Στη συνάντηση θα τεθεί το θέμα της ασφάλειας του συστήματος, χωρίς να αποκλείεται κάποιοι να επαναφέρουν το κατά πόσο πρέπει να συνεχίσουν ή όχι οι Διαχειριστές να δέχονται αιτήματα, ζήτημα που φυσικά αφορά αποκλειστικά το ΥΠΕΝ να αποφασίσει, σε συννενόηση με τη ΡΑΕΕΥ.

Τα πάντα πάντως δείχνουν ότι η αγορά δεν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει. Σαν να πιστεύει ότι οι μηδενικές και αρνητικές τιμές είναι ένα παροδικό φαινόμενο, ότι οι περικοπές θα αποζημιωθούν, ο ηλεκτρικός χώρος της χώρας θα αυξηθεί, ότι όλο και κάποιο «παράθυρο» θα ανοίξει. Διότι προκαλεί εντύπωση γιατί χιλιάδες μικροί και μεσαίοι κυρίως επενδυτές να δεσμεύουν χρήματα σε εγγυητικές επιστολές, όταν κανονικά γνωρίζουν ότι με τέτοιο «βουνό αιτήσεων», τα έργα τους έχουν ελάχιστες πιθανότητες να γίνουν. 

Τις προσδοκίες των παραγωγών ΑΠΕ για πιθανές αποζημιώσεις έναντι των περικοπών ενέργειας που απαιτούνται για τη διασφάλιση της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος είχε φροντίσει να «προσγειώσει» το Μάρτιο, από το βήμα του συνεδρίου Power & Gas Forum του Energypress, ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας του ΥΠΕΝ, Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης. 

«Θα ενοχλήσει τους επενδυτές, αφού οι αποδόσεις των έργων θα πέσουν, αλλά θα πρέπει να κατανοήσουν ότι έφτασε το τέλος των μεγάλων αποδόσεων», είχε πει ο κ. Αϊβαλιώτης, προσθέτοντας με νόημα ότι «όπως λένε και στην περίπτωση των αμοιβαίων κεφαλαίων, οι σημερινές αποδόσεις δεν διασφαλίζουν τις μελλοντικές». 

Ο ίδιος είχε φροντίσει να κλείσει τη συζήτηση περί αποζημιώσεων για περικοπές ενέργειας, η οποία έχει ανοίξει με αφορμή τον σχεδιασμό για την αύξηση του ηλεκτρικού χώρου που βρίσκεται σε εξέλιξη με πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ. 

Και όπως εξηγούν τις τελευταίες ημέρες άλλες πηγές του ΥΠΕΝ, «πλανώνται όσοι πιστεύουν ότι θα ανοίξει θέμα αποζημιώσεων ως προς τις περικοπές», ξεκαθαρίζοντας ότι η μόνη εξαίρεση θα αφορά εκείνους, για τους οποίους ρητά προβλέπεται κάτι τέτοιο από τις συμβάσεις τους.