Μέσω Αιγύπτου η όδευση μήκους 2.000 - 2.500 χλμ. για το σχέδιο διασύνδεσης Ελλάδας - Σαουδικής Αραβίας - Τρεις νέοι τομείς συνεργασίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ - National Grid

Τη μακρύτερη όδευση, αυτή μέσω Αιγύπτου, αφήνοντας εκτός το Ισραήλ, θα ακολουθήσει αναγκαστικά το σενάριο, στο οποίο θα εστιάσουν οι μελέτες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Σαουδικής Αραβίας, κόστους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ.

Το σενάριο που θα κρίνει και το τελικό budget του Saudi Greek Interconnection αφορά, σύμφωνα με πληροφορίες, μια διαδρομή μέσω του Σουέζ, 2.000 - 2.500 χλμ, κυρίως υποθαλάσσια, βάσει της οποίας και θα γίνουν και όλες οι κύριες και ειδικές μελέτες βιωσιμότητας και λειτουργίας του φαραωνικού αυτού έργου, τόσο από τεχνικής, όσο και οικονομικής πλευράς. 

Στην ανακοίνωση που εξέδωσαν προχθές από το Ριάντ ο ΑΔΜΗΕ και η National Grid, ναι μεν απουσιάζει η παραμικρή αναφορά σε οδεύσεις και χώρες διέλευσης, ωστόσο αποτελεί κοινό μυστικό ότι η διαδρομή μέσω Ισραήλ έχει αποκλειστεί,, καθώς η εξομάλυνση των σχέσεων Ριάντ- Τελ Αβίβ παραμένει στο «πάγο», χωρίς να διαφαίνεται βελτίωση στο ορατό μέλλον.

Τα πάντα γύρω από το τεράστιο αυτό έργο δείχνουν την «Αίγυπτο», γεγονός που το καθιστά από πολλές απόψεις και πιο σύνθετο, χωρίς να έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες.

Τεχνικά το project είναι εφικτό, όπως λένε οι γνωρίζοντες, και οι μελέτες,, οι οποίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί στο πρώτο 3μηνο του 2025, θα βασιστούν στη τεχνολογία HVDC, (βάσει της οποίας κατασκευάζεται και η διασύνδεση Αττική - Κρήτη), καθώς θεωρείται ιδανική για τόσο µεγάλες αποστάσεις.

Στο θέμα του κόστους είναι πολύ νωρίς για εκτιμήσεις, καθώς δεν ξέρουμε καν για τι χωρητικότητα διασύνδεσης μιλάμε, αν θα είναι του 1 GW, των 3 GW ή κάτι άλλο. Εξάλλου, τα πάντα θα εξαρτηθούν από τις συμφωνίες πώλησης που θα κάνει το σουνιτικό βασίλειο με τους τελικούς αγοραστές στην Ευρώπη για τη πράσινη ενέργεια που θα παράγεται στη χώρα, όπου η ηλιοφάνεια διαρκεί 365 ημέρες το χρόνο και το κόστος παραγωγής από φωτοβολταικά έχει καταβαραθρωθεί.

Οι τιμές, η Ευρώπη και ο Green Aegean

Σύμφωνα με φετινά δημοσιεύματα, προ μηνών υπεγράφησαν στη Σ.Αραβία «πράσινα» διμερή συμβόλαια PPA's σε τιμές που κινούνται στη περιοχή των 10,4 δολαρίων/ MWh, επίπεδα πρωτοφανή χαμηλά για την αγορά φωτοβολταικών παγκοσμίως.

Στόχος της χώρας είναι να γίνει εξαγωγέας φθηνής ηλιακής ενέργειας και μέχρι το 2030, το 50% της εγκατεστημένης της ισχύος να προέρχεται από φωτοβολταϊκά, καθώς επίσης μέχρι το 2060 να έχει πετύχει μηδενικές εκπομπές άνθρακα.

Είναι προφανές ότι όλα τα παραπάνω δεν έχουν καμία αξία αν όλοι αυτοί οι τεράστιοι όγκοι «πράσινης» ενέργειας που επιδιώκεται στο μέλλον να περάσουν από Ελλάδα (Μ.Ανατολή. Β.Αφρική), δεν καταφέρουν να εξάγονται στην Ευρώπη και να φτάνουν στα μεγάλα κέντρα κατανάλωσης της Αυστρίας, της Γερμανίας και του Βορρά, μέσω διεθνών διασυνδέσεων από το Νότο, όπως ο Green Aegean.

Εξελίξεις γύρω από το διάδρομο Ελλάδας - Γερμανίας προς το παρόν δεν υπάρχουν, ωστόσο είναι προφανές ότι αν οι Σαουδάραβες κλείσουν τις πρώτες συμφωνίες με την Ευρώπη και αρχίσει να ωριμάζει ο Saudi Greek Interconnection, θα σταλεί ένα επιπλέον μήνυμα στο Βερολίνο για τη βιωσιμότητα του Green Aegean.

Ανταλλαγή know how σε τρία πεδία

Εχει ενδιαφέρον ότι το ταξίδι στο Ριάντ, πέραν της συμφωνίας για τη προκήρυξη των μελετών της διασύνδεσης, έβγαλε και άλλες ειδήσεις. Αφορούν τη πρόθεση των δύο Διαχειριστών, ΑΔΜΗΕ και National Grid να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους και να ανταλλάξουν know how σε τρία τουλάχιστον πεδία μέσα από κοινές τεχνικές ομάδες.

1. Το πρώτο αφορά την παροχή στον ΑΔΜΗΕ από τη National Grid, τεχνογνωσίας γύρω από τη λειτουργία των ΑΠΕ στο σύστημα, καθώς οι Σαουδάραβες έχουν ήδη εγκαταστήσει κέντρα ελέγχου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δηλαδή ειδικά software για ΑΠΕ.
2. Το δεύτερο τη παροχή πάλι από τους σαουδάραβες ψηφιακών κέντρων ελέγχου συντήρησης του συστήματος.
3. Το τρίτο αφορά την παροχή τεχνογνωσίας από τον ΑΔΜΗΕ γύρω από τη τεχνολογία HVDC, βάσει της οποίας υλοποιείται η διασύνδεση Αττική - Κρήτη, για να σχεδιάσουν άλλες δικές τους διασυνδεσεις, πχ με το Ιράκ και την Ιορδανία.

Τα γεωπολιτικά μπορεί να είναι ρευστά και τελευταίως να έχουμε ανατροπές, ωστόσο η μεγάλη εικόνα παραμένει ότι και τα 4 αυτά σχέδια ελληνικού ενδιαφέροντος, το Saudi Greek Interconnection, το Great Sea Interconnector (Ελλάδα - Κύπρος - Ισραήλ), το GREGY (Ελλάδα - Αίγυπτος) και το Green Aegean (Ελλάδα, Σλοβενία, Κροατία, Αυστρία, Γερμανία), αποτελούν όλα κομμάτια ενός διηπειρωτικού ενεργειακού άξονα πολλών χιλιάδων χιλιομέτρων. Με πολλές επιμέρους διασυνδέσεις, εταιρείες ειδικού σκοπού, διαφορετικούς μετόχους, αλλά ένα κοινό στόχο.

Τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από χώρες με πλούσιο πράσινο δυναμικό και φθηνές τιμές προς την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, που ως οριζόντιος άξονας, έχει το πλεονέκτημα ότι όταν εδώ είναι βράδυ, στην Ασία είναι ημέρα. Επομένως, η φωτοβολταϊκή ενέργεια που θα παράγεται πχ. στην Σαουδική Αραβία θα καλύπτει ευρωπαϊκές ανάγκες το βράδυ, όταν δηλαδή δεν υπάρχει παραγωγή από ηλιακά συστήματα και δεν επαρκούν οι αποθηκευμένες σε μπαταρίες ποσότητες.

Στη μεγάλη πάντα εικόνα, κεντρικό ρόλο έχει η διασύνδεση Κρήτη - Κύπρος. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τελευταίως έρχονται θετικά σινιάλα πως υπάρχει το έδαφος να βρεθεί κοινός τόπος με τη Λευκωσία αναφορικά με τις διαφωνίες που έχουν προκύψει για κρίσιμα ζητήματα του project.

Σε προχθεσινή εκδήλωση ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης ανέφερε για την ηλεκτρική διασύνδεση ότι αποτελεί προτεραιότητα για τη Κυπριακή Δημοκρατία,  το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ που είναι ενεργειακά απομονωμένο. «Είναι μια άλλη τεράστια πρόκληση στον τομέα της ενέργειας για την οποίαν εργαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.