Έκθεση Λέτα: Οι συστάσεις για τον ενεργειακό κλάδο της Ευρώπης - Τι προβλέπει για δίκτυα, διαγωνισμούς και πράσινη τεχνολογία

Η ενίσχυση της Ενεργειακής Ένωσης της Ευρώπης αποτελεί βασική προτεραιότητα, μαζί με πολλές στοχευμένες συστάσεις για τον τρόπο μετασχηματισμού του ενεργειακού τομέα της Ευρώπης, σύμφωνα με την έκθεση του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα, που παρουσιάστηκε χθες στους ηγέτες της ΕΕ.

Οι εθνικές κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέθεσαν στον Λέτα να ετοιμάσει τη συγκεκριμένη έκθεση, η οποία αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο στην πολιτική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η ΕΕ μετά τις εκλογές του Ιουνίου.

Η ενεργειακή αγορά και οι υποδομές της Ευρώπης αποτελούν βασικό επίκεντρο, με τον Λέτα να γράφει ότι «η Ενιαία Αγορά Ενέργειας μπορεί κάλλιστα να είναι το καλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης προκειμένου να διασφαλίσει την επιτυχία της σε μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων».

Η έκθεση κάνει συγκεκριμένες συστάσεις οι οποίες, εάν εφαρμοστούν, θα αναδιαμόρφωσαν δραματικά τμήματα του ενεργειακού τομέα της Ευρώπης.

Διασυνοριακές κοινές δημοπρασίες για πρόσθετη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές

Η έκθεση αναφέρει ότι οι γειτονικές χώρες της ΕΕ θα πρέπει να ξεκινήσουν τη διεξαγωγή διασυνοριακών δημοπρασιών για πρόσθετη παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προκειμένου να μειώσουν το κόστος.

Ενθαρρύνει επίσης «διασυνοριακά συστήματα ευελιξίας».

Επέκταση των δικτύων

Ενώνοντας τη φωνή του με παράγοντες της αγορές που ζητούν την επέκταση και ενίσχυση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης, ο Λέτα περιγράφει πώς ο ενισχυμένος ευρωπαϊκός συντονισμός και χρηματοδότηση μπορεί να βοηθήσει στην υλοποίηση αυτού του οράματος.

Όπως αναφέρει το Euroactiv, η Ευρώπη έχει ήδη τέσσερις «Περιφερειακές Ομάδες Υψηλού Επιπέδου», οι οποίες παρέχουν κάποιο τεχνικό διασυνοριακό συντονισμό. Ο Λέτα, στην έκθεσή του υποστηρίζει ότι αυτές οι ομάδες πρέπει να «εμπλακούν περισσότερο σε πολιτικό επίπεδο» με μια εκ περιτροπής προεδρία και ετήσιες συνεδριάσεις.

Μάλιστα, κάνει ιδιαίτερη αναφορά στα «πράσινα ομόλογα» ώστε να εξασφαλιστούν μακροπρόθεσμα τα απαραίτητα κονδύλια για επενδύσεις.

Αναφέρεται επίσης στην ανάγκη για ένα νέο ευρωπαϊκό δίκτυο υδρογόνου.

Ασφάλεια εφοδιασμού

Η έκθεση Λέτα τάσσεται υπέρ μιας πιο συστηματικής αναθεώρησης της ασφάλειας του εφοδιασμού με φυσικό αέριο της Ευρώπης, «λαμβάνοντας υπόψη τις νέες πραγματικότητες της αγοράς LNG».

Με προληπτικά μέτρα όπως η αποθήκευση φυσικού αερίου άνισα κατανεμημένη σε όλη την Ευρώπη και τις επακόλουθες «δύσκολες συζητήσεις, ακόμη και διαφωνίες», συνιστά στις γειτονικές χώρες της ΕΕ να αναπτύξουν μια «συντονισμένη προσέγγιση» σχετικά με το ποιος θα πληρώσει για τι. 

Η έκθεση προειδοποιεί επίσης για «αναδυόμενες εξαρτήσεις από τα πυρηνικά καύσιμα».

Παγκόσμιος ανταγωνισμός καθαρής τεχνολογίας και κρίσιμες πρώτες ύλες

Όσον αφορά τις μελλοντικές καθαρές τεχνολογίες της Ευρώπης, ο Λέτα συνιστά προσοχή. Με το βλέμμα στην Κίνα , προειδοποιεί για «κίνδυνο δολιοφθοράς ή μη εξουσιοδοτημένης μεταφοράς δεδομένων» και ζητά μέτρα κυβερνοασφάλειας που θα πρέπει «να ενσωματωθούν αυστηρά στις προμήθειες για νέες υποδομές ή περιουσιακά στοιχεία παραγωγής». 

Παράλληλα, τονίζει ότι οι πρόσφατες έρευνες της ΕΕ για τις ξένες επιδοτήσεις σε στρατηγικούς τομείς θα πρέπει να συνεχίσουν να «διασφαλίζουν ότι οι επενδύσεις τρίτων χωρών σε βασικές ενεργειακές υποδομές ή περιουσιακά στοιχεία ενδέχεται να μην αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη στο μέλλον».

Η έκθεση προτείνει επίσης κοινές ενέργειες προμηθειών από τις κυβερνήσεις της ΕΕ για την εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών.

Πράσινη διπλωματία

Τα μεγάλα διασυνοριακά έργα θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση της καλής θέλησης με «αξιόπιστους ενεργειακούς εταίρους», υποστηρίζει η έκθεση. Επικαλείται τη σύνδεση του αγωγού αερίου και υδρογόνου της Βόρειας Αφρικής με την Ιταλία και υποστηρίζει ότι οι 30+ υποψήφιες για ένταξη χώρες στην ΕΕ θα πρέπει να αποκτήσουν έγκαιρη (αλλά σταδιακή) πρόσβαση στην ενιαία αγορά ενέργειας. 

Για την Αφρική, την οποία φλερτάρουν όλο και περισσότερο «άλλοι παγκόσμιοι παίκτες», η ΕΕ χρειάζεται μια νέα πρόταση, λέει ο Λέτα. 

Νέος οργανισμός Καθαρής Ενέργειας

Τέλος ο Λέτα  ζητά τη δημιουργία μιας νέας εφαρμογής, η οποία θα έχει τέσσερις κύριες αρμοδιότητες: 

1. Υποστήριξη του υδρογόνου και άλλων εκκολαπτόμενων τεχνολογιών
2. Εκταμίευση επιχορηγήσεων για διασυνοριακά έργα δικτύου
3. Επίβλεψη προγραμμάτων επιδοτήσεων για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνικά
4. Λειτουργία ως ενιαία υπηρεσία για πιστοποιήσεις και γενική υποστήριξη αδειοδότησης.