Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τις περικοπές των σταθμών ΑΠΕ – Ρύθμισεις για την αποζημίωση των «μικρών» στους «μεγάλους», setpoint, λειτουργικοί περιορισμοί και συστήματα τηλεεποπτείας στο ΔΕΔΔΗΕ

Σε μεταγενέστερο χρόνο παραπέμπει τις αποφάσεις για τα κρίσιμα θέματα των περικοπών στους σταθμούς ΑΠΕ το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, ώστε να μεσολαβήσει η εισήγηση της Ομάδας Διοίκησης Έργου για το θέμα αυτό.

Σημειώνεται ότι αυτή ήταν εξαρχής η προσέγγιση του ΥΠΕΝ, προσδιορίζοντας τώρα ορισμένες γενικές διατάξεις και μέτρα που θα λειτουργήσουν μέχρι να οριστεί το συνολικό πλαίσιο για το θέμα των περικοπών.

Αρχικά, όπως αναφέρεται στο άρθρο 109, προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για την Ομάδα Διοίκησς Έργου προκειμένου να καταλήξει στο πόρισμά της. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι «η Ομάδα Διοίκησης Έργου της παρ. 1 υποβάλλει προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας πρόταση, ενιαία ή διακριτά επιμέρους ζητήματα, σχετικά με τον καθορισμό του πλαισίου περιορισμών παραγωγής σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, σύμφωνα με την παρ. 1, εντός εννέα μηνών από την 1^η Μαΐου 2024.

Η ως άνω προθεσμία δύναται να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας». Στο μεσοδιάστημα, όπως αναφέρεται, η Ομάδα Διοίκησης Έργου μπορεί να εισηγείται επιμέρους προτάσεις.

Μηχανισμός Αντιστάθμισης Περικοπών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (άρθρο 109)

Αν και δεν διατυπώνεται με ρητό τρόπο, εντούτοις, το νομοσχέδιο προβλέπει την δημιουργία ενός μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που στόχο έχει να διαμορφώσει ένα πλαίσιο βάσει του οποίου, τα έργα ΑΠΕ που δεν θα υφίστανται περικοπές λόγω τεχνικών δυσκολιών να αποζημιώνουν άλλα που υπόκεινται, ώστε να εφαρμόζεται καλύτερος και αναλογικότερος επιμερισμός των περιορισμών. «Οι εν λόγω χρεώσεις πιστώνονται στους σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στους οποίους εφαρμόστηκαν πρόσθετοι περιορισμοί, πέραν αυτών που τους αναλογούσαν, λόγω της ως άνω τεχνικής αδυναμίας των υπολοίπων».

Κατ’ ουσίαν η τεχνική δυσκολία, όπως έχει γράψει το energypress, υπάρχει στα μικρά έργα ΑΠΕ που βρίσκονται συνδεδεμένα στο δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ και άτυπα απολαμβάνουν μια «περίοδο χάριτος» λόγω ανυπαρξίας συστημάτων τηλεχειρισμού σε αντίθεση με έργα ΑΠΕ (μεγαλύτερα σε ισχύ)  - κάποια στο ΔΕΔΔΗΕ και όλα στον ΑΔΜΗΕ – που περικόπτονται αυτομάτως όταν χρειαστεί. Τα ποσά που θα προκύπτουν θα βρίσκονται υπό την διαχείριση του ΔΑΠΕΕΠ ως αρμόδιου φορέα για την εφαρμογή του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ.

Εντός εξαμήνου υποχρεωτικά setpoint για έργα ΑΠΕ άνω του 1 MW

Την υποχρέωση να προχωρήσουν στην εγκατάσταση συστημάτων setpoint έργα ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ άνω του 1 MW εντός έξι μηνών από την 1^η Μαΐου 2024 προβλέπει το άρθρο του 110 προκειμένου να δύναται να υποβληθούν απρόσκοπτα σε περιορισμούς έγχυσης της παραγόμενης ενέργειας εφόσον χρειαστεί. Σε διαφορετική περίπτωση και εφόσον εκπνεύσει το εξάμηνο χωρίς ο παραγωγός να έχει προχωρήσει στην εγκατάσταση των απαιτούμενων υποδομών, προβλέπεται penalty, ήτοι επιστρέφει το 25% των εσόδων από την συμμετοχή του έργου στην αγορά και χωρίς να δικαιούται καμία αποζημίωση από τον ΔΑΠΕΕΠ για το σύνολο της ενέργειας που παρήχθη. Σημειώνεται ότι η εγκατάσταση της υποδομής γίνεται εξολοκλήρου με έξοδα του παραγωγού. Αναλυτικά η παράγραφος 6 αναφέρει τα εξής:

«Οι σταθμοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας ή ομάδες σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.ΥΑ. και σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας ή Ιδιωτικά Δίκτυα Μ.Τ., με εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη από ένα μεγαβάτ (1 MW) διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές για τον περιορισμό της ισχύος που εγχέουν μετά από εντολή του Διαχειριστή του Ε.Σ.Μ.Η.Ε. ή του αρμόδιου Διαχειριστή Δικτύου. Σταθμοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. με εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη από ένα (1) MW που κατά την 1η Μάϊου 2024 δεν διαθέτουν τέτοιες υποδομές, προβαίνουν με δαπάνες του παραγωγού στην εγκατάστασή τους, εντός έξι (6) μηνών από την 1η Μάϊου 2024. Σε περίπτωση μη υλοποίησης των ως άνω υποχρεώσεων, εντός του χρονικού διαστήματος του πρώτου εδαφίου, εφαρμόζονται οι κυρώσεις της απόφασης της παρ. 1 του άρθρου 10Α, και έως την έκδοση της απόφασης αυτής, οι σχετικές Μονάδες Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. για κάθε περίοδο που εκδόθηκε Εντολή Περιορισμού Έγχυσης επιστρέφουν το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) των εσόδων που έχουν λάβει από τις Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας, χωρίς να δικαιούνται καμία αποζημίωση από τον Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. για το σύνολο της ενέργειας που παρήχθη».

Λειτουργικοί περιορισμοί

Στο άρθρο 112 καθορίζεται το πλαίσιο περιορισμών έγχυσης στη μεταβατική περίοδο μέχρι την έκδοση της υπουργικής απόφασης. Ακόμα προβλέπεται ρητά ότι ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ δεν επιβαρύνεται με τυχόν αποζημιώσεις σύμφωνα με τα οριζόμενα στην προτεινόμενη ρύθμιση σε περίπτωση επιβολής των περιορισμών αυτών. Πέραν των γενικών διατάξεων που περιλαμβάνει το εν λόγω άρθρο και αφορούν τους λειτουργικούς περιορισμούς σε έργα ΑΠΕ, προβλέπεται συγκεκριμένα ότι η μείωση της μέγιστης ισχύος παραγωγής σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην οδηγεί σε περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειας υψηλότερο από το 5% της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής ενέργειας των σταθμών αυτών. Η παραπάνω ρύθμιση αφορά περιορισμούς έγχυσης που σχετίζονται με:

Α) Μόνιμο περιορισμό της μέγιστης ισχύος παραγωγής του σταθμού σε σχέση με την εγκατεστημένη ισχύ των μονάδων του,

β) Περιορισμούς της μέγιστης ισχύος παραγωγής του σταθμού για προκαθορισμένες χρονικές περιόδους εντός της κάθε ημέρας κατανομής.

Σε περιπτώσεις όπου οι περιορισμοί έγχυσης αφορούν σε:

γ) Περιορισμούς που καθορίζονται από τους Διαχειριστές με βάση την εκτιμώμενη κατάσταση λειτουργίας του τοπικού συστήματος ή δικτύου,

δ) Περιορισμούς που ενεργοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, σε έκτακτες καταστάσεις ή αν η εγχεόμενη παραγωγή δημιουργεί πρόβλημα στη διατήρηση του ισοζυγίου παραγωγής-ζήτησης ή στη διατήρηση συνθηκών διασφάλισης της ευσταθούς λειτουργίας του δικτύου, μέσω αυτόματων συστημάτων προστασίας και ελέγχου, οι οποίοι δύναται να οδηγούν ακόμη και στην αποσύνδεση του σταθμού,

τότε, με την εφαρμογή των περιορισμών έγχυσης των περ. γ) και δ) της παρ. 2 δύναται να επιβάλλεται κατά προτεραιότητα μείωση της μέγιστης ισχύος παραγωγής των σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α, η οποία να οδηγεί έως και σε πλήρη περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειάς τους. 

Ως προς την παραπάνω διαδικασία, το άρθρο 112 προβλέπει απόφαση του ΥΠΕΝ κατόπιν εισήγησης του αρμόδιου Διαχειριστή και γνώμης της ΡΑΑΕΥ. Σε αυτή την απόφαση εξειδικεύεται το πλαίσιο εφαρμογής των εν λόγω περιορισμών, ποσοτικοποιούνται οι περιορισμοί της πρώτης κατηγορίας (μείωση ισχύος) και ρυθμίζεται κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Η μεθοδολογία εφαρμογής των περιορισμών έγχυσης ορίζεται με απόφαση της ΡΑΑΕΥ κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή.

Συστήματα τηλεεποπτείας στο ΔΕΔΔΗΕ

Το άρθρο 103 περιλαμβάνει την διάταξη βάσει της οποίας ο ΔΕΔΔΗΕ υποχρεούνται να προχωρήσει στην εγκατάσταση συστημάτων τηλεποπτείας και τηλεδιαχείρισης για όλους τους σταθμούς ΑΠΕ που «φιλοξενεί» στο δίκτυο του και έχουν εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη των 400 kW. Αναλυτικά το άρθρο 103 προβλέπει τα εξής:

Ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) αναπτύσσει δυνατότητες τηλεποπτείας και τηλεδιαχείρισης όλων των σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α), με εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη των τετρακοσίων κιλοβάτ (400 kW), μέσω της εγκατάστασης κατάλληλων συστημάτων τηλεποπτείας και ελέγχου.

Για τα ηλεκτρικά συστήματα των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (Μ.Δ.Ν.), ο Διαχειριστής Μ.Δ.Ν. δύναται, σε αντιστοιχία με τα συστήματα τηλεποπτείας και ελέγχου που εφαρμόζονται για τους λοιπούς σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Υ.Θ.Η.Α. και Υβριδικών Σταθμών σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης Μ.Δ.Ν. (Β’ 304/2014), να αναπτύσσει ανάλογα συστήματα τηλεποπτείας και ελέγχου και για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που εγκαθίστανται από αυτοπαραγωγούς στα αυτόνομα νησιωτικά συστήματα των Μ.Δ.Ν..

Οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.. και οι αυτοπαραγωγοί από φωτοβολταϊκούς σταθμούς που είναι συνδεδεμένοι ή συνδέονται στο Ε.Δ.Δ.Η.Ε. με εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη των τετρακοσίων κιλοβάτ (400 KW), καθώς και οι αυτοπαραγωγοί από φωτοβολταϊκούς σταθμούς που είναι συνδεδεμένοι ή συνδέονται στα τοπικά δίκτυα των αυτόνομων νησιωτικών συστημάτων των Μ.Δ.Ν. εγκαθιστούν με δικές τους δαπάνες, μετά από υπόδειξη και σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις και προδιαγραφές που ανακοινώνει ο Διαχειριστής Ε.Δ.Δ.Η.Ε. ή o Διαχειριστής Μ.Δ.Ν. κατά περίπτωση, εντός των σταθμών τους, τον αναγκαίο εξοπλισμό για να καταστεί δυνατή η λήψη και εφαρμογή των εντολών τηλεποπτείας και ελέγχου από τον αρμόδιο Διαχειριστή, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2.