Νέο αδιέξοδο στις συζητήσεις για τη φορολόγηση της ενέργειας – Τι αναμένεται στη σημερινή συνάντηση εργασίας

Σε μια προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο που έχει προκύψει στις συζητήσεις για αναθεώρηση της Οδηγίας της ΕΕ για τη Φορολόγηση της Ενέργειας στις ευρωπαϊκές χώρες της ΕΕ, η βελγική προεδρία κατέθεσε μία συμβιβαστική πρόταση. Εξάλλου, η χώρα από την ανάληψη της εκ περιτροπής προεδρίας, υπογράμμισε τη βούλησή της για επίτευξη συμφωνίας πριν από τις ευρωεκλογές του Ιουνίου.

Όπως γράφει το Euractiv το βελγικό σχέδιο, οποίο επί της ουσίας συνέχεια των προτάσεων που υποβλήθηκαν από την προηγούμενη σουηδική και ισπανική προεδρία της ΕΕ και αποσκοπεί στην περαιτέρω συμφιλίωση των συμφερόντων των επιμέρους κρατών μελών.

Η βελγική πρόταση θα μπορούσε να εξεταστεί από τις χώρες της ΕΕ σε συνάντηση εργασίας που έχει προγραμματιστεί για σήμερα Πέμπτη (29 Φεβρουαρίου). Ωστόσο, όπως αποκαλύπτει η η Euractiv France, επικαλούμενη πηγές της ΕΕ και του κλάδου που γνωρίζουν το θέμα, φαίνεται ότι δεν υπάρχει καμία βιασύνη καθώς οι χώρες της ΕΕ δεν βλέπουν το ζήτημα ως προτεραιότητα.

Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η αναθεώρηση δεν θα περάσει πριν από τις ευρωεκλογές.

Από το 2003

Η οδηγία για τη φορολογία της ενέργειας εισήχθη για πρώτη φορά το 2003 για να καθορίσει ελάχιστα φορολογικά επίπεδα για τα ενεργειακά προϊόντα, τα καύσιμα και την ηλεκτρική ενέργεια. Το 2021, η Επιτροπή πρότεινε αναθεώρηση, προκειμένου  να διασφαλίσει ότι τα ελάχιστα φορολογικά όρια για την ενέργεια που έχει απελευθερωθεί από τον άνθρακα θα είναι χαμηλότερα από εκείνα που ισχύουν για τις πηγές που βασίζονται στον άνθρακα.

Ωστόσο, μεταξύ του πολέμου στην Ουκρανία και του βέτο λιτότητας στα δημοσιονομικά ζητήματα, «οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν σημειώσει μεγάλη πρόοδο» το 2023, παρά τις προτάσεις που τέθηκαν στο τραπέζι από τη σουηδική και στη συνέχεια την ισπανική προεδρία της ΕΕ, είπε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Euractiv France.

Ακόμη και το 2024, «το ETD δεν βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των θεμάτων που θα αποτελέσουν αντικείμενο συμφωνίας στο εγγύς μέλλον», συνέχισε ο διπλωμάτης.

Οι θέσεις των κρατών μελών

Ωστόσο, ένας άλλος Ευρωπαίος διπλωμάτης διαβεβαίωσε την Euractiv France ότι ορισμένα κράτη μέλη είναι έτοιμα να «βοηθήσουν» αλλά δεν βιάζονται.

Η βελγική προεδρία, για παράδειγμα, έχει ήδη επισημάνει ότι το ξύλο και το κάρβουνο θα εξαιρεθούν από το ελάχιστο όριο φόρου, «δεδομένης της σταθερής θέσης μεγάλου αριθμού [εθνικών] αντιπροσωπειών».

Στο Παρίσι, το γραφείο του Γάλλου υπουργού Οικονομίας και Ενέργειας Μπρούνο Λεμέρ ότι «θα είμαστε σε επαγρύπνηση για να διασφαλίσουμε ότι [η βελγική πρόταση] δεν έρχεται σε αντίθεση με το αρχικό σχέδιο της Επιτροπής και δεν συμβάλλει στη στρέβλωση της εσωτερικής αγοράς με τρόπο δυσμενή για τα γαλλικά συμφέροντα και το περιβάλλον».

Η πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε ιεράρχηση ελάχιστων φορολογικών ορίων σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των ενεργειακών προϊόντων, με εξαίρεση ένα ενιαίο φορολογικό όριο για την ηλεκτρική ενέργεια, ανεξάρτητα από τη μέθοδο παραγωγής.

Επομένως, «δεν είναι θέμα έγκρισης ενός κειμένου το συντομότερο δυνατό, αλλά εξεύρεσης της σωστής ισορροπίας», ανέφερε το γραφείο του Λεμέρ, το οποίο «θα συνεχίσει να συμμετέχει εποικοδομητικά στις συζητήσεις».

Η σωστή ισορροπία σημαίνει ότι κάθε κράτος μέλος θα μπορεί να διεκδικήσει τις δικές του εξαιρέσεις, κάτι που θα μπορούσε να πάρει κάποιο χρόνο και να καθυστερήσει την έγκριση του κειμένου.

Το ρολόι μετρά αντίστροφα

Ο γαλλικός τομέας ηλεκτρικής ενέργειας δεν κρύβει την ανησυχία του ότι η αναθεώρηση της οδηγίας της ΕΕ για τη φορολογία της ενέργειας δεν θα επιτευχθεί πριν από τις ευρωεκλογές του Ιουνίου, παρά την τελευταία απόπειρα συμβιβασμού από τη βελγική προεδρία.

Ταυτόχρονα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη γνωμοδοτήσει, κάτι που είναι απαραίτητο για να αποφασίσουν τα κράτη μέλη για το θέμα.

«Εξακολουθούμε να μελετάμε την πρόταση και δεν έχουμε κάνει (ακόμη) μια τελική ανάλυσή της», δήλωσε στο Euractiv France ο Βέλγος συντηρητικός ευρωβουλευτής Johan van Overtveldt (ECR), ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον φάκελο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δύο ημέρες πριν τα κράτη μέλη ξεκινήσουν τις άτυπες συζητήσεις για τον φάκελο την Πέμπτη, πολλές αντιπροσωπείες δεν έχουν ακόμη εξετάσει την πρόταση. Από τις επτά αντιπροσωπείες με τις οποίες επικοινώνησε η Euractiv France για το θέμα τη Δευτέρα, οι πέντε που απάντησαν είπαν ότι δεν είχαν μελετήσει εκτενώς τον φάκελο.

Η Γαλλία ήταν μεταξύ αυτών, με το γραφείο του Λεμέρ  να παραδέχεται ότι «η θέση σχετικά με το τελευταίο σχέδιο συμβιβασμού που ξεκίνησε η βελγική Προεδρία δεν έχει ακόμη καθοριστεί».

Η κατάσταση δεν είναι μοναδική για τη Γαλλία: σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου της ΕΕ στην Ευρώπη, ο άνθρακας φορολογείται κατά μέσο όρο με 2,9 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ το φυσικό αέριο φορολογείται με 7 ευρώ/MWh. Η ηλεκτρική ενέργεια, συγκριτικά, φορολογείται με 32,1 ευρώ/MWh.

Ωστόσο, ο κανόνας της ομοφωνίας που ισχύει για φορολογικά θέματα έχει μέχρι στιγμής μπλοκάρει την πρόοδο στο Συμβούλιο της ΕΕ, όπου εκπροσωπούνται τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.

Αυτό είναι «το τελευταίο σημαντικό ενεργειακό ζήτημα στην Πράσινη Συμφωνία», δήλωσε εκπρόσωπος του ενεργειακού τομέα στην Euractiv France. «Η φορολογία είναι ο μεγάλος ξεχασμένος παράγοντας στις δημόσιες πολιτικές για την ενεργειακή μετάβαση», πρόσθεσε, λέγοντας ότι είναι απαραίτητη μια ριζική αναθεώρηση.

Το σχέδιο ενεργειακής φορολογίας της ΕΕ επιδιώκει να τερματίσει το «κρυφό πλεονέκτημα» για τα ορυκτά καύσιμα

Οι φόροι αποτελούν πάνω από το 40% του λογαριασμού

Οι φόροι και οι εισφορές αντιπροσωπεύουν περίπου το 41% ​​των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των Ευρωπαίων, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της εμπορικής ένωσης Eurelectric.

Το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 29% σε δέκα χρόνια, «αποθαρρύνοντας τη χρήση τεχνολογιών και υπηρεσιών που βασίζονται στην ηλεκτρική ενέργεια» σε μια εποχή που η ηλεκτροδότηση γίνεται προτεραιότητα για την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης, υποστηρίζει η Eurelectric.

Η φορολογία της ενέργειας, οι πολιτικές τιμολόγησης του άνθρακα και οι επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων πρέπει να ευθυγραμμιστούν πιο στενά εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να επιτύχει τους κλιματικούς στόχους της για το 2030, ανέφεραν προσφάτως σε έκθεσή τους οι ελεγκτές της Ε.