Σήμα κινδύνου για τεράστια υπερπροσφορά LNG – Οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων και το «ταβάνι» στη ζήτηση

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από δύο χρόνια πυροδότησε μια μαζική πολιτική απάντηση της ΕΕ (το σχέδιο REPowerEU ) για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέρο. 

Το συγκεκριμένο σχέδιο περιελάμβανε αλλαγή καυσίμων, βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση και νέα ώθηση για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όπου χρειαζόταν ακόμα φυσικό αέριο, αυξήθηκαν οι εισαγωγές μέσω αγωγών από άλλους εταίρους, όπως η Αλγερία και η Νορβηγία, ενώ αυξήθηκαν και οι εισαγωγές LNG . Ως εκ τούτου το LNG αύξησε το μερίδιό του στη συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου της ΕΕ από 19% σε 41%. Ωστόσο, σήμερα, προβάλλει ο κίνδυνος για υπερπροσφορά LNG, καθώς οι επενδύσεις σε υποδομές υπερβαίνουν τη ζήτηση.

Όπως αναφέρει το Energy Monitor, ο περιορισμός στη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει υπερβεί κατά πολύ τις προσδοκίες: η REPowerEU έθεσε τη φιλοδοξία για μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου κατά 15% τον χειμώνα του 2022, αλλά η ζήτηση στην πραγματικότητα μειώθηκε κατά 20%. Και η πτωτική τάση συνεχίζεται.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι υψηλές τιμές συνέβαλαν σημαντικά στον περιορισμό της ζήτησης. Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο έπαιξε και ο ήπιος χειμώνας 2022-2023 που μείωσε την ανάγκη για θέρμανση.

Εισαγωγές

Η ΕΕ όχι μόνο μεγιστοποίησε τις εισαγωγές LNG μέσω των υφιστάμενων εγκαταστάσεων της, αλλά κατάφερε επίσης να κατασκευάσει επτά νέους τερματικούς σταθμούς επαναεριοποίησης από τότε που εισέβαλε η Ρωσία τον Φεβρουάριο του 2022: τρεις στη Γερμανία, έναν στην Ολλανδία, έναν στη Φινλανδία, έναν στην Ιταλία και έναν στη Γαλλία.  Μια εγκατάσταση στη Γαλλία επεκτάθηκε περαιτέρω, ενώ ένας τερματικός σταθμός στην Ισπανία άνοιξε ξανά. 

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ζήτηση για φυσικό αέριο μειώνεται, τα σχέδια για νέες υποδομές LNG –τόσο τερματικοί σταθμοί επαναεριοποίησης στην Ευρώπη και την Ασία όσο και τερματικοί σταθμοί υγροποίησης σε μεγάλους παραγωγούς όπως οι ΗΠΑ– συνεχίζουν να καταγράφουν σημαντική αύξηση.

Υπερπροσφορά

Αναλυτές προβλέπουν την κορύφωση της παγκόσμιας ζήτησης φυσικού αερίου, αλλά το παγκόσμιο δίκτυο LNG απλώς συνεχίζει να αυξάνεται, ενισχύοντας τις ανησυχίες για σημαντική υπερπροσφορά, με ό,τι αυτή συνεπάγεται. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μη κερδοσκοπικής Global Energy Monitor, τα υπό ανάπτυξη έργα LNG ανήλθαν συνολικά σε 917 εκατομμύρια τόνους ετησίως (mtpa) νέας εξαγωγικής ικανότητας και 705 mtpa νέας ικανότητας εισαγωγής στο τέλος του 2023. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση 18% και 4% σε ετήσια βάση, αντίστοιχα, και εκτιμώμενη επένδυση 1 τρισ. δολ.

Οι χώρες που αναπτύσσουν τους περισσότερους νέους τερματικούς σταθμούς εξαγωγών είναι οι ΗΠΑ (336,9 εκατομμύρια τόνοι ετησίως), η Ρωσία (164,1 εκατομμύρια τόνοι ετησίως), ο Καναδάς (75,8 εκατομμύρια τόνοι ετησίως), το Μεξικό (69,3 εκατομμύρια τόνοι ετησίως) και το Κατάρ (49 εκατομμύρια τόνοι ετησίως).

«Επικίνδυνη πρόταση»

Η Κίνα, η Ινδία, η Γερμανία και η Βραζιλία καταγράφουν το μεγαλύτερο ποσοστό εγκαταστάσεων εισαγωγής LNG που είναι υπό ανάπτυξη. 

«Η κατασκευή νέων έργων LNG όταν η ζήτηση ορυκτών αναμένεται να κορυφωθεί αυτή τη δεκαετία είναι μια επικίνδυνη πρόταση τόσο για τους επενδυτές όσο και για τις κυβερνήσεις», υπογραμμίζει ο Robert Rozansky, παγκόσμιος αναλυτής LNG στο Global Energy Monitor: «Ακόμα κι αν ένα ποσοστό αυτών των έργων θα προχωρήσει, θα απειλούσε να καθυστερήσει περαιτέρω την ενεργειακή μετάβαση σε μια κρίσιμη περίοδο».

Προειδοποιήσεις

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ήδη προειδοποιήσει ότι υπάρχει πλέον κίνδυνος παγκόσμιας υπερπροσφοράς φυσικού αερίου. Η «άνευ προηγουμένου αύξηση» των έργων LNG που μπαίνουν στο δίκτυο από το 2025 πρόκειται να οδηγήσει σε περισσότερα από 250 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) επιπλέον LNG που παράγονται κάθε χρόνο έως το 2030, ανέφερε ο οργανισμός – ποσοστό που ισοδυναμεί με περίπου το 45% του συνόλου της τρέχουσας παγκόσμιας προμήθειας LNG.

Αγωγοί χιλιομέτρων

Δεν είναι μόνο στη βιομηχανία LNG όπου υπάρχει κίνδυνος υπερπροσφοράς υποδομών φυσικού αερίου. Μια άλλη έκθεση του Global Energy Monitor διαπιστώνει ότι υπήρχαν 69.700 χιλιόμετρα αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου υπό κατασκευή παγκοσμίως στα τέλη του 2023, αύξηση 18% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Η Ασία ηγείται παγκοσμίως στην κατασκευή αγωγών, αντιπροσωπεύοντας το 82%, με την Κίνα και την Ινδία να καταγράφουν το 65% της παγκόσμιας κατασκευής.

«Η Ασία παίζει με περισσότερα ορυκτά καύσιμα και ενθαρρύνει άλλες μεγάλες οικονομίες να κάνουν το ίδιο», δήλωσε ο Baird Langenbrunner, διευθυντής στο Global Gas Infrastructure Tracker στο Global Energy Monitor.

«Σε όλη την περιοχή η τιμή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει μειωθεί, οι εκπομπές αερίων θεωρούνται χειρότερες από τον άνθρακα όταν λαμβάνεται υπόψη η μεταφορά [του καυσίμου] και η κορύφωση στη ζήτηση αερίου τοποθετείται πλέον  στο τέλος αυτής της δεκαετίας. Αυτή η υποδομή φυσικού αερίου είναι επικίνδυνη και απερίσκεπτη», είπε σε δήλωσή του.

Σε εξέλιξη τα έργα

Πέρυσι, οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Φέτος, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ενεργώντας κατόπιν παροτρύνσεων από ακτιβιστές για το κλίμα, ξεκίνησε μια επανεξέταση στη διαδικασία έγκρισης για νέες εγκαταστάσεις LNG. 

Μόλις πριν από μια δεκαετία, το φυσικό αέριο σε όλες του τις μορφές τόσο αδιαμφισβήτητο όσο κανείς άλλος υδρογονάνθρακας στον σύγχρονο κόσμο. Τώρα, αποκαλείται «πολύ χειρότερο από τον άνθρακα» και οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική το στοχεύουν για τις εκπομπές του μεθανίου—το νέο CO2. 

Ωστόσο, η ζήτηση φαίνεται να παραμένει αρκετά ισχυρή, τουλάχιστον προς το παρόν. Τόσο ισχυρή, στην πραγματικότητα, που η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήγαγε πέρυσι μια ποσότητα ρεκόρ ρωσικού υγροποιημένου αερίου παρά τις διαβεβαιώσεις ότι έχει διακόψει όλους τους δεσμούς φυσικού αερίου με τον πρώην κορυφαίο προμηθευτή της. Και προφανώς συνεχίζει να αγοράζει ποσότητες ρεκόρ ρωσικού LNG.