Η καινούργια χρονιά φέρνει νέες αγορές και υπηρεσίες στο Χρηματιστήριο Ενέργειας

To 2024 θα είναι ένα έτος κατά το οποίο το Χρηματιστήριο Ενέργειας πέρα από την αναβάθμιση των προϊόντων και των υπηρεσιών τις οποίες ήδη προσφέρει, θα προχωρήσει και στη δημιουργία νέων αγορών και προϊόντων. Έχοντας πλέον υλοποιήσει και εξελίξει σημαντικά τη spot αγορά ηλεκτρισμού, έχοντας υλοποιήσει την spot αγορά φυσικού αερίου, καθώς και την ελληνική αγορά παραγώγων ενέργειας, έχουμε εστιάσει μεγάλο μέρος της προσοχής μας στις Περιβαλλοντικές Αγορές. Αυτές εξάλλου, αποτελούν μέρος του αντικειμένου δραστηριότητας του Χρηματιστηρίου από την ίδρυσή του και η ανάπτυξή τους παραμένει προτεραιότητα για το προσωπικό του και τους μετόχους του. 

Προς αυτή την κατεύθυνση βρισκόμαστε σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων για την υλοποίηση πλατφόρμας PPAs, όπου πρόσφατα υποβάλλαμε την πρότασης μας. Με το καινούριο έτος είμαστε έτοιμοι να σηκώσουμε τα μανίκια και να προχωρήσουμε στην υλοποίηση ενός εγχειρήματος το οποίο αναμένουμε κατά τα επόμενα έτη να αποτελέσει καταλύτη για τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης των ΑΠΕ μέσω της επιτάχυνσης της σύναψης PPAs. 

Παράλληλα, η τόνωση της προθεσμιακής αγοράς αποτελεί προτεραιότητα μας ως Χρηματιστήριο Ενέργειας. Αναγνωρίζουμε ότι αγορές οι οποίες προσφέρουν προϊόντα μελλοντικής εκπλήρωσης στους συμμετέχοντες, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία στο να παρουσιάσουν επαρκή ρευστότητα σε σχέση με τις spot αγορές. Αυτό είναι ένα γενικότερο φαινόμενο και δεν αποτελεί χαρακτηριστικό μόνο της ελληνικής αγοράς ενεργειακών παραγώγων. Αναγνωρίζουμε όμως και το γεγονός ότι η ελληνική forward αγορά θα κληθεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του ρίσκου από τους stakeholders του τομέα ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και φυσικού αερίου κατά τα επόμενα χρόνια, και για αυτό τον λόγο έχουμε εκπονήσει στο Χρηματιστήριο εκτενή και λεπτομερή στρατηγική για το 2024, η οποία περιλαμβάνει έναν αριθμό από δράσεις. Για παράδειγμα εξετάζουμε την εξέλιξη της πλατφόρμας συναλλαγών ούτως ώστε να διευκολύνουμε τη συμμετοχή καθώς και τη διαδικασία σχεδιασμού και εισαγωγής νέων προϊόντων. 

Σχεδιάζουμε την εισαγωγή προϊόντων βραχυπρόθεσμης εκπλήρωσης για τον ηλεκτρισμό (short-term power derivatives) τα οποία αναμένεται να δώσουν έναν τρόπο διαχείρισης του βραχυπρόθεσμου ρίσκου στους συμμετέχοντες ο οποίος διακρίνεται από το χαμηλό κόστος. Σχεδιάζουμε παράλληλα και την εισαγωγή συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου στην προθεσμιακή αγορά, προϊόντα τα οποία αυτή τη στιγμή δεν είναι διαθέσιμα. Εργαζόμαστε επίσης πάνω στο να προβλέπεται η συμμετοχή των brokers στην αγορά των παραγώγων μας, μια κίνηση η οποία αναμένεται να τονώσει το ενδιαφέρον και τη συναλλακτική δραστηριότητα της εν λόγω αγοράς.

Το Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου επιδεικνύει εξαιρετικές επιδόσεις κατά τους 21 πρώτους μήνες τους λειτουργίας του. Ο αριθμός των συμμετεχόντων έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τον Μάρτιο του 2022 όπου και ξεκίνησε η λειτουργία του, ενώ μια σύγκριση του όγκου συναλλαγών για την περίοδο Μάρτιος-Δεκέμβριος του 2022 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 αναδεικνύει τον τριπλασιασμό της συναλλακτικής δραστηριότητας. 

Δεδομένου και του αναβαθμισμένου γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας μας ως σημείο εισόδου σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου για την ΝΑ Ευρώπη, το συγκεκριμένο εγχείρημα κατέχει εξέχουσα θέση στην στρατηγική του Χρηματιστηρίου Ενέργειας για την επόμενη περίοδο. Πέρα από τα προϊόντα τα οποία έχουμε ήδη αναφέρει, θα ήθελα να προσθέσω κάποιες επιπρόσθετες δράσεις τις οποίες έχουμε ξεκινήσει και αφορούν το Natural Gas Trading Hub του ΕΧΕ. Δράσεις όπως η δημοσίευση ενός δείκτη τιμής του Ελληνικού Εικονικού Σημείου Συναλλαγών (Greek VTP) ο οποίος θα δώσει ακόμα μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές της Ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου και μεταξύ άλλων αναμένεται να αναβαθμίσει περαιτέρω τη θέση του ελληνικού Natural Gas Trading Hub στην αξιολόγηση την οποία πραγματοποιεί ετησίως ο ΕFET. Σε τεχνολογικό επίπεδο εξετάζουμε ήδη την αναβάθμιση της πλατφόρμας συναλλαγών του βάθρου εμπορίας με απώτερο στόχο τη διευκόλυνση των συμμετεχόντων και την ενίσχυση της συναλλακτικής δραστηριότητας. 

Οι δράσεις μας επεκτείνονται και σε επίπεδο οργάνωσης με τη δημιουργία ενός νέου τμήματος πωλήσεων και διαχείρισης πελατών, βασικός στόχος του οποίου, αν όχι ο βασικότερος, είναι η προσέλκυση συμμετεχόντων από την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης στο Natural Gas Trading Hub του ΕΧΕ. Για όλα τα παραπάνω πυξίδα αποτελεί και το νέο επιχειρηματικό σχέδιο του Ομίλου, το οποίο ολοκληρώθηκε και εγκρίθηκε από τα διοικητικά συμβούλια του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και της Εταιρείας Εκκαθάρισης το φθινόπωρο του 2023. 

Κοιτάζοντας προς το μέλλον θεωρούμε ότι βρισκόμαστε πλέον σε θέση οδηγού ως αγορά ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της ΝΑ Ευρώπης. Διαθέτουμε όχι μόνο τη μεγαλύτερη σε επίπεδο συναλλαγών spot αγορά της ευρύτερης περιοχής, αλλά και την πιο εξελιγμένη. 

Είναι πρόσφατο το δείγμα γραφής το οποίο δώσαμε συμμετέχοντας ενεργά στην επιτυχή υλοποίηση της spot αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Αλβανίας η οποία ξεκίνησε τη λειτουργία της τον Απρίλιο του 2023. Είναι πολύ πρόσφατο εξάλλου και το MoU το οποίο υπογράφηκε στην Αθήνα το Νοέμβριο, με πρωτοβουλία της ΡΑΑΕΥ, μεταξύ των Χρηματιστηρίων Ενέργειας και των Διαχειριστων Δικτυων (TSOs)  της Ελλάδας, της Αλβανίας, της Β. Μακεδονίας, της Βουλγαρίας και του Κοσόβου,  για την επιτυχή σύζευξη των αγορών ενέργειας (market coupling) κατά τα επόμενα χρόνια. Πρόκειται για μία συμφωνία η οποία αναμένεται να αναδείξει περαιτέρω τον ηγετικό μας ρόλο στην περιοχή όσον αφορά τη συζευγμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ηγετικός ρόλος ο οποίος πρόκειται να ενισχυθεί με την υλοποίηση των επενδύσεων τα επόμενα χρόνια σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Αυτός ο πρωταγωνιστικός ρόλος επιβεβαιώνεται από το σημαντικό momentum της εγχώριας χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου η οποία χαρακτηρίζεται από την εκτόξευση των εξαγωγών σε τριπλάσια ή και τετραπλάσια επίπεδα σε σχέση με την περίοδο πριν από την εισβολή στην Ουκρανία. Το γεγονός εξάλλου ότι ο μεγαλύτερος αριθμός νέων συμμετεχόντων στο Natural Gas Trading Hub του EXE αφορά εταιρείες οι οποίες προέρχονται από την περιοχή της ΝΑ Ευρώπης επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει πλέον αναβαθμιστεί σε κόμβο ΦΑ για την ευρύτερη περιοχή κάτι το οποίο ενισχύεται και από τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των υποδομών. Το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας θα συνεχίσει με αμείωτη ένταση και το 2024 τις προσπάθειες του για εξέλιξη των αγορών τις οποίες λειτουργεί, την ανάπτυξη όμως και νέων, την προσφορά καινούργιων προϊόντων, και την αναβάθμιση των υπηρεσιών τις οποίες προσφέρει ενισχύοντας έτσι τον ρόλο της ελληνικής αγοράς ενέργειας στην περιοχή και του ρόλου του ΕΧΕ ως χρηματιστηρίου ενέργειας.

* Ο κ. Αλέξανδρος Παπαγεωργίου είναι CEO ENEX GROUP

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2024.