Νομικές παράμετροι λειτουργίας, μεταβίβασης και χρηματοδότησης αγροτικών φ/β

1. Με τη διάταξη του άρθρου 15 παρ. 6 του νόμου 3851/2010 (Επιτάχυνση της ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση κλιματικής αλλαγής, ΦΕΚ Α’ 85/4.6.2010) ορίστηκε ότι η εξέταση νέων αιτημάτων σταθμών Α.Π.Ε. από τις αρμόδιες υπηρεσίες, για τους οποίους δεν είχε υποβληθεί στη Ρ.Α.Ε. αίτημα για έκδοση άδειας παραγωγής ή αίτημα εξαίρεσης πριν την έναρξη ισχύος του ανωτέρω νόμου, ξεκινά μετά την έκδοση απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και γίνεται κατά το δυνατό με βάση την αναλογία ισχύος που ορίζει. Eντούτοις, μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης επιτράπηκε κατ’ εξαίρεση, μεταξύ άλλων, η εξέταση κατά προτεραιότητα νέων αιτήσεων από πρόσωπα που είναι επαγγελματίες αγρότες, όπως αυτοί ορίζονται με σχετική απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εφόσον πρόκειται για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας α) σε εκτάσεις ιδιοκτησίας τους και β) εγκατεστημένης ισχύος έως 100 kW.

2. Περαιτέρω,  με την υπ’ αρ. 249448/23-6-2010 Απόφαση της Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΦΕΚ Β’ 1049/12-7-2010) θεσπίστηκαν οι διαδικασίες ορισμού των επαγγελματιών αγροτών για την υποβολή αιτήσεων για επενδύσεις στις ΑΠΕ, άξονα των οποίων αποτελεί η σχετική αίτηση στον Οργανισμό Πληρωμών κι Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.), ο οποίος και χορηγεί τη σχετική βεβαίωση. Οι ανωτέρω διατάξεις αποτελούν το βασικό θεσμικό πλαίσιο των αγροτικών φωτοβολταϊκών.

3. Επιπλέον, στο δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης β) της παραγράφου 6 του άρθρου 15 του νόμου 3851/2010 ορίστηκε ρητώς ότι δεν επιτρέπεται η μεταβίβαση των σταθμών αυτών πριν από την πάροδο πενταετίας από την έναρξη λειτουργίας τους, εκτός αν πρόκειται για μεταβίβαση λόγω κληρονομικής διαδοχής. Έτσι, με τη διάταξη αυτή θεσπίσθηκε για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά αυστηρότερη απαγόρευση μεταβίβασης από αυτή που ισχύει για τους υπόλοιπους φωτοβολταϊκούς σταθμούς έως 1 MW, οι οποίοι είναι δυνατόν να μεταβιβαστούν αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η σύνδεσή τους με το δίκτυο, καθώς, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2, παράγραφος 12, εδάφιο β’ του ίδιου ως άνω νόμου,  ορίστηκε ότι δεν επιτρέπεται η μεταβίβαση αυτών πριν την έναρξη της λειτουργίας τους.

4. Σύμφωνα δε με τα όσα ορίζονται στην ίδια διάταξη, μοναδική εξαίρεση από την απαγόρευση αυτή αποτελεί η περίπτωση της μεταβίβασης του δικαιώματος σε νομικό πρόσωπο, υπό την προϋπόθεση ότι το εταιρικό κεφάλαιο αυτού προς το οποίο γίνεται η μεταβίβαση κατέχεται εξ ολοκλήρου από το μεταβιβάζον φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Όμως, η απουσία αντίστοιχης πρόβλεψης για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά καθιστά έτι δυσχερέστερη την ασφαλή νομικά μεταβίβασή τους, καθώς για οποιαδήποτε σχετική οριστική πράξη απαιτείται σε κάθε περίπτωση η πάροδος της κατά τα ανωτέρω 5ετίας.

5. Το ζήτημα αποκτά ιδιαιτέρως σημαντικές πρακτικές προεκτάσεις, καθώς μετά την θέση της Αγροτικής Τράπεζας σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης (με την υπ’ αρ. 46/27.7.2012 πράξη της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος) έμεινε εκκρεμές το ζήτημα χρηματοδότησης της κατασκευής και θέσης σε λειτουργία αρκετών αγροτικών φωτοβολταϊκών σταθμών, σε μία περίοδο μάλιστα πρωτοφανούς έλλειψης ρευστότητας και δυσχερούς πρόσβασης σε χρηματοδοτικούς πόρους. Χαρακτηριστική για το μέγεθος του προβλήματος είναι η σχετική ερώτηση που απεύθυναν πρόσφατα βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ.

6. Κατά συνέπεια, έχει δημιουργηθεί η ακόλουθη παράδοξη κατάσταση, αφενός, πολλοί αγρότες να έχουν μεγάλη ανάγκη εύρεσης τρόπων αξιοποίησης των αδειών τους, προκειμένου να μην απολέσουν οριστικά τα κεφάλαια που ήδη έχουν επενδύσει στην αδειοδοτική διαδικασία, αφετέρου, το νομοθετικό πλαίσιο να έχει περιορίσει τις όποιες δυνατότητές τους, στις οποίες περιλαμβάνεται αυτή της μεταβίβασης της άδειας, παρά την αυξημένη ζήτηση στην αγορά για επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ με κατοχυρωμένη τιμή πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, δεδομένης της αναστολής αδειοδότησης νέων φ/β σταθμών (υπ’ αρ. Υ.Α.Π.Ε./Φ1/2300/οικ.16932/9.8.2012, ΦΕΚ Β’ 2317/10-8-2012).

7. Ενόψει των ανωτέρω, είναι σαφές ότι ο οποιοσδήποτε σχεδιασμός για τη νόμιμη εκμετάλλευση αδειών αγροτικών φωτοβολταϊκών σταθμών, συμπεριλαμβανομένης της εξασφάλισης της χρηματοδότησης της κατασκευής τους, απαιτεί ιδιαίτερα προσεκτικούς και εξειδικευμένους νομικούς χειρισμούς, προκειμένου να αποφευχθούν πάσης φύσεως επιπλοκές των συναλλασσόμενων μερών με τους εμπλεκόμενους φορείς.

Επιμέλεια στήλης: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγόροι & Νομικοί Σύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)