Γιατί οι αναλυτές «βλέπουν» μηδενικές εξαγωγές LNG από Αίγυπτο προς Ευρώπη - Νέα σύννεφα για την ενεργειακή τροφοδοσία το χειμώνα

Η φωτιά που έχει ανάψει στη γειτονιά μας ενισχύει ολοένα και περισσότερο τους κινδύνους πάνω από την Ευρώπη, προσθέτοντας συνεχώς καινούργιους, με το νέο risk factor να ακούει στο όνομα Αίγυπτος. Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή απειλεί να βγάλει από την εξίσωση του φετινού χειμώνα, το LNG της βορειοαφρικανικής χώρας που αποτελεί τον 7ο μεγαλύτερο προμηθευτή της Ευρώπης και της Τουρκίας.

Το ανησυχητικό σενάριο στηρίζεται αφενός στην ούτως ή άλλως μειωμένη φετινή παραγωγή της Αιγύπτου, αφετέρου στη διακοπή λειτουργίας του ισραηλινού κοιτάσματος Ταμάρ, που παράγει 10 bcm το χρόνο και τμήμα του διοχετεύονταν στην βορειοαφρικανική χώρα, για να εξαχθεί μετά προς την Δύση με τη μορφή LNG.

Τα πράγματα φέτος έχουν αλλάξει. Η χαμηλή παραγωγή και η απώλεια του Ταμάρ αναγκάζουν, σύμφωνα με τους αναλυτές, την Αίγυπτο να εστιάσει πρώτα στην κάλυψη των δικών της αναγκών και δευτερευόντως στις εξαγωγές, οι οποίες πιθανότατα και να μηδενιστούν. Οι όγκοι δεν είναι αμελητέοι. Πέρυσι έφτασαν στα 4,6 bcm, καλύπτοντας το 5% της συνολικής τροφοδοσίας της Ευρώπης, με την Τουρκία να απορροφά 1,9 bcm, ακολουθούμενη από την Ισπανία με 0,6 bcm και την Ιταλία με 0,5 bcm.

Εχει τη σημασία του ότι από τις 7 Οκτωβρίου οπότε κι έγινε το χτύπημα της Χαμάς αναγκάζοντας το Ισραήλ να κλείσει προληπτικά το Ταμάρ, έχουν περιοριστεί κατακόρυφα οι εξαγωγές φορτίων υγροποιημένου αερίου από την Αίγυπτο. Τα πρώτα δείγματα είναι ήδη ορατά, με ένα τουλάχιστον πλοίο που κατευθυνόταν προς το αιγυπτιακό τέρμιναλ του Ιντκου, να αλλάζει τις προηγούμενες ημέρες ρότα σύμφωνα με την Kpler, που εδρεύει στις Βρυξέλλες και αποτελεί ένα από τους πιο γνωστούς παρόχους δεδομένων για τις αγορές εμπορευμάτων. Τελικά το πλοίο κατευθύνθηκε προς την Αλγερία για να βρει αέριο να φορτώσει, ενώ συνολικά αυτό το μήνα η Αίγυπτος δεν έχει εξάγει παρά δύο μόνο φορτία, ένα στην Ιταλία και ένα στο Βέλγιο, γεγονός ενδεικτικό της κατάστασης.

Και για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, η βορειοαφρικανική χώρα, κινδυνεύει φέτος, από χώρα εξαγωγέας LNG, να γίνει χώρα εισαγωγέας. Είναι ένα ακόμη σύννεφο από τα πολλά που μαζεύονται ενόψει χειμώνα, όπου ακόμη και ένας κίνδυνος να φύγει από την εξίσωση, παραμένουν τόσοι άλλοι, ικανοί αν όχι να επιδεινώσουν το κλίμα, τουλάχιστον να το συντηρήσουν σε μια διαρκή αβεβαιότητα. Η Αίγυπτος έρχεται να προστεθεί στις ανησυχίες από το σαμποτάζ στη Βαλτική, τον ενεργειακό «πόλεμο» της Βουλγαρίας με τη Ρωσία, την ανατιμητική πορεία των τιμών (TTF, πετρέλαιο, ρύποι) και φυσικά το σταθερά υψηλό κόστος δανεισμού.

«Τα πρόσφατα γεγονότα αποτυχημένων φορτώσεων πλοίων με LNG μας έκαναν να μειώσουμε ξανά τις εκτιμήσεις μας για τις φετινές εξαγωγές από Αίγυπτο», σύμφωνα με ανάρτηση στο linkedin του αναλυτή της αγοράς φυσικού αερίου στην Icis, Tom Marzec-Manser, ο οποίος βλέπει ανισορροπίες στην κάλυψη της ζήτησης κατά το πρώτο τρίμηνο του 2024, εφόσον δεν ομαλοποιηθεί η κατάσταση. 

Την εκτίμηση του συναδέλφου του συμμερίζεται και ο αναλυτής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Γκρεγκ Μόλναρ. «Δεδομένων της χαμηλής παραγωγής και των μειωμένων ροών από Ισραήλ είναι πολύ πιθανό οι αιγυπτιακές εξαγωγές να στερέψουν φέτος τον χειμώνα, κάνοντας ακόμη πιο σφιχτή τη τροφοδοσία της Ευρώπης», αναφέρει και επικαλείται ισραηλινά δημοσιεύματα ότι οι ροές προς την Αίγυπτο έχουν μειωθεί μεταξύ 70-80% μετά το κλείσιμο του Ταμάρ το οποίο κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους παρήγαγε ημερησίως 23 εκατ. κυβικά μέτρα. Αλλά η διακοπή λειτουργίας του έχει οδηγήσει σε μείωση κατά 40% της παραγωγής του Ισραήλ τον Οκτώβριο ή κατά περίπου 0,8 δισ κυβικά μέτρα.

«Αυτή η σφιχτή αγορά είναι πιθανό να διατηρήσει τις τιμές TTF σε υψηλά επίπεδα για κάποιο χρονικό διάστημα», αναφέρει ο Marzec-Manser στο Montel, προσθέτοντας ότι ο αντίκτυπος θα φανεί κυρίως στο 1ο τρίμηνο του 2024.

Και οι αγορές; Εχουν τιμολογήσει τον αιγυπτιακό κίνδυνο ή ακόμη όχι; Τις τελευταίες εβδομάδες οι ευρωπαικές αγορές τιμολογούν τον κίνδυνο, βάζοντας risk premium στις τιμές παρ’ ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει ακόμη επηρεάσει στη πράξη την τροφοδοσία της Ευρώπης, όπως σχολίασε την Τρίτη ο Claudio Descalzi, CEO της ιταλικής Eni.

Τα ανησυχητικά σχόλια δεν σταματούν εδώ. Κατά την BNP Paribas, το φετινό καλοκαίρι η Αίγυπτος απέφυγε να κάνει ιδιαίτερα σημαντικούς όγκους εξαγωγών προς την Ευρώπη λόγω της αύξησης της εγχώριας κατανάλωσης και της πτώσης της εγχώριας παραγωγής. Αλλά και ο επικεφαλής της Vitol, Russell Hardy, εκτιμά ότι το Ισραήλ ναι μεν κατορθώνει να συνεχίζει να εφοδιάζει με φυσικό αέριο την εγχώρια αγορά και τους διεθνείς πελάτες του, ωστόσο είναι άγνωστο για πόσο ακόμη θα μπορεί να το κάνει. Κι αυτός εκτιμά ότι αν η σύγκρουση συνεχιστεί για πολύ καιρό, τότε θα περιοριστούν αισθητά οι εξαγωγές LNG της Αιγύπτου προς την Ευρώπη και άλλους προορισμούς.

Η Ευρώπη ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει για πρώτη φορά τον χειμώνα με ελάχιστο ρωσικό αέριο, με γεμάτους ευτυχώς ταμιευτήρες κατά 96% - γεγονός όμως που αφήνει ασυγκίνητες τις αγορές, οι οποίες τιμολογούν τον παράγοντα κίνδυνο - και με την ίδια να πρέπει να αναπληρώνει από τις διεθνείς αγορές LNG το φυσικό αέριο που καταναλώνει από τις αποθηκευμένες ποσότητες. Μέχρι τώρα όλες οι εκτιμήσεις εστίαζαν στον κίνδυνο των τιμών, όχι της προσφοράς. Μετά την εικόνα από την Αίγυπτο, οι αναλυτές αρχίζουν να εντάσσουν στις αναλύσεις τους και ζητήματα τροφοδοσίας.