Euroasia: Δεν πλήρωσε την πρώτη δόση στην Nexans η πλευρά Κτωρίδη – Η επόμενη μέρα στο σίριαλ και τα σενάρια - Η κρίσιμη αξιολόγηση

Περιπετειών συνέχεια για το σίριαλ του Euroasia Interconnector. Η προθεσμία παρήλθε χθες και οι πληροφορίες φέρουν την πλευρά Κτωρίδη να μην κατέβαλε την πρώτη δόση για το καλώδιο Euroasia στην νορβηγική Nexans. Και μπορεί το συμβόλαιο μεταξύ Euroasia και Nexans να μην προβλέπει κάποιον όρο, ο οποίος θα οδηγούσε σε καταστάσεις άνευ επιστροφής, ωστόσο η κίνηση εκλαμβάνεται ως έλλειμμα αξιοπιστίας του φορέα υλοποίησης απέναντι στον κατασκευαστή.

Τώρα, τα σενάρια για την επόμενη μέρα του έργου ξαναφουντώνουν. Το βέβαιο είναι ότι θα εμπλακούν πιο ενεργά στην υπόθεση αφενός η κυβέρνηση της Λευκωσίας που θέλει να γίνει το έργο, καθώς είναι γεωστρατηγικής σημασίας, αφετέρου η Κομισιόν, η οποία το έχει χρηματοδοτήσει με 657 εκατ, ωστόσο φως στο τούνελ δεν βλέπει. Ενεργότερο ρόλο, δεδομένων και όσων έχει δεσμευτεί ότι θέλει να κάνει, θα μπορούσε να παίξει και ο ΑΔΜΗΕ, προκειμένου να διασωθεί το έργο.

Άγνωστο παραμένει γιατί η πλευρά του Νάσου Κτωρίδη, διευθύνοντος συμβούλου της Euroasia Interconnector, δεν πλήρωσε εντός προθεσμίας την δόση, παρ’ ότι είχαν πρόσφατα εκταμιευθεί 50 εκατ από το Connecting Europe Facility. Αλλά σε κάθε περίπτωση και παρ' ότι η αθέτηση του ορόσημου για την πληρωμή της δόσης δεν θα σημάνει και το τέλος της σύμβασης για το φορέα υλοποίησης, εντούτοις το κλίμα για το έργο έχει βαρύνει επικίνδυνα. Και οι επόμενες κινήσεις αναμένονται πρώτα απ’ όλα από την Λευκωσία, όπου η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη έχει αρχίσει να παίρνει αποστάσεις από τον μέτοχο του Euroasia και να προβληματίζεται ως προς το κατά πόσο πρέπει να το χρηματοδοτήσει.

Τα σενάρια πολλά, με πρώτο την εξεύρεση ενός άλλου φορέα υλοποίησης του έργου, πέραν του Νάσου Κτωρίδη, διευθύνοντος συμβούλου της Euroasia Interconnector. Κρίσιμο ρόλο εδώ θα έχουν και οι Βρυξέλλες, οι οποίες είναι πολύ πιθανό να αποστείλουν και νέα προειδοποίηση, ακόμη πιο αυστηρή από την προηγούμενη, ότι εφόσον δεν τηρούνται τα δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, τότε θα τεθούν υπό επανεξέταση τα 657 εκατ. ευρώ κλειδωμένων ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Ενδιαφέρον θα έχει και η στάση του ΑΔΜΗΕ, ο οποίος έχει δεσμευθεί πως εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς το legal due diligence, τότε θα εισφέρει ποσό, ίσο μέχρι και το 33% της επένδυσης, ενώ αντίστοιχο ποσό θα καταβάλει και το ισραηλινό fund που έχει ενδιαφερθεί. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ΑΔΜΗΕ και ισραηλινοί θα κατέχουν το 66,66% του μετοχικού κεφαλαίου του Euroasia.

Το κόστος του έργου, θυμίζουμε ότι έχει σκαρφαλώσει λόγω της εκτίναξης στις τιμές των πρώτων υλών, στα 1,9 δις ευρώ έναντι 1,57 δις παλαιότερα. Η εξεύρεση πόρων επείγει, αφού όπως είχε αναφέρει πρόσφατα και ο κύπριος υπ. Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου, ακόμη και να μπει το ισραηλινό fund στον Euroasia δεν πρόκειται παρά να καταβάλει 100 εκατ ευρώ. «Τα 100 εκατ. δεν αρκούν για να δώσουν τις λύσεις», είχε πει ο Παπαναστασίου. Αθροίζοντας κανείς τα 657 εκατ της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης από το Connecting Europe Facility, τα 100 εκατ από το κυπριακό Ταμείο Ανάκαμψης και τα 100 εκατ του ισραηλινού fund, υπολείπονται ακόμη 1,1 δισ.

Τα δυνητικά διαθέσιμα κεφάλαια ανέρχονται σε 857 εκατ ευρώ, όταν ο προϋπολογισμός του καλωδίου φτάνει πλέον μια ανάσα από τα 2 δισ ευρω. Και η τρύπα των 1,1 δισ, από κάπου πρέπει να καλυφθεί.

Τι θα αξιολογήσει ο ξένος οίκος

Πολλά θα κριθούν από την αξιολόγηση του έργου, η οποία, θα αφορά τόσο την οικονομική του βιωσιμότητα, όσο και τη γεωστρατηγική του αξία. Τα αποτελέσματα της μελέτης, θα κρίνουν το κατά πόσο η Λευκωσία θα λάβει ή όχι την «επενδυτική απόφαση», καθώς και το αν θα το χρηματοδοτήσουν με 100 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φιλελεύθερου» τις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση, επιδιώκει μέσω της μελέτης που θα κάνει ο ξένος οίκος να αξιολογήσει και ένα από τα βασικά συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ): Κατά πόσο η ενεργειακή ασφάλεια που επιζητεί η Κύπρος μπορεί να εξασφαλιστεί νωρίτερα και φθηνότερα μέσω συστημάτων αποθήκευσης, παρά μέσω της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Και για αυτό, ο οίκος στον οποίο θα ανατεθεί η μελέτη θα παραλάβει αυτούσια την έκθεση της ΕΤΕπ για τη διασύνδεση που προωθεί η Euroasia, ώστε να την αξιολογήσει. Επίσης θα του δοθούν τεχνο-οικονομικές μελέτες που έκανε ο οίκος CESI (μάλλον για τον ιδιωτικό φορέα υλοποίησης), ανάλογη μελέτη της PWC, καθώς και σχετικές με το θέμα ρυθμιστικές αποφάσεις της ΡΑΕΚ και στοιχεία-αξιολογήσεις από τον ΑΔΜΗΕ.

Επίσης της ουσίας ο οίκος θα κληθεί να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της ηλεκτρικής διασύνδεσης στην ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και την πιθανή χρησιμότητά του για την περιοχή, τη βιωσιμότητά του και τα ευρύτερα οφέλη για τη χώρα και τους πολίτες.

Δηλαδή να εξάγει συμπεράσματα ως προς το τι θα συμβεί αν δεν πραγματοποιηθεί η διασύνδεση, να αξιολογήσει τόσο την διασύνδεση με Κρήτη ή Ισραήλ ή και με τους δύο, σε σύγκριση με την ωφελιμότητα που θα είχε η αξιοποίηση της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, καθώς επίσης τα οφέλη από πιθανή επέκταση της διασύνδεσης με την προσθήκη της Ιορδανίας ή άλλων χωρών, πάλι σε σύγκριση με τα οφέλη από την αποθήκευση ηλεκτρισμού μέσω μπαταριών.