Κινδυνεύει η Ευρώπη να χάσει το «τρένο» του πράσινου υδρογόνου;  - Απαιτείται αλλαγή προσέγγισης για να καταστούν εφικτοί οι στόχοι

Στην προσπάθειά της να επιτύχει το «καθαρό μηδέν», η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται σε αέρια χαμηλών εκπομπών άνθρακα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως το υδρογόνο. Με μια σειρά πρωτοβουλιών και τη δέσμη μέτρων Fit for 55, οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν το έδαφος για ένα πρόγραμμα δαπανών πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που ελπίζουν ότι θα ανοίξει την πόρτα για 20 εκατομμύρια τόνους εγχώριας παραγωγής και εισαγωγής υδρογόνου μέχρι το 2030.

Ωστόσο, ο στόχος αυτός μπορεί και να κινδυνεύει να χαθεί.

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει νέα έρευνα της εταιρείας Worley και του Κέντρου Ενέργειας και Περιβάλλοντος Andlinger του Princeton University.

Οι δύο αυτοί φορείς έχουν αναπτύξει ένα σχέδιο δράσης για τον τομέα των ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου, οι οποίες περιλαμβάνονται σε μελέτη υπό τον τίτλο  «Από τη φιλοδοξία στην πραγματικότητα 3 βήματα για την επιτάχυνση της καθαρής μηδενικής παράδοσης».

Οι «παραδοσιακές» μέθοδοι

Σύμφωνα με την έκθεση απαιτείται αύξηση οκτώ έως 12 φορές στην παγκόσμια παραγωγική ικανότητα ηλεκτρολυτών, τετραπλάσια αύξηση της ετήσιας δυναμικότητας για υπεράκτια αιολική ενέργεια κάθε χρόνο και αύξηση 35% στις προσθήκες ικανότητας αφαλάτωσης έως το 2030 προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της ΕΕ για παραγωγή 10 εκατομμύρια τόνων ετησίως υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030.

Το έγγραφο διαπιστώνει ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι παράδοσης θα είναι απλώς πολύ αργές για να παρέχουν  την απαιτούμενη υποδομή και ο στόχος παραγωγής της ΕΕ βρίσκεται σε κίνδυνο.

«Γνωρίζουμε ότι η επιθυμία για το καθαρό μηδέν είναι έντονη σε ολόκληρο τον κλάδο, αλλά αυτό πρέπει να υποστηρίζεται από ένα ρεαλιστικό σχέδιο για να φτάσουμε εκεί» σχολιάζει η Σου Μπράουν, Εκτελεστική Διευθύντρια του Ομίλου στο Worley και προσθέτει:

«Το Σχέδιο Πρωτοβουλίας της ΕΕ για τις Ανανεώσιμες Πηγές Η2 παρέχει έναν οδηγό, περιγράφοντας τα αναγκαία βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε να επιτευχθεί η κλίμακα  και ο ρυθμός που απαιτούνται για το καθαρό μηδέν στα μέσα του αιώνα».

Σύμφωνα με την έκθεση, για να επιτευχθεί  ο συγκεκριμένος στόχος θα πρέπει έως το 2030 να λειτουργούν 25 έργα σε κλίμακα 3 GW .

Διαπιστώνει επίσης ότι το χρονοδιάγραμμα που απαιτείται για την υλοποίηση αυτών των έργων είναι πιθανό να είναι τουλάχιστον οκτώ έτη, χωρίς να αποκλείεται και ακόμα μεγαλύτερη διάρκεια πέραν των 10 ετών «πράγμα που σημαίνει ότι απαιτείται αλλαγή προσέγγισης για να καταστεί ο στόχος εφικτός».

Ο Πολ Έμπερτ, Group Director Sustainability Leadership στη Worley, υποστηρίζει : «Οι προτεινόμενες πρωτοβουλίες υπερβαίνουν σημαντικά τις τρέχουσες πρακτικές που παρατηρούνται στον κλάδο, αλλά αυτό το νέο επίπεδο συνεργασίας και υποστήριξης θα είναι απαραίτητο για την ταχύτερη ώθηση των επενδύσεων, οδηγώντας την περιοχή σε βιώσιμη και περιβαλλοντικά συνειδητή παραγωγή ενέργειας.

«Οι ερευνητές του Worley και του Princeton υπερασπίζονται την αλλαγή που απαιτείται για να επιταχυνθεί η πορεία προς το καθαρό μηδέν προκαλώντας κι άλλους συμμετέχοντες στον κλάδο να συνεργαστούν μαζί μας για να μετατρέψουμε τη φιλοδοξία σε πραγματικότητα» είπε ο Δρ Έμπερτ».

Τι λέει η Κομισιόν

Υπενθυμίζεται ότι πρόφατα εκπονήθηκε μια μελέτη από το Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research and Artelys, για λογαριασμό της Κομισιόν, η οποία αξιολογεί το υδρογόνο ως έναν από τους δύο πυλώνες για την πλήρη απαλλαγή από τις ανθρακούχες πηγές μαζί με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 

Η μελέτη, με τίτλο « The Impact of Industry Transition on a CO2 Neutral European Energy System », παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ενεργειακής μετάβασης στην Ευρώπη, με έμφαση στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές της βιομηχανίας. Η μείωση των εκπομπών CO2 έως και 95% είναι δυνατή έως το 2050, αλλά μόνο με αυξημένη χρήση υδρογόνου σε συνδυασμό με μαζική ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας .

Η μελέτη εκτιμά ότι το υδρογόνο και η ηλεκτρική ενέργεια θα αντιπροσωπεύουν μαζί έως και το 80% της συνολικής χρήσης ενέργειας έως το 2050. Υπογραμμίζει ότι ένα ισχυρό δίκτυο υδρογόνου είναι ζωτικής σημασίας για τη μεγιστοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με το χαμηλότερο κόστος, ξεπερνώντας πιθανούς περιορισμούς, όπως η ανεπαρκής υποδομή ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, η Ευρώπη πρέπει να αναγνωρίσει την ανάγκη μιας ραχοκοκαλιάς υδρογόνου και τον ρόλο των υφιστάμενων δικτύων αγωγών φυσικού αερίου ως ουσιαστικής σημασίας για μια νέα και ενοποιημένη ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή .

Η στρατηγική για το υδρογόνο

Τον Ιούλιο του 2020, η Επιτροπή πρότεινε μια στρατηγική για το υδρογόνο για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης της παραγωγής καθαρής ενέργειας από υδρογόνο και τη διασφάλιση του κεντρικού της ρόλου στην επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050.

Σε μια έκθεση που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2021, οι ευρωβουλευτές δήλωσαν ότι μόνο το πράσινο υδρογόνο που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές μπορεί να συμβάλει με βιώσιμο τρόπο στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας μακροπρόθεσμα.

 Το υδρογόνο αντιπροσωπεύει το 2% του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ, εκ του οποίου το 95% παράγεται από ορυκτά καύσιμα τα οποία απελευθερώνουν 70-100 εκατομμύρια τόνους C02 ετησίως.

Σύμφωνα με έρευνες, ένα σημαντικό μέρος του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ θα μπορούσε να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2050, εκ των οποίων το υδρογόνο θα μπορούσε να καλύπτει το 20%, ειδικότερα το 20-50% της ενεργειακής ζήτησης στον τομέα των μεταφορών και το 5-20% στον βιομηχανικό τομέα.