Το ενεργειακό τοπίο και ο ρόλος της Ρυθμιστικής Αρχής

Πρόσφατα ψηφίστηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων με την ταυτόχρονη διεύρυνση του αντικειμένου της με αρμοδιότητες που αφορούν στις υπηρεσίες ύδατος και διαχείρισης αστικών αποβλήτων.

Οι νέες αρμοδιότητες της Αρχής διόλου δεν θα επηρεάσουν τον κλάδο της ενέργειας ο οποίος από το 2000 έως σήμερα συνεχίζει αδιάλειπτα τη λειτουργία του, όπως ορίζεται από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Συνεχίζουμε, λοιπόν, αδιάλειπτα την παρακολούθηση και εποπτεία της λειτουργίας της εγχώριας αγοράς ενέργειας, την εκπόνηση στοχευμένων μελετών, τη σύνταξη, δημοσίευση και υποβολή εκθέσεων, την εισήγηση στα αρμόδια όργανα λήψης αναγκαίων μέτρων, την ενδυνάμωση και προστασία των καταναλωτών, την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού και την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στην 20ετή και πλέον πορεία της η Αρχή έπαιξε σημαίνοντα ρόλο στη ρύθμιση και εποπτεία των ενεργειακών ζητημάτων της χώρας και θα συνεχίζει να παίζει ακόμα πιο ενεργό.

Πρώτιστο μέλημα για την Αρχή είναι η ενδυνάμωση και προστασία των καταναλωτών. Για αυτό, εξάλλου, δημιουργήσαμε την πλατφόρμα ενημέρωσης «MyRAE» (https://my.rae.gr/) και το εργαλείο σύγκρισης τιμών (https://www.energycost.gr/) ηλεκτρικής ενέργειας. Για αυτό δημιουργήσαμε υποδείγματα συμβάσεων Προμήθειας και λογαριασμών κατανάλωσης, ώστε να ενισχύσουμε τη διαφάνεια. Για αυτό δημιουργήσαμε ειδική ιστοσελίδα (ElectricityCostCalculator.gr) στην οποία οι καταναλωτές μπορούν να υπολογίσουν την ενέργεια (κιλοβατώρες), καθώς και το κόστος χρήσης των οικιακών ηλεκτρικών συσκευών τους και να αρχίσουν την εφαρμογή απλών κανόνων αλλάζοντας την καθημερινότητά τους επιτυγχάνοντας εξοικονόμηση ενέργειας.

Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με υψηλό αίσθημα ευθύνης και για τον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με στόχο την επίτευξη υψηλής διείσδυσης άνω του 80% το 2030. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι απλοποιήσαμε και επιταχύναμε τη διαδικασία αδειοδότησης των ΑΠΕ και της αποθήκευσης μέσω του ψηφιακού μετασχηματισμού του Μητρώου και έχουν εκδοθεί περίπου 95GW βεβαιώσεις παραγωγού έργων ΑΠΕ και περίπου 24GW άδειες έργων Αποθήκευσης. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί πλέον μονόδρομο για την αντιμετώπιση της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης, καθώς μειώνουν σημαντικά το ενεργειακό κόστος, έχουν υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία και δημιουργούν πολλές θέσεις εργασίας καθιστώντας τον τομέα των ΑΠΕ έναν πυλώνα ανάπτυξης της χώρας μας για τα επόμενα χρόνια. Το 2022 οι ΑΠΕ επέστρεψαν είτε μέσω του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ, είτε μέσω του Ταμείου Ενεργειακής μετάβασης απ’ ευθείας στους καταναλωτές περίπου 3,8 δις. € και αυτό είναι ένα γεγονός που οφείλουμε να αναδείξουμε για να το γνωρίζουν οι πολίτες.

Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη του δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας (μεταφοράς και διανομής) μέσω της έγκρισης των προγραμμάτων ανάπτυξης που έχουν υποβληθεί από τους ΑΔΜΗΕ ΑΕ και ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ., όπως, επίσης, η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για τις μονάδες Αποθήκευσης και η άμεση προκήρυξη του σχετικού διαγωνισμού είναι προτεραιότητά μας.

Αποτελεί πάντα καθήκον μας η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας. Έχουμε χορηγήσει άδειες για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων φυσικού αερίου (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη, την Κόρινθο, το Βόλο, τη Θεσσαλονίκη και τη Ρεβυθούσα.  Πιστοποιήσαμε την εταιρεία ICGB AD που διαχειρίζεται τον Διασυνδετήριο Αγωγό Φυσικού Αερίου Ελλάδας - Βουλγαρίας IGB ως ΙΤΟ και εγκρίναμε τους όρους για το Market Test για τον Διασυνδετήριο Αγωγό Φυσικού Αερίου Ελλάδας - Βόρειας Μακεδονίας, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα θετικά. Εγκρίναμε τον σταθμό Συμπίεσης στην Κομοτηνή στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, ώστε να εξασφαλισθεί η ροή 5 bcm προς τη Βουλγαρία, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της χώρας ως πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας, σταθερότητας και αξιοπιστίας στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. 

Συνεπώς  η Αρχή παρακολουθεί στενά στο πλαίσιο των δικών της αρμοδιοτήτων την υλοποίηση των έργων και συνδράμει αποτελεσματικά στην άρση τυχόν εμποδίων.

Με τις διασυνδέσεις των νησιών ανοίγει ο δρόμος για σημαντική αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ αλλά και για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών όπως των θαλάσσιων αιολικών πάρκων που έχουν σημαντική εγχώρια προστιθέμενη αξία και σκοπεύουμε να εργαστούμε περισσότερο με αυτό. Είναι χαρακτηριστικό πως με την ανάπτυξη των αιολικών πάρκων θα ενισχυθεί η διείσδυση της πράσινης ενέργειας τόσο στην ηπειρωτική χώρα, όσο και στα νησιά. 

Επιπλέον με την ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης και τις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις (Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ, Ελλάδα-Αίγυπτος) που βρίσκονται σε εξέλιξη η Ελλάδα θέτει τις βάσεις να γίνει εξαγωγέας πράσινης ενέργειας στην Ευρώπη.

Ταυτόχρονα, προτεραιότητά μας είναι οι καινοτόμες προσπάθειες για το υδρογόνο και τα ανανεώσιμα αέρια, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις και προτείνοντας ρυθμιστικά μέτρα που θα καταστήσουν εφικτή την ανάπτυξη των νέων αυτών τομέων προς όφελος των καταναλωτών.

Παράλληλα είναι καλό να τονιστεί ότι η ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα ξεκίνησε από την ολοκληρωμένη πρόταση της Αρχής για την ανάπτυξη κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου και η χώρα μας κινείται με έντονους ρυθμούς για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων του 2030 ώστε το 30% των οχημάτων να είναι ηλεκτρικά. Ήδη υλοποιούνται από διάφορους φορείς σχέδια ταχυφορτιστών σε όλα τα σημεία της Ελλάδας. Επιπλέον γίνεται μία σημαντική προσπάθεια με τη συνεργασία του Υπουργείου Ναυτιλίας για τη δημιουργία νέου θεσμικού πλαισίου για την εξηλεκτρισμό των λιμανιών, αναδεικνύοντας νέες ευκαιρίες στον τομέα της Ναυτιλίας και με στόχο τα ελληνικά λιμάνια να καταστούν ανταγωνιστικά και πρωτοπόρα στις νέες εξελίξεις.

Για  όλα αυτά απαραίτητη και αναγκαία συνθήκη εξακολουθεί να αποτελεί το διαχρονικό και συνεχές  αίτημα της Αρχής για τη στελέχωσή της. Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων έχει ανάγκη από προσωπικό, από νέους και νέες επιστήμονες που θα συμβάλλουν τα μέγιστα και στους τρεις κλάδους της καθώς το εύρος των αρμοδιοτήτων το επιβάλλει. Μία Αρχή που θέτει στόχους και τους πετυχαίνει, χρειάζεται ανθρώπους για να τους υλοποιήσουν. Και είναι σημαντικό να ενισχυθεί ο κλάδος της Ενέργειας, καθώς βρισκόμαστε μπροστά σε προκλήσεις και  μεταρρυθμίσεις, καθώς ο τομέας αυτός επηρεάζει όλους τους παραγωγικούς τομείς στη χώρα μας. Θέλω να πιστεύω ότι η πολιτεία θα αντιληφθεί τον πολύ σημαντικό ρόλο της Αρχής, της ατμομηχανής του τομέα ενέργειας και θα τις δώσει άμεσα τους αναγκαίους πόρους, ανθρώπινους και οικονομικούς, για να ανταποκριθεί με επιτυχία στον ρόλο που της έχει ανατεθεί.

* Ο Δημήτρης Φούρλαρης είναι Αντιπρόεδρος του κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση τόμο GREEK ENERGY 2023 που εκπόνησε για δωδέκατη συνεχή χρονιά το energypress.