Προειδοποίηση από την ESMA για υψηλή συγκέντρωση στα παράγωγα φυσικού αερίου - Ξεπέρασαν τα 500 δισ. ευρώ οι θέσεις

Τα 500 δισ. ευρώ ξεπέρασαν στα τέλη του 2022 οι ανοικτές θέσεις στα ευρωπαϊκά παράγωγα προϊόντα φυσικού αερίου, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία τους αλλά και τους κινδύνους, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή εποπτική αρχή ESMA.

Σε έκθεσή της παρατηρεί ότι η αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, ενώ η πρόσφατη τάση για φυγή παικτών από τα χρηματιστήρια και στροφή προς παράγωγα over-the-counter (OTC) εγείρει ανησυχίες λόγω της περιορισμένης διαφάνειας και των διαφορετικών χαρακτηριστικών τους. Πλέον, το 75% των θέσεων υπάρχει σε χρηματιστήρια ενέργειας (προθεσμιακά και options) και το υπόλοιπο σε αγορές OTC που αφορούν κυρίως swaps και προθεσμιακά προϊόντα.

Οι τάσεις αυτές αποδίδονται στον πόλεμο της Ουκρανίας και τα όσα επέφερε στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, καθώς η μεταβλητότητα οδήγησε σε σημαντικές ανακατατάξεις και για τους εμπόρους.

Ένας λόγος που όλο και περισσότεροι προτιμούν τις αγορές OTC είναι επειδή προσφέρουν περισσότερη παραμετροποίηση, άρα περισσότερες επιλογές, καθώς και πιο ελεύθερη διαμόρφωση του margin μεταξύ των αντισυμβαλλόμενων.

Μια ακόμα τάση που παρατηρείται είναι η μειωμένη παρουσία παικτών από τρίτες χώρες, καθώς περιορίστηκαν στο 25% φέτος από 43% στις αρχές του 2021. Αντιθέτως, οι Ευρωπαίοι παίκτες έφτασαν το 53% από 40%.

Παράλληλα, η ανάλυση της ESMA δείχνει ότι υπάρχει σημαντική συγκέντρωση της εκκαθάρισης σε ορισμένες μόνο τράπεζες. Αυτό σημαίνει ότι σε καιρό κρίσης οι τράπεζες αυτές χρειάζεται να καταβάλουν και να ζητήσουν παραπάνω εχέγγυα από τους παίκτες. Καθώς μεγάλο μέρος των παικτών είναι ενεργειακοί όμιλοι, ενδεχομένως να μην διαθέτουν επαρκή ρευστότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αν και ορισμένες εταιρείες διαθέτουν πιστωτικές γραμμές από τις τράπεζες, οι οικονομικές συνθήκες είναι πλέον πιο σφιχτές από το παρελθόν, πράγμα που προκάλεσε πέρυσι ζητήματα ρευστότητας σε αρκετές εξ αυτών.

"Οι εταιρείες μπορεί να επιλέξουν να περιορίσουν την έκθεσή τους αναλαμβάνοντας αντίθετες θέσεις, όμως αυτό μπορεί να μεγεθύνει την τιμολογιακή πίεση προς τα παράγωγα. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος ιδίως για εταιρείες με μεγάλες και συγκεντρωμένες θέσεις", αναφέρει σχετικά η ESMA.

Η δύσκολη θέση στην οποία βρέθηκαν πέρυσι οι ευρωπαϊκοί ενεργειακοί όμιλοι ως αποτέλεσμα της μεταβλητότητας, είχε ως αποτέλεσμα να προσφέρουν οι κυβερνήσεις "ενέσεις" ρευστότητας της τάξης των 194 δισ. ευρώ συνολικά.

Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα είναι αυτό της διαφάνειας. Η ESMA σημειώνει ότι ορισμένα από τα παράγωγα προϊόντα στο φυσικό αέριο δεν χρειάζεται βάσει της νομοθεσίας να υποβάλλονται στην εποπτεία του ευρωπαϊκού ρυθμιστή ACER ή της ίδιας της ESMA. Ταυτόχρονα, πολλές εταιρείες της ενέργειας δεν αντιμετωπίζουν τις ίδιες απαιτήσεις όπως οι εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα, γεγονός που δυσχεραίνει την ανάλυση της αγοράς.