Πώς θα προσδιοριστούν τα προς φορολόγηση υπερέσοδα των προμηθευτών – Ανά εταιρεία οι υπολογισμοί, κλειδί το εύλογο περιθώριο δραστηριότητας 

Οριζόντιο περιθώριο κέρδους (δηλαδή ίδιο για όλες τις εταιρείες) και εξατομικευμένους υπολογισμούς για κάθε προμηθευτή των παραμέτρων που καθορίζουν το κόστος του, προβλέπει η μεθοδολογία στην οποία κατέληξε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για τον προσδιορισμό των υπερεσόδων των παρόχων. 

Όπως αναφέρεται και στη ρύθμιση του υπουργείου που ψηφίσθηκε στα μέσα Νοεμβρίου, με την οποία θεσμοθετήθηκε ο μηχανισμός, οι παράμετροι κόστους που θα ληφθούν υπόψη είναι τα λειτουργικά έξοδα, οι επισφάλειες λόγω των ληξιπρόθεσμων λογαριασμών και η επιβάρυνση από το hedging (για όσες εταιρείες βέβαια προχωρούν σε αντιστάθμιση κινδύνου). 

Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, στη φόρμουλα που επελέγη από το ΥΠΕΝ, οι δύο πρώτες συνιστώσες του κόστους μαζί με το (οριζόντιο) περιθώριο κέρδους θα ενοποιούνται σε μία τιμή μαζί με το εύλογο περιθώριο κέρδους, η οποία ονομάζεται «εύλογο περιθώριο δραστηριότητας» και εκφράζεται σε ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Επομένως, καθώς όλοι οι προμηθευτές δεν έχουν τα ίδια λειτουργικά έξοδα και τις ίδιες επισφάλειες, δεν θα έχουν και ίδιο εύλογο περιθώριο δραστηριότητας (παρά το ίδιο περιθώριο κέρδους). 

Για τον υπολογισμό της έκτακτης εισφοράς, η φόρμουλα προβλέπει πως, κάθε μήνα και για κάθε προμηθευτή, θα υπολογίζεται η διαφορά ανάμεσα στην ονομαστική του χρέωση και το μέσο κόστος απόκτησης ηλεκτρικής ενέργειας από την εγχώρια χονδρεμπορική αγορά (με βάση το μεσοσταθμικό κόστος αγοράς που προσδιορίζει ο ΑΔΜΗΕ), συμπεριλαμβάνοντας και το κόστος εξισορρόπησης. Από το αποτέλεσμα, θα αφαιρείται το εύλογο περιθώριο δραστηριότητας. 

Η απλούστερη από τις δύο προτάσεις της ΡΑΕ 

Με το νούμερο (σε ευρώ/MWh) που θα προκύπτει, θα υπολογίζονται οι αυξημένες ταμειακές ροές της εταιρείας από την προμήθεια ρεύματος στο πελατολόγιό της – πολλαπλασιάζοντάς το με τις ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που τον συγκεκριμένο μήνα παρείχε στους πελάτες της. Από αυτές τις αυξημένες εισροές θα καθορίζονται τα υπερέσοδα, αφαιρώντας το κόστος για hedging τον συγκεκριμένο μήνα (εξατομικευμένο για κάθε εταιρεία). 

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η παραπάνω μεθοδολογία αποτελεί την απλούστερη εκδοχή, από τις δύο εναλλακτικές φόρμουλες που είχε εισηγηθεί η ΡΑΕ στο ΥΠΕΝ για τον καθορισμό των υπερεσόδων. Κι αυτό γιατί η εισαγωγή του εύλογου περιθώριου δραστηριότητας δίνει τη δυνατότητα για έναν λιγότερο λεπτομερή καθορισμό των δύο παραμέτρων κόστους (λειτουργικά έξοδα και επισφάλειες). 

Η δεύτερη πρόταση της ΡΑΕ, που ήταν και πιο περίπλοκη, αφορούσε τον ακριβή υπολογισμό και των δύο αυτών συνιστωσών κόστους των προμηθευτών – καταργώντας την ανάγκη για το εύλογο περιθώριο δραστηριότητας. Επομένως από τη διαφορά ονομαστική χρέωσης και κόστους απόκτησης της ηλεκτρικής ενέργειας, θα αφαιρούνταν ξεχωριστά το εύλογο περιθώριο κέρδους, ξεχωριστά τα λειτουργικά έξοδα και ξεχωριστά οι επισφάλειες – με όλα τα μεγέθη αναλυτικά υπολογισμένα για κάθε εταιρεία και εκφρασμένα σε ευρώ/MWh. 

Η υπόλοιπη διαδικασία ήταν ίδια με το απλούστερο μοντέλο, που υιοθετήθηκε από το ΥΠΕΝ. Το υπουργείο δεν πρόκρινε την πιο αναλυτική φόρμουλα, καθώς θα καθιστούσε περισσότερους υπολογισμούς και, κατά συνέπεια, θα καταστούσε πιο χρονοβόρα τη διαδικασία. 

Την επόμενη εβδομάδα η ΚΥΑ 

Με δεδομένο ότι η μεθοδολογία έχει πλέον οριστικοποιηθεί, όλα δείχνουν πως μέσα στην επόμενη εβδομάδα πρόκειται να δημοσιευθεί η εφαρμοστική Κοινή Υπουργική Απόφαση που προβλέπεται από τη διάταξη του ΥΠΕΝ και η οποία θα περιλαμβάνει τη φόρμουλα, όπως και το εύλογο περιθώριο κέρδους που πρόκρινε το υπουργείο. 

Η δημοσίευση της ΚΥΑ θα «ξεκλειδώσει» τον υπολογισμό της έκτακτης εισφοράς για το πρώτο τρίμηνο εφαρμογής του μέτρου, δηλαδή την περίοδο Αύγουστος-Οκτώβριος 2022. Έτσι, ακόμη και την ίδια ημέρα η ΡΑΕ θα αποστείλει επιστολές στις εταιρείες, για να της υποβάλλουν τα απαραίτητα στοιχεία. 

Υπενθυμίζεται ότι από τα ποσά που θα προκύψουν, οι εταιρείες θα κληθούν να καταβάλουν άμεσα το 60%, ενώ το 40% θα εισπραχθεί μετά το τέλος ισχύος του μηχανισμού, όταν θα γίνει και η τελική εκκαθάριση. Σε αυτό το πλαίσιο, πηγές της ΡΑΕ επισημαίνουν ότι για την επεξεργασία των στοιχείων δεν θα χρειαστεί περισσότερο από μία εβδομάδα, ώστε στη συνέχεια να διαβιβασθούν στο ΥΠΕΝ οι υπολογισμοί για τις έκτακτες εισφορές των παρόχων για το πρώτο τρίμηνο εφαρμογής του μέτρου. 

Σημαντική διαφοροποίηση των εταιρειών 

Αξίζει να σημειωθεί πως η αρχική σκέψη του ΥΠΕΝ ήταν να καθορισθεί μία εύλογη μηνιαία τιμής προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας οριζόντια, για όλες τις εταιρείες, η οποία θα αποτελούσε τη βάση για τον υπολογισμό των υπερβολικών κερδών. Η τιμή αυτή θα προέκυπτε από τον μέσο όρο των παραμέτρων κόστους, μία προοπτική που όπως έχει γράψει το energypress, προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες από την πλευρά των παρόχων, σύμφωνα με τους οποίους οι εμπορικές στρατηγικές των «παικτών» ποικίλλουν σε πολύ μεγάλο βαθμό, ώστε να μπορεί να εφαρμοσθεί μία ενιαία εύλογη χρέωση.  

Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, αυτή η μεγάλη διαφοροποίηση διαπιστώθηκε άλλωστε και από τα προκαταρκτικά στοιχεία που συγκέντρωσε η ΡΑΕ από τις εταιρείες, ώστε να διαμορφώσει την εισήγησή της προς το ΥΠΕΝ αναφορικά με τη μεθοδολογία υπολογισμού των υπερεσόδων. Από τα στοιχεία αυτά φάνηκε πως μία οριζόντια εύλογη χρέωση ανά μήνα θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυσανάλογα υψηλές έκτακτες εισφορές για κάποιους προμηθευτές, και σε δυσανάλογα χαμηλές για κάποιους άλλους. Επομένως, το υπουργείο ανέκρουσε πρύμναν.