Υπαναχώρηση από την ESMA: Να επιτρέπεται σε ενεργειακές εταιρείες να χρησιμοποιούν εγγυήσεις τραπεζών για συναλλαγές αερίου και ρεύματος

Σε μερική «αναδίπλωση» των προτάσεων της προχώρησε η Ευρωπαϊκή Ρυθμιστική Αρχή Χρηματοοικονομικών προϊόντων (ESMA) υπό το βάρος της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης και βλέποντας τις πιέσεις προς την ενεργειακή αγορά να αυξάνουν ραγδαία, απειλώντας τα θεμέλια της αγοράς.

Με βασικό ζητούμενο την θωράκιση της ρευστότητας στα χρηματιστήρια, η ESMA υποχωρεί των αρχικών επιφυλάξεων και με χαρακτήρα κατεπείγοντος προτείνει να επιτραπεί σε ενεργειακές εταιρείες να χρησιμοποιήσουν προσωρινά εγγυήσεις εμπορικών τραπεζών (εμπορικά χρεόγραφα) ως εγγύηση στις συναλλαγές αερίου και ρεύματος.

Ειδικότερα, σε προσχέδιο τεχνικών κανόνων που δημοσίευσε την Παρασκευή, επιτρέπει την εφαρμογή του μέτρου για 12 μήνες «παρέχοντας ανακούφιση στους συμμετέχοντες στην αγορά και δίνοντας κίνητρο σε αυτούς να επιστρέψουν στην αγορά», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επίσημη πρόταση.

Η άνοδος των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας που επήλθε της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία ώθησε προς τα πάνω τα «margin calls», αποθαρρύνοντας την συμμετοχή των traders στα χρηματιστήρια, δίνοντας παράλληλα ώθηση στο διμερές εμπόριο. Αυτό ώθησε την Κομισιόν τον Σεπτέμβριο να απευθυνθεί στην ESMA και να ζητήσει προτάσεις πως μπορεί να βοηθήσει τις εταιρείες να συνεχίσουν να εμπορεύονται στα χρηματιστήρια.

Αξίζει ωστόσο, να σημειωθεί η επισήμανση της ESMA στην τελευταία της έκθεση, όπου αναφέρει πως δεν καταγράφεται σε γενικό επίπεδο «απομάκρυνση» των συμμετεχόντων σε εκτός χρηματιστηρίου συναλλαγές (over-the-counter) παρά μόνο στις βόρειες αγορές (Nordic markets), εν μέρει λόγω των προβλημάτων ρευστότητας που παρατηρούνται σε ενεργειακές εταιρείες που είναι απευθείας μέλη εκκαθάρισης. Προσθέτει ακόμη πως η αύξηση σε μη εκκαθαρισμένες θέσεις OTC ίσως οδηγήσει σε θέσεις που δεν ασφαλίζονται όπως πρέπει, αυξάνοντας περαιτέρω την έκθεσή τους και καταλήγοντας να μειώνει την διαφάνεια της αγοράς. Άλλες αγορές, όπου μόνο χρηματοπιστωτικοί αντισυμβαλλόμενοι μπορούν να δρούν ως μέλη εκκαθάρισης, αναφέρουν λιγότερα θέματα ως προς την κάλυψη των απαιτήσεων και δεν παρατηρείται ουσιαστική μετατόπιση σε OTC αγορές.

Όπως είχε γράψει το energypress, αρχικά η ESMA είχε απορρίψει την αξιοποίηση εμπορικών χρεογράφων για σκοπούς εγγυήσεων, όπως και μια σειρά άλλων προτάσεων, υπογραμμίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα έθετε σε κίνδυνο την χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Στην τελευταία έκθεση που δημοσίευσε, προτείνει προσωρινά οι μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες (δηλαδή παραγωγοί ενέργειας και προμηθευτές) που δραστηριοποιούνται ενεργά στα Χρηματιστήρια Ενέργειας να μπορούν να αξιοποιήσουν εμπορικά χρεόγραφα που δεν απολαμβάνουν την στήριξη του Δημοσίου προκειμένου να καλύψουν τις απαιτήσεις εγγυήσεων. Επίσης, προτείνεται να επιτρέπεται όλων των ειδών οι εταιρείες να χρησιμοποιούν εγγυήσεις με στήριξη του Δημοσίου καθώς αυτές έχουν χαμηλό πιστωτικό ρίσκο.

Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι οι κίνδυνοι που συνδέονται με την προσωρινή διεύρυνση των αποδεκτών εγγυήσεων, θα παραμείνουν περιορισμένοι, καθώς όλες οι άλλες διασφαλίσεις διαχείρισης κινδύνου θα συνεχίσουν να ισχύουν. Δεδομένων των πρόσφατων εξελίξεων στην αγορά, η ESMA προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υιοθετήσει τους νέους κανόνες «το συντομότερο δυνατό».

Τα επόμενα βήματα

Το προσχέδιο χρειάζεται να λάβει έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να ελεγχθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών της ΕΕ που εκπροσωπούν τις εθνικές κυβερνήσεις, πριν πάρει δεσμευτικό χαρακτήρα.

Υπογραμμίζεται ότι προηγούμενα οι τραπεζικές εγγυήσεις επέτρεπαν στους παραγωγούς να χρησιμοποιούν την φυσική παραγωγή τους ως εγγύηση για χρηματοπιστωτικές συναλλαγές αντί ρευστού. Ωστόσο, ο ευρωπαϊκός κανονισμός υποδομών αγοράς (EMIR) κατήργησε την αξιοποίηση τραπεζικών εγγυήσεων που δεν έχουν πλήρη στήριξη στους τομείς ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου από το Μάρτιο του 2016.

Συμμετέχοντες στην αγορά σημειώνουν ότι η απουσία τραπεζικών εγγυήσεων είχε αυξήσει το κόστος για αντιστάθμιση και συνέβαλε σε μια σταθερή μείωση στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές ενέργειας στην περιοχή της Βόρειας Ευρώπης, η οποία κατέγραψε χαμηλό 23 ετών πέρυσι και μειώθηκε κατά 56% το 2022 μέχρι σήμερα.