Το ρωσικό φυσικό αέριο και η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρχικά φαινόταν, ότι θα αρνηθεί τους όρους της Ρωσίας για την πληρωμή του φυσικού αέριου. Στη συνέχεια όμως και με κίνδυνο να προκύψουν μεγάλα προβλήματα στις μεταφορές και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δόθηκε άτυπα η δυνατότητα στις ευρωπαϊκές εταιρείες να προχωρήσουν σε συμφωνία με τη Gazprom και να αποδεχτούν το ρωσικό πλαίσιο για πληρωμή με ρούβλια. Έξι μόνο εταιρείες αρνήθηκαν να συμμορφωθούν.

Στις 27 Απριλίου σταμάτησε η προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου προς τη Βουλγαρία και την Πολωνία, επειδή η βουλγαρική «Bulgargaz» και η πολωνική «PGNiG» αρνήθηκαν να πληρώσουν με το ρωσικό σχήμα. Ακολούθησαν η φινλανδική «Gasum», η ολλανδική «Gas Terra», η δανική «Orsted Salg & Service» και η βρετανική πολυεθνική «Shell Energy Europe» την 21 Μαίου. 

Οι κυβερνήσεις της Δανίας, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας θεώρησαν, ότι η πληρωμή με ρούβλια αποτελεί παραβίαση των αντιρωσικών κυρώσεων και απαγόρευσαν στις εταιρείες των χωρών τους την πληρωμή με βάση το ρωσικό σχέδιο. Όλες οι άλλες εταιρείες των ευρωπαϊκών χωρών, τελικά, συμφώνησαν.

Οι εταιρείες που αρνήθηκαν ήταν οι βασικοί προμηθευτές των χωρών τους με ρωσικό φυσικό αέριο. Ξεχωριστή είναι η περίπτωση της «Shell Energy Europe» που αγόραζε φυσικό αέριο από τη «Gazprom» και λειτουργούσε ως trader στη γερμανική αγορά, μεταπωλώντας περίπου 1,2 δις κυβικά. Οι ποσότητες αυτές είναι πολύ μικρές, αν ληφθεί υπόψη, ότι η Γερμανία που είναι ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός αγοραστής ρωσικού φυσικού αερίου, προμηθεύεται από τη «Gazprom» 40 δις κυβικά ετησίως.

Μείωση των ποσοτήτων, αύξηση των τιμών

Με βάση την άρνηση των έξι εταιρειών, η προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές θα μειωθεί κατά περίπου 19,1 δις κυβικά ( Πολωνία-10, Βουλγαρία-3,3, Δανία-2, Ολλανδία-2, Φινλανδία-1,8). Σύμφωνα με δυτικά στοιχεία η Ολλανδία συνεχίζει να αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο, από άλλους traders. Οι απώλειες για τη «Gazprom» θα είναι περίπου 13-20% περίπου, αν υπολογιστεί με βάση τις προμήθειες του 2021, που ήταν 155 δις κυβικά. Υπολογίζεται, ότι θα μειωθούν οι ποσότητες του αγωγού «Nord Stream-1»,κατά 6-15 δις κυβικά ετησίως, επειδή οι ολλανδοί, οι δανοί και οι βρετανοί traders προμηθεύονταν από το συγκεκριμένο αγωγό. Η Βουλγαρία προμηθευόταν 3,3 δις κυβικά ετησίως από τον αγωγό «Turkish Stream». Η Πολωνία αγόραζε περίπου 10 δις κυβικά από τον αγωγό «Yamal-Europe», μέσω της Λευκορωσίας, ο οποίος τώρα είναι άδειος.

Ο αγωγός «Nord Stream-1», τελευταία, ήταν υπερβολικά γεμάτος και μετέφερε 60 δις κυβικά, ενώ οι δυνατότητές του είναι για 55 δις κυβικά. Ο αγωγός αυτός θα συνεχίσει να λειτουργεί στο μάξιμουμ, επειδή η Ουκρανία πρόσφατα σταμάτησε τον ένα αγωγό τράνζιτ (από το σταθμό «Σοχράνοβκα») που μετέφερε ρωσικό φυσικό αέριο στην Κεντρική Ευρώπη.

Η Μεγάλη Βρετανία, τον Απρίλιο, γέμισε τα τερματικά της με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Οι ποσότητες που αποθήκευσε είναι μεγαλύτερες από τις ανάγκες της και σκοπεύει ένα μέρος να το μεταπωλήσει στις ευρωπαϊκές χώρες, αντλώντας υψηλά κέρδη.

Η χρηματιστηριακή αξία του φυσικού αερίου προβλέπεται, ότι θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο και οι χώρες που αρνήθηκαν το ρωσικό σχήμα θα αναγκαστούν, εκ των πραγμάτων, να αγοράζουν σε υψηλότερες τιμές. Η λειτουργικότητα και η αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών ημιτελών σχεδίων για σταδιακή απεξάρτηση από  το ρωσικό φυσικό αέριο θα δοκιμαστούν ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του ερχόμενου χειμώνα.