Ενεργειακή ακρίβεια: Χαμηλότοκα δάνεια από ΕΕ, αλλιώς διόγκωση στο έλλειμμα για να βγει «μαξιλάρι» 3 - 4 δισ ευρώ

Πόρους για να στηρίξει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις αναζητά το οικονομικό επιτελείο, ωστόσο χωρίς «ευρωπαϊκή λύση», όλα τα σενάρια οδηγούν σε διόγκωση του ελλείμματος. Ιδανικά μπορούν να βρεθούν μέσω του προϋπολογισμού 3-4 δισ ευρώ, αλλά αυτό θα ανέβαζε το πρωτογενές έλλειμμα ακόμη και στο 3% του ΑΕΠ.

Κοστοβόρα και τα σενάρια για επιβολή πλαφόν στην χονδρική ή την λιανική τιμή του ρεύματος, με την αποζημίωση για την κάλυψη της διαφοράς μεταξύ της τιμής που θα ορισθεί και του μεταβλητού κόστους των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, να υπολογίζεται από 3 δισ. στην πρώτη περίπτωση μέχρι και 5-6 δισ. στη δεύτερη. 

Οι τεχνικές λύσεις, το αν η στήριξη θα παρασχεθεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχουν δευτερεύουσα σημασία, έναντι του πρωτεύοντος, δηλαδή πως θα βρεθούν οι πόροι. Η μόνη λύση δείχνει να είναι η διόγκωση στο έλλειμμα, αφού όλες οι άλλες ιδέες απαιτούν χρήματα που δεν υπάρχουν.

Εξ ου και η αγωνία στο υπουργείο Οικονομικών, με την κυβέρνηση να καταθέτει μέσα στα επόμενα 24ωρα την τροπολογία για την φορολόγηση με συντελεστή 90% των όποιων υπερκερδών προκύψουν από τις ενεργειακές εταιρείες. Ενα μέτρο, για το οποίο ουδείς γνωρίζει αν θα έχει δημοσιονομική απόδοση.

Άλλοι πάλι παραπέμπουν στα 2 δισ ευρώ του συμπληρωματικού προϋπολογισμού που κατατέθηκε τη Παρασκευή στην Βουλή, ωστόσο ζήτημα είναι αν από αυτά περισσεύουν 900 εκατ. ευρώ : Τα 590 εκατ θα διατεθούν για τη χρηματοδότηση των μέτρων στήριξης που έχουν ήδη ανακοινωθεί (πλατφόρμα για την κάρτα καυσίμων, επίδομα 200 ευρώ στους συνταξιούχους), ενώ άλλα 500 εκατ. αφορούν τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες των δημόσιων υπηρεσιών (νοσοκομεία, σχολεία, στρατός κλπ).

Περισσεύουν περίπου 900 εκατ. ευρώ, τα οποία δεν αρκούν μπροστά στο πρόβλημα. Εκτός και αν η κυβέρνηση, βλέποντας ότι δεν θα δούμε κάποια «ευρωπαική λύση», επιλέξει μόνη της να στηρίξει τα νοικοκυριά να αυξήσει το έλλειμμα. Αν και πρόκειται για σχέδια επί χάρτου, το έλλειμμα μπορεί να φτάσει ακόμη και στο 3% του ΑΕΠ, σενάριο που θα προσέθετε επιπλέον 2-3 δισ. ευρώ στη φαρέτρα του οικονομικού επιτελείου για πρόσθετες παρεμβάσεις στήριξης. Αθροιζοντας τα με τα 900 εκατ. ευρώ, προκύπτει ένα οπλοστάσιο της τάξεως των 3-4 δισ. ευρώ.

Τα χαμηλότοκα δάνεια

Ποιά θα μπορούσε να είναι αυτά τα σχέδια ; Σε επιστολή που είχε αποστείλει τον Φεβρουάριο ο υπ. ΠΕΝ Κ. Σκρέκας, προς τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν, Frans Timmermans, πρότεινε τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού Μηχανισμού Αλληλεγγύης - EU Energy Crisis Solidarity Facility (ECSF).  Στην πράξη, τα κράτη-μέλη θα ελάμβαναν μέσω του Ταμείου αυτού χαμηλότοκα δάνεια (δεν θα υπολογίζονταν στο έλλειμμα ή το χρέος των χωρών), για την αποζημίωση των παραγωγών ενέργειας, καθώς η πρόταση προέβλεπε τον καθορισμό ανώτατων ορίων ανά τεχνολογία (λιγνίτης, φυσικό αέριο). Πάντα τα κράτη-μέλη υπολόγιζαν το κόστος καυσίμου ανά τεχνολογία. Εφόσον, το κόστος καυσίμου θα ήταν ακριβότερο από την ανώτατη αποζημίωση, ο παραγωγός θα λάμβανε τη διαφορά, υπό μορφή κρατικής επιδότησης. Το δε, ύψος της χρηματοδότησης μέσω του Μηχανισμού καθορίζεται από την κατανάλωση ενέργειας ή από τα ετήσια έσοδα των πλειστηριασμών δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου του κάθε κράτους. 

Οσο για την χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αυτή θα συνέχιζε να εφαρμόζει τους υφιστάμενους κανόνες που βασίζονται στην οριακή τιμή. Ερωτηθέντες πηγές του ΥΠΕΝ, κατά πόσο το σχέδιο αυτό είναι «πεθαμένο», απαντούν ότι παραμένει ζωντανό και ότι στο προσεχές διάστημα αναμένεται η απάντηση από την Κομισιόν.

Τι θα συμβεί εφόσον οι προσδοκίες του διαψευσθούν; Επιστρέφουμε στην αναζήτηση ελληνικών λύσεων, με την κυβέρνηση να ανακοινώνει σε πρώτη φάση την παράταση της επιδότησης τόσο για τους λογαριασμούς ρεύματος, όσο και για το πετρέλαιο κίνησης. Από εκεί και πέρα, εφόσον δεν υπάρξουν ευρωπαϊκές αποφάσεις, όπως η αποσύνδεση της τιμής του ρεύματος από την τιμή του αερίου, τότε ενδεχομένως θα αξιοποιηθούν αδιάθετα δάνεια από το Ταμείο Ανάκαμψης.