Ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική στην εποχή της αφέλειας

Η μέχρι τώρα πολιτική της Ε.Ε. για χρήση του φυσικού αερίου ως μεταβατικό καύσιμο μέχρι να ωριμάσουν αρκετά ΑΠΕ και μπαταρίες ήταν ήδη δύσκολη για λόγους που έχουν αναλυθεί επαρκώς.

Πλέον, η Ε.Ε. μας λέει επί της ουσίας ότι θα προσπαθήσει να πετύχει τους ίδιους φιλόδοξους στόχους και χωρίς την προμήθεια μέρους του ρωσικού αερίου που καλύπτει σήμερα περί το 40% των αναγκών της. Για την ακρίβεια, θα επιχειρήσει να αντικαταστήσει όσο περισσότερο μπορεί από αυτό το 40% με LNG δρώντας άμεσα.

Πρόκειται για ένα "αυτογκόλ" για την οικονομική και ενεργειακή πολιτικής της Ευρώπης, το οποίο οι καταναλωτές θα το πληρώσουν πανάκριβα αυτή τη δεκαετία με ότι συνεπάγεται αυτό σε όρους αναπτυξιακής επιβράδυνσης και σχετικής αποδυνάμωσης συγκριτικά με ΗΠΑ και Κίνα.

Βλέπετε, οι δύο αυτές χώρες δεν πρόκειται να επωμισθούν τόσο μεγάλο βάρος από τις σημερινές εξελίξεις. Θα πληρώνουν πολύ λιγότερα για τον εφοδιασμό τους από ότι η Ευρώπη, διότι οι μεν ΗΠΑ διαθέτουν άφθονη εγχώρια παραγωγή, ενώ η Κίνα φρόντισε να υπογράψει μακροπρόθεσμα συμβόλαια με τη Ρωσία και τους μεγάλους παραγωγούς LNG.

Μόνο η Ευρώπη είναι που θα πρέπει να αναζητήσει συμβόλαια και φορτία κατόπιν εορτής, διαπραγματευόμενη από θέση αδυναμίας και πληρώνοντας υψηλές τιμές, σε μια περίοδο όπου το ισοζύγιο προσφοράς-ζήτησης ευνοεί τους παραγωγούς.

Το αξιοπερίεργο είναι ότι η Ευρώπη πήρε τις αποφάσεις της αφότου έλαβε λιγοστές διαβεβαιώσεις από τους παραγωγούς LNG για τα περιθώρια ενίσχυσης των ποσοτήτων που λαμβάνει και αυτό μονάχα σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Μιλώντας μακροπρόθεσμα, η Shell προειδοποίησε ότι από το 2025 θα υπάρχει έλλειψη στην παγκόσμια αγορά με ότι συνεπάγεται αυτό για τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες.

Αυτή τη στιγμή, είναι αβέβαιος ο χρονικός ορίζοντας του ουκρανικού πολέμου και το πότε μπορεί να ανακληθούν οι ρωσικές κυρώσεις, άρα προκύπτει το ερώτημα πόσο μπροστά κοιτάει η ευρωπαϊκή πολιτική. Η Ευρώπη θα δυσκολευτεί πολύ να αναπληρώσει τα αποθέματα αερίου της αυτο το καλοκαίρι, πράγμα που ήδη προεξοφλείται στα προθεσμιακά συμβόλαια αερίου για τον επόμενο χειμώνα και ακόμα παραπέρα. Η Wood Mackenzie έκρουσε ήδη τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση το 2023.

Σε κάθε περίπτωση, η Ε.Ε. θα παραμένει έρμαιο του καιρού και ο βασικός λόγος που φέτος απέφυγε τα χειρότερα ήταν ο ήπιος χειμώνας και όχι τα φορτία LNG που εξασφάλισε.

Με τον τρόπο αυτό η Κομισιόν και οι κυβερνήσεις θέτουν το σκηνικό για μια δύσκολη χρονική περίοδο ως το 2025 και στη συνέχεια δεν αποκλείεται καθόλου να μπλέξουν εκ νέου, αυτή τη φορά δομικά.

Στο μεταξύ, προβληματίζει έντονα η λήψη κρίσιμων αποφάσεων κάτω από καθεστώς πίεσης, όπως και οι ενδείξεις για αυξημένη επιρροή των Αμερικανών στα ενεργειακά της Ε.Ε.