Έκθεση Κομισιόν: Ο ανταγωνισμός στην λιανική ρεύματος, ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την μείωση των τιμών για τα νοικοκυριά

Στο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται η Ελλάδα σε ότι αφορά την απόκριση της λιανικής ρεύματος προς τις διακυμάνσεις της χονδρικής ρεύματος όπως φανερώνουν τα στοιχεία της νέας έκθεσης της Κομισιόν για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας το τρίτο τρίμηνο του 2021.

Ειδικότερα, η Κομισιόν εξετάζει πόσο γρήγορα οι τιμές χονδρικής «επιδρούν» στην λιανική ρεύματος (αφορά το ανταγωνιστικό σκέλος) και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κάτι τέτοιο εξαρτάται από παράγοντες όπως η ανταγωνιστικότητα της αγοράς, το σύστημα τιμολόγησης και ο βαθμός κρατικής παρέμβασης στις τιμές.

stigmiotypo_othonis_2022-01-17_211516.png

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έκθεσης, οι πιο ανταγωνιστικές αγορές κατέγραψαν χαμηλότερες τιμές έναντι των αγορών με υψηλότερο δείκτη συγκέντρωσης κατά την εξεταζόμενη περίοδο, δηλαδή το 3ο τρίμηνο του 2021. Οι αλλαγές στις τιμές χονδρικής αντανακλώνται πιο γρήγορα στις τιμές λιανικής σε αγορές που εμφανίζουν μικρότερο δείκτη συγκέντρωσης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός στην λιανική αγορά συνιστά την πιο αποτελεσματική μέθοδο για την μείωση των τιμών λιανικής για τα νοικοκυριά.

Οι αγορές με υψηλά ποσοστά σε συμβόλαια δυναμικής τιμολόγησης επιδεικνύουν χαμηλότερες τιμές έναντι των αγορών με σταθερά τιμολόγια και περνούν οι αλλαγές ταχύτερα σε σχέση με τις αγορές που είναι επιρρεπείς σε σταθερές τιμές. Επιπρόσθετα, η έκθεση της Κομισιόν συμπεραίνει πως οι αγορές χωρίς παρέμβαση στην τιμολόγηση είχαν χαμηλότερες τιμές σε σχέση με αυτές που εφάρμοσαν εργαλεία κρατικής παρέμβασης στην τιμολόγηση, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αλλαγές στις τιμές χονδρικής μετακυλίονται ταχύτερα στην πρώτη περίπτωση.

Ωστόσο, όπως αναφέρει, χρειάζεται να ληφθούν υπόψη μια σειρά παράγοντες όπως το ενεργειακό μίγμα, ο αριθμός των προμηθευτών, οι προσφορές, η διαφάνεια των τιμών, η κουλτούρα και η συμπεριφορά αλλαγής προμηθευτή, πριν εξαχθούν συνολικότερα συμπεράσματα ως προς την συμπεριφορά συγκεκριμένων αγορών.

Στο παρακάτω σχήμα παρουσιάζονται οι διαφορετικοί συντελεστές συσχέτισης προς την χρονική υστέρηση (σε μήνες) μεταξύ της λιανικής αγοράς και των τιμών χονδρικής ρεύματος στις ευρωπαϊκές χώρες. 

stigmiotypo_othonis_2022-01-17_211537.png

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία η χρονική υστέρηση μεταξύ των δύο «μεταβλητών» ποικίλει από χώρα σε χώρα (από 0 έως 24 μήνες) και ο μέσος βαθμός συσχέτισης προσδιορίζεται στο 0.6, όπου 1 ισούται με άκρως θετική συσχέτιση, -1 με άκρως αρνητική συσχέτιση και μηδέν με καθόλου συσχέτιση ως προς την αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Υπενθυμίζεται πως αν ο δείκτης συγκέντρωσης σε μια δεδομένη αγορά είναι υψηλός, αυτό σημαίνει αργό «πέρασμα» των μειώσεων στις τιμές ή μεγαλύτερες προσαυξήσεις σε σχέση με τις πιο ανταγωνιστικές αγορές.

Στην περίπτωση της Ελλάδας βλέπουμε τον δείκτη συσχέτισης κοντά στο μέσο όρο της Ευρώπης (λίγο πάνω από το 0.6), δίχως να υπάρχει καμία χρονική υστέρηση ως προς την επίδραση των διακυμάνσεων της χονδρικής ρεύματος προς την λιανική ρεύματος.

Να σημειώσουμε ότι η διαφοροποίηση ως προς την χρονική υστέρηση (time lag) από χώρα σε χώρα εξηγείται από μια σειρά παράγοντες. Και στην περίπτωση αυτή επισημαίνεται πως το επίπεδο ανταγωνισμού στην αγορά μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο ως προς την ταχύτητα της αλληλεπίδρασης των τιμών μεταξύ χονδρικής και λιανικής.