2022: Η ευκαιρία να θεμελιωθεί ο ρόλος της Ελλάδας ως offshore ενεργειακός κόμβος

Το 2021 ήταν έτος μετασχηματισμού για τις αγορές ενέργειας σε όλο τον κόσμο. Η κλιματική αλλαγή και η επακόλουθη ενεργειακή μετάβαση βρέθηκαν στην «καρδιά» των πολιτικών που χαράχτηκαν και των αποφάσεων που ελήφθησαν. Και, παρά τις αναπάντεχες προκλήσεις λόγω αναταράξεων και ακραίων μεταβολών στις αγορές, αναδεικνύονται νέες ευκαιρίες που υπόσχονται μεγάλα κέρδη για αυτούς που θα τις αξιοποιήσουν πρώτοι.

Από τη μια πλευρά, η ενεργειακή μετάβαση απέκτησε ισχυρή δυναμική. Η ανάγκη για ανάληψη άμεσων και συλλογικών δράσεων για την αντιμετώπιση της απειλής της κλιματικής αλλαγής κινητοποίησε όχι μόνο τις κυβερνήσεις, αλλά και τους μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους του κόσμου. Είδαμε «παραδοσιακές» εταιρίες επικεντρωμένες στα ορυκτά καύσιμα να μετασχηματίζονται σε παρόχους ενέργειας -με δραστηριότητες σε όλο το ενεργειακό φάσμα-, αφενός διευρύνοντας τις επενδύσεις τους στις ΑΠΕ και σε άλλες νέες τεχνολογίες, αφετέρου αυξάνοντας την έκθεσή τους στο φυσικό αέριο, δεδομένης της θέσης του ως καυσίμου-γέφυρα προς την ενεργειακή μετάβαση. Ταυτόχρονα, ανέλαβαν φιλόδοξες δεσμεύσεις για μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος και ουσιαστική συνεισφορά στον στόχο της επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας το 2050.

Από την άλλη πλευρά, το φυσικό αέριο επανήλθε στο διεθνές προσκήνιο. Η επιστροφή της ζήτησης για ενέργεια στα προ πανδημίας επίπεδα συνοδεύτηκε από μια χωρίς προηγούμενο αύξηση των τιμών φυσικού αερίου. Πέρα από τις αλυσιδωτές παρενέργειες στα νοικοκυριά και στους περισσότερους κλάδους της οικονομίας, η ενεργειακή κρίση ήρθε να υπενθυμίσει τον κομβικό ρόλο που θα συνεχίσει να διαδραματίζει το φυσικό αέριο σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, λειτουργώντας ως καύσιμο βάσης για τα ενεργειακά μας συστήματα και καλύπτοντας τα κενά έως ότου αυξηθεί επαρκώς η δυναμικότητα των ΑΠΕ και η δυνατότητα αποθήκευσης της ανανεώσιμης ενέργειας.

Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε και τη μείζονα πρόκληση που αντιμετωπίζουμε σήμερα ως κοινωνία: Πώς θα διασφαλίσουμε ότι η οικονομική ανάκαμψη την επόμενη ημέρα της πανδημίας θα είναι δίκαιη και συμπεριληπτική, κάνοντας παράλληλα αποφασιστικά βήματα για να προωθήσουμε την μετάβαση των οικονομικών και ενεργειακών μας συστημάτων σε αειφόρα μοντέλα χαμηλών εκπομπών ρύπων. 

Νέοι δρόμοι

Σε αυτό το φόντο και καθώς μπαίνουμε στο νέο έτος, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία όχι μόνο να πρωταγωνιστήσει στην ενεργειακή μετάβαση μέσα από το φιλόδοξο πρόγραμμα απολιγνιτοποίησης που υλοποιεί, αλλά και να ανοίξει νέους δρόμους σε περιφερειακό επίπεδο για να αναδειχθεί σε κέντρο ανάπτυξης υπεράκτιων ενεργειακών τεχνολογιών. Από τον φυσικό μας πλούτο σε φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έως τη ναυτική μας παράδοση, αλλά και τα ρυθμιστικά πλαίσια που αναπτύσσονται για να υποστηρίξουν την ανάπτυξη νέων ενεργειακών τεχνολογιών, η Ελλάδα πληροί όλες τις προϋποθέσεις ώστε να διαπρέψει.

Η απόκτηση πλεονεκτήματος σε περιφερειακό επίπεδο, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από δυο παράγοντες: Πρώτον, από την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε την πρόκληση της εφοδιαστικής αλυσίδας, αξιοποιώντας τα ναυπηγεία και τα λιμάνια μας ώστε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για κατασκευή των απαραίτητων υποδομών εδώ στην Ελλάδα. Και δεύτερον, από την ικανότητά  μας να μεγιστοποιήσουμε τις συνέργειες από την ανάπτυξη ενός “καθετοποιημένου» ενεργειακού συστήματος, βάζοντας στο κάδρο και την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου που διαθέτουμε. 

Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι η ανάπτυξη εγχώριας offshore βιομηχανίας δεν θα στηρίξει μόνο τις upstream δραστηριότητες φυσικού αερίου, αλλά και την δημιουργία πλωτών θαλάσσιων αιολικών πάρκων, υποδομών δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα και παραγωγής υδρογόνου, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα του ενεργειακού μας συστήματος για τα επόμενα χρόνια.

ΕΔΕΥ

Η ΕΔΕΥ  με τις δραστηριότητές της στηρίζει την προσπάθεια της Ελλάδας να αδράξει αυτή την ευκαιρία. Πρώτα από όλα έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες για την έναρξη σεισμικών ερευνών σε κάποια από τα θαλάσσια οικόπεδά μας εντός του 2022, ώστε να αποκτήσουμε σαφέστερη εικόνα για τα δυνητικά κοιτάσματα φυσικού αερίου. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι χρειαζόμαστε αυτόν τον «καθαρό ορίζοντα» ώστε η Ελληνική κυβέρνηση να πάρει αποφάσεις έχοντας γνώση όλων των κρίσιμων στοιχείων, έχοντας κατά νου ότι τα έσοδα που θα προέλθουν από τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης κοιτασμάτων φυσικού αερίου θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τους στόχους ενεργειακής μετάβασης της χώρας.

Δεύτερον, βλέποντας ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη βιομηχανία υδρογονανθράκων της Ελλάδας, η ΕΔΕΥ βρίσκεται σε συζητήσεις με ενεργειακούς ομίλους, οι οποίες έχουν καλές πιθανότητες να «ωριμάσουν» ενός του νέου έτους, φέρνοντας νέες επενδύσεις.

Τρίτον,  έχοντας την πεποίθηση ότι όλοι οι φορείς έχουν ρόλο να παίξουν στην ενεργειακή μετάβαση και λαμβάνοντας υπόψη τις ισχυρές συνέργειες -από πλευράς τεχνολογίας και κόστους- που υπάρχουν μεταξύ του κλάδου φυσικού αερίου και πετρελαίου και των νέων ενεργειακών τεχνολογιών, η ΕΔΕΥ αναδιοργανώνεται και διευρύνει τη γκάμα των δραστηριοτήτων της. Όταν αυτή η διαδικασία ολοκληρωθεί, ΕΔΕΥ θα μπορεί να συνδράμει ουσιαστικά την ελληνική κυβέρνηση στην ωρίμανση επενδυτικών projects που αξιολογούνται ως κομβικής σημασίας για τον μετασχηματισμό του ενεργειακού μας συστήματος.

Εχει ειπωθεί ότι η Ελλάδα έχει ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας να μετασχηματίσει το οικονομικό της μοντέλο, με τον ρόλο των ξένων επενδύσεων να είναι πιο σημαντικός από ποτέ. Η προοπτική  για συνδυασμό  υπεράκτιων ενεργειακών projects την καθιστά ελκυστικό προορισμό για μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, δεδομένων των δυνατοτήτων για δημιουργία οικονομιών κλίμακας, άμβλυνσης των επενδυτικών κινδύνων και αύξησης της κερδοφορίας. Αν κατορθώσουμε να αξιοποιήσουμε αυτές τις ευκαιρίες, το 2022 θα μπορούσε να σηματοδοτήσει  την απαρχή μιας νέας εποχής για τον ενεργειακό κλάδο της Ελλάδας. Μιας εποχής όπου δεν θα έχουμε μόνο ισχυρότερο ρόλο σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά και θα έχουμε κάνει στρατηγικά βήματα προς την ενεργειακή μας αυτονομία και την αύξηση του εξαγωγικού μας δυναμικού.

- Αριστοφάνης Στεφάτος, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΔΕΥ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες ενόψει του 2022.