Στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Πέμπτης η γαλλική πρόταση για να συγκρατηθεί η χονδρεμπορική τιμή στο ρεύμα - Δογματική άρνηση από τον ACER

Αντιμέτωποι με τις εμμονές του ευρωπαίου ρυθμιστή ACER, αλλά και όσων κυβερνήσεων συντάσσονται με την άποψη ότι η ενιαία αγορά ηλεκτρισμού λειτουργεί σωστά, δεν χρήζει μεταρρυθμίσεων και καλώς η ακριβότερη μονάδα συνεχίζει να καθορίζει την χονδρεμπορική τιμή, θα βρεθούν τη Πέμπτη οι υπουργοί Ενέργειας χωρών του Νότου, όπως ο Κώστας Σκρέκας.

Αντί η παρατεταμένη ενεργειακή καταιγίδα και τα πενιχρά μέχρι σήμερα αποτελέσματα της εργαλειοθήκης της ΕΕ να έχουν οδηγήσει τους Βόρειους, αλλά και την ηγεσία της Κομισιόν σε μετατόπιση στάσης, προς ώρας κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει.

Το στρατόπεδο του Βορρά, με την ασφάλεια που του προσφέρουν οι πολλές διασυνδέσεις, το πλούσιο ενεργειακό μείγμα και η καλύτερη λειτουργία των χρηματιστηριακών του αγορών, επιμένει να μην «βλέπει» την ανάγκη μεταρρυθμίσεων, παρά να συντάσσεται με θέσεις όπως του ACER. Έκθεση του τελευταίου για τις τιμές χονδρικής πρόκειται να συζητηθεί στο Συμβούλιο Υπουργών της Πέμπτης, με τον ευρωπαίο ρυθμιστή - κρίνοντας τουλάχιστον απ’ όσα είχαν πρόσφατα διαρρεύσει - να μην βλέπει καμία κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης και κανένα άλλο καλύτερο τρόπο λειτουργίας των αγορών απ' ότι ο σημερινός, όπου η ακριβότερη μονάδα καθορίζει και την ΟΤΣ, θεωρώντας λάθος, οποιοδήποτε άλλο σύστημα.

Σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ο ρυθμιστής αρνείται ότι υπάρχουν ολιγοπωλιακές δυνάμεις και χειραγώγηση, ενώ τάσσεται κατά οποιασδήποτε μεταρρύθμισης, π.χ. διμερή συμβόλαια, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να συνεχιστεί ο καθορισμός της χονδρεμπορικής τιμής από την πιο ακριβή μονάδα, στην λογική ότι διαφορετικά, ορισμένοι παίκτες δεν θα μπορούν να ανακτήσουν πλέον το πλήρες κόστος τους και θα εκτοπιστούν. 

Στην πραγματικότητα, ACER και Κομισιόν, προσπαθούν να διαφυλάξουν ως κόρη οφθαλμού τη σύζευξη των αγορών και το διασυνοριακό εμπόριο, για το οποίο και δημιουργήθηκε το Target Model. Τυχόν μεταρρύθμιση της χονδρικής αγοράς θα σήμαινε ανατροπές στο διασυνοριακό εμπόριο, γι’ αυτό και δεν τη δέχονται. Στο παιχνίδι ωστόσο υπάρχει και το Παρίσι (το α’ εξάμηνο του 2022 η Γαλλία αναλαμβάνει την Προεδρία του Ε.Συμβουλίου), με το οποίο έχει συνταχθεί η Ελλάδα, και του οποίου η πρόταση αναμένεται επίσης να συζητηθεί στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας.

Το γαλλικό σχέδιο, δεν αμφισβητεί ότι η τιμή χονδρεμπορικής καθορίζεται από την ακριβότερη μονάδα, ωστόσο προτείνει τα λεγόμενα ουρανοκατέβατα κέρδη (windfall profits) από ΑΠΕ και πυρηνικά να επιστρέφονται απευθείας στην αγορά, χωρίς να περνούν μέσω ενός διαχειριστή, όπως για παράδειγμα συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα με το ΔΑΠΕΕΠ. Το γαλλικό σχέδιο στηρίζεται στην δημιουργία ενός μηχανισμού που θα μεταφέρει απευθείας στην αγορά τα υπερκέρδη των παραγωγών από τις υψηλές τιμές ενέργειας. Κατ' αυτό τον τρόπο, οι προμηθευτές θα αγοράζουν την καθαρή ενέργεια στο κόστος που έχει προσδιοριστεί από τον ρυθμιστή και όχι με βάση τη χρηματιστηριακή τιμή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους καταναλωτές- πελάτες τους. Σε κάθε περίπτωση, η Γαλλία θεωρεί ότι ήρθε η ώρα οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αποσυνδέσουν τα κόστη των λογαριασμών ρεύματος από τις αυξήσεις στα κόστη των ορυκτών καυσίμων, ειδικά όταν η ενέργεια προέρχεται από πυρηνικούς σταθμούς και ΑΠΕ.

Τα παραπάνω είναι λίγο πολύ γνωστά, συζητούνται εδώ και μήνες. Τα δεδομένα ωστόσο δεν είναι πλέον εκείνα που ήταν τον Ιούλιο. Τότε η χονδρεμπορική τιμή στην Ελλάδα «έσπαγε» για πρώτη φορά το φράγμα των 100 ευρώ η μεγαβατώρα, και αυτό αποτελούσε είδηση. Τις τελευταίες εβδομάδες, η χονδρεμπορική κινείται σταθερά πάνω από τα 200 ευρώ, χωρίς πλέον αυτό να γίνεται πρωτοσέλιδο. Αν και ο ACER έχει δίκιο - πράγματι το Target Model έγινε, προκειμένου να ενισχυθεί το διασυνοριακό εμπόριο- από την άλλη δεν είναι δυνατόν το φυσικό αέριο να αποτελεί το μοναδικό παράγοντα καθορισμού της χονδρεμπορικής τιμής. Τα τιμολόγια πρέπει να αντανακλούν το μέσο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας με βάση το ενεργειακό μείγμα και όχι την οριακή τιμή που διαμορφώνεται στο χρηματιστήριο, όπως έχει υποστηρίξει ο καθηγητής του ΕΜΠ, Παντελής Κάπρος.

Στην συζήτηση της ενεργειακής ακρίβειας και της ανάγκης για μεταρρυθμίσεις αναμένεται να προσδώσουν νέο ενδιαφέρον τα σημερινά στοιχεία της Eurostat. Και μόνο η αύξηση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος από τον Σεπτέμβριο (134 ευρώ η μεγαβατώρα) στον Οκτώβριο (198 ευρώ) - σημειωτέον ότι για τον Νοέμβριο η μέση χονδρεμπορική κινείται στα 228 ευρώ - αρκεί για να επηρεάσει όλο το καλάθι. Αυτό που αναμένεται να αποτυπωθεί είναι κατά πόσο το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχει μεταφερθεί και στις τιμές άλλων προϊόντων, ειδικά στα τρόφιμα. Και ακριβότερα προϊόντα στα σούπερ-μάρκετ εντείνουν τις πολιτικές πιέσεις προς τις κυβερνήσεις, οι οποίες γνωρίζουν ότι θα χρειαστούν μήνες ακόμη μέχρι να κοπάσει η ενεργειακή καταιγίδα…