Αποθήκευση, offshore αιολικά, αδειοδοτικό των ΑΠΕ και κλιματικός νόμος: Τι προβλέπουν τα νομοσχέδια που παρουσιάζει σήμερα στο Υπουργικό ο Σκρέκας

Δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ θα παρουσιαστούν στο σημερινό Υπουργικό Συμβούλιο, δηλαδή ο εθνικός κλιματικός νόμος, αλλά και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες για την δεύτερη φάση αδειοδοτικής απλοποίησης των ΑΠΕ, για το καθεστώς ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων, καθώς και για το πλαίσιο εγκατάστασης και λειτουργίας μονάδων αποθήκευσης ενέργειας.

Κλιματικός νόμος

Όπως έχει γράψει το energypress, ο κλιματικός νόμος θα αποτελέσει το εθνικό πλαίσιο που κατʼ αρχάς θα αποτυπώνει την ελάττωση των εκπομπών αερίων ρύπων στην ατμόσφαιρα κατά 55% με χρονικό περιθώριο δεκαετίας, με δεδομένη την ευρωπαϊκή πολιτική «FitFor55» έως το 2030. Παράλληλα, θα συνιστά τον νομικά δεσμευτικό «οδικό χάρτη» για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας της χώρας μας έως το 2050, στο πλαίσιο του στόχου που έχει θέσει η Ε.Ε. για μία οικονομία μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος έως τα μέσα του αιώνα

Παράλληλα, το εθνικό πλαίσιο θα προβλέπει και έναν ακόμη ενδιάμεσο στόχο, και συγκεκριμένα την ελάττωση των ρύπων σε ποσοστό 80% έως το 2040. Επίσης, θα δρομολογεί την κατάρτιση «τομεακών προϋπολογισμών άνθρακα» για τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος σε συγκεκριμένους (και ρυπογόνους) τομείς, όπως οι μεταφορές, η ηλεκτροπαραγωγή και ο κτιριακός τομέας. Ανάλογα σχέδια δράσης θα πρέπει να εκπονήσουν και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των κτιριακών τους εγκαταστάσεων, αλλά και όλων των υπόλοιπων δραστηριοτήτων τους.

Πλαίσιο για αποθήκευση ενέργειας

Στο Υπουργικό θα τεθεί επίσης επί τάπητος το υπό κατάρτιση από το ΥΠΕΝ πλαίσιο για την αποθήκευση. Η παρουσίαση θα περιοριστεί στις βασικές αρχές των συστημάτων μπαταριών, αφήνοντας εκτός την αντλησιοταμίευση ή άλλες μορφές αποθήκευσης (όπως π.χ. τις τεχνολογίες τηγμένου άλατος).

Αξίζει να σημειωθεί πως μία κεντρική προσέγγιση που «διατρέχει» όλο το πλαίσιο είναι η διάκριση των σταθμών «καθαρής» αποθήκευσης (ανάντη του μετρητή) με τις αποθηκευτικές μονάδες που συνδυάζονται με εγκαταστάσεις ΑΠΕ (κατάντη του μετρητή). Στη δεύτερη κατηγορία κατατάσσεται τόσο ένας σταθμός ΑΠΕ με ενσωματωμένη αποθήκευση η οποία δεν μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από τον σταθμό, όσο και ένας σταθμός ΑΠΕ με ενσωματωμένη αποθήκευση η οποία μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα από τον σταθμό.

Το πλαίσιο περιλαμβάνει θέματα αναφορικά με τη διαδικασία της πρώτης αδειοδότησης, δηλαδή το τι απαιτείται ώστε να πάρει το «πράσινο φως» ένα τέτοιο έργο. Όσον αφορά τη χωροθέτηση των μονάδων, προβλέπει ότι θα υπάρχει αναλογικότητα με ό,τι ισχύει για ΑΠΕ. Έτσι, για παράδειγμα ούτε τα συστήματα μπαταριών θα μπορούν να εγκατασταθούν σε γη υψηλής παραγωγικότητας.

Όσον αφορά τα θέματα πρόσβασης στο δίκτυο (όροι σύνδεσης), προβλέπεται πως οι «καθαροί» σταθμοί αποθήκευσης θα έχουν προτεραιότητα ένταξης στο δίκτυο. Οι σταθμοί ΑΠΕ που συνδυάζουν και αποθήκευση θα αντιμετωπίζονται ως ΑΠΕ, κάτι που σημαίνει ότι θα διέπονται από το ίδιο καθεστώς και δεν θα έχουν προτεραιότητα.

Στο πλαίσιο, ωστόσο, αναγνωρίζεται μια ιδιαιτερότητα για τα συστήματα "ΑΠΕ και αποθήκευση", δηλαδή θα εξετάζονται όχι με βάση την εγκατεστημένη ισχύ αλλά με βάση τη δήλωση του παραγωγού για τη «μέγιστη παραγόμενη ισχύ σε συνθήκες κορεσμού» - η οποία θα είναι, λόγω δυνατότητας αποθήκευσης, μικρότερη από την εγκατεστημένη ισχύ. Επομένως, αυτοί οι σταθμοί θα μπορούν να πάρουν ευκολότερα όρους σύνδεσης, με βάση την εν λόγω δυναμικότητα.

Τέλος, για όσες μονάδες αποθήκευσης έχουν λάβει άδεια παραγωγής από τη ΡΑΕ, θα υπάρξουν μεταβατικές διατάξεις ώστε να εναρμονιστούν στις προβλέψεις του πλαισίου, στις περιπτώσεις που μπορεί να υπάρξει ανάλογη προσαρμογή, όπως π.χ. στη χωροθέτηση.

Μοντέλο για offshore αιολικά

Στο Υπουργικό θα παρουσιαστούν επίσης οι βασικές προβλέψεις για το πλαίσιο των offshore αιολικών, μεταξύ των οποίων η «φόρμουλα» στην οποία έχει καταλήξει το ΥΠΕΝ για τα σημεία εγκατάστασής τους. Όπως έγραψε το energypress, η «φόρμουλα» αυτή προβλέπει την προσωρινή δέσμευση περιοχών από προεπιλέγοντες επενδυτές, εντός θαλάσσιων ζωνών που θα καθορίζει η πολιτεία. Για τον καθορισμό των θαλάσσιων οικοπέδων προς εγκατάσταση αιολικών πάρκων πιθανόν θα έχει ρόλο η κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) η διεύρυνση αρμοδιοτήτων της οποίας περιλαμβάνεται επίσης στα θέματα που θα συζητηθούν σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Για την ανάδειξη των πάρκων που τελικά θα υλοποιηθούν, από αυτή τη «δεξαμενή» υποψήφιων έργων, θα διεξάγονται μειοδοτικοί διαγωνισμοί, στους οποίους οι προεπιλέγοντες επενδυτές θα υποβάλουν τις οικονομικές προσφορές τους. Επίσης, για τη σύνδεση των πάρκων, προκρίθηκε η δημιουργία hub διασυνδέσεων από τον ΑΔΜΗΕ, μέσω των οποίων θα αποκτούν πρόσβαση στο δίκτυο τα έργα που εγκαθίστανται στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή.

Β΄φάση απλοποίησης του αδειοδοτικού ΑΠΕ

Από την άλλη πλευρά, στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης απλοποίησης της αδειοδότησης νέων έργων ΑΠΕ, το ΥΠΕΝ πρόκειται να θέσει στην κρίση της αγοράς την επίσπευση της υποβολής της εγγυητικής επιστολής για τη σύνδεση στο δίκτυο, ως μία ακόμη δικλείδα ασφαλείας για την οικονομική φερεγγυότητα των επενδυτών. Η εφαρμογή της εν λόγω παρέμβασης θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο συναινεί σε αυτήν ο κλάδος, όπως θα αποτυπωθεί από τις τοποθετήσεις στη δημόσια διαβούλευση.

Επίσης, το ΥΠΕΝ αναζητεί τη βέλτιστη φόρμουλα ώστε στα προωθούμενα μέτρα να προστεθεί και η αυστηροποίηση του ελέγχου του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των νέων έργων, με τη μεταφορά σε προγενέστερο αδειοδοτικό στάδιο του ελέγχου για το κατά πόσο μια υποψήφια μονάδα έχει κατακυρώσει με κάποιον τρόπο την έκταση γης στην οποία σχεδιάζεται να εγκατασταθεί. 

Όσον αφορά τις υπόλοιπες ρυθμίσεις για την απλοποίηση της αδειοδότησης, αυτές αφορούν στοχευμένα μέτρα σε διάφορες φάσεις της αδειοδοτικής διαδικασίας, από την Οριστική Προσφορά Σύνδεσης μέχρι την Άδεια Λειτουργίας, όπως επίσης και την κατάργηση της μη δεσμευτικής προσφοράς σύνδεσης.