Στις Βρυξέλλες το προσχέδιο του Market Reform Plan – Χρονοδιάγραμμα ΥΠΕΝ-Κομισιόν για οριστικοποίηση του Strategic Reserve έως τέλος του έτους

Στην Κομισιόν βρίσκεται το draft του Market Reform Plan, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες την προηγούμενη Παρασκευή απεστάλη από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Έτσι, με την αποστολή του προσχεδίου, ξεκινά άμεσα ένας γύρος διαβουλεύσεων ανάμεσα στην ελληνική πλευρά και την Κομισιόν, ώστε με βάση τις παρατηρήσεις των Ευρωπαίων αξιωματούχων να διαμορφωθεί η τελική μορφή, που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. 

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ΥΠΕΝ και Κομισιόν έχουν καταλήξει σε ένα ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την πορεία υποβολής και εξέτασης της ελληνικής πρότασης για τη δημιουργία του Μηχανισμού Στρατηγικής Εφεδρείας. Με βάση αυτό το χρονοδιάγραμμα, οι δύο πλευρές προβλέπεται να καταλήξουν στην οριστική εκδοχή του σχήματος έως τα τέλη του έτους, ώστε να ενεργοποιηθεί από τις αρχές του 2022. 

Στα υπόλοιπα ορόσημα που προβλέπει, συμπεριλαμβάνεται η έναρξη τον Ιούλιο της διαβούλευσης για το Market Reform Plan από την DG Comp, η οποία θα διαρκέσει τέσσερις μήνες. Στη συνέχεια, με βάση και τα σχόλια που θα διατυπωθούν στη διαβούλευση, θα οριστικοποιηθεί αυτό το πλάνο μεταρρυθμίσεων στις εγχώριες αγορές του Target Model, ώστε στη συνέχεια να δρομολογηθεί ρυθμιστικά η εφαρμογή τους. 

Παράλληλα θα «τρέξει» η εκπόνηση της νέας μελέτης επάρκειας ισχύος (adequacy report) από τον ΑΔΜΗΕ, που επίσης θα πλαισιώσει την ελληνική πρόταση. Για την εκπόνησή της, και για τον καθορισμό των Reliability Standards που αυτή θα περιλαμβάνει (ως δείκτη της ασφάλειας τροφοδοσίας), ήδη η ΡΑΕ έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση τις παραμέτρους υπολογισμού του Cost of New Entry (CONE, κόστος νεοεισερχόμενων μονάδων ανά τεχνολογία). Το ίδιο θα γίνει και με τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό του Value of lost load (VOLL, αξίας απώλειας φορτίου).

Για το Market Reform Plan εκπονήθηκε μελέτη από τον καθηγητή του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Παντελή Κάπρο, έπειτα από σχετική ανάθεση της ΡΑΕ. Το πλάνο αυτό αποτελεί ουσιαστικά έναν «οδικό χάρτη» μεταρρυθμίσεων στις εγχώριες χονδρεμπορικές αγορές, με ακριβή χρονικά ορόσημα για την υλοποίησή τους, με σκοπό την ακόμη πιο εύρυθμη λειτουργία του Target Model. 

Σκοπός της κατάρτισης αυτού του «οδικού χάρτη» είναι να αιτιολογηθεί η αναγκαιότητα θέσπισης ενός σχήματος αποζημίωσης θερμοηλεκτρικής ισχύος, που θα βρίσκεται σε εφεδρεία ώστε ανά πάσα στιγμή να καλύψει τυχόν αυξημένες καταναλώσεις. Έτσι, μέσω αυτού του σχήματος, η ΔΕΗ θα μπορεί να διεκδικήσει αποζημιώσεις για να διατηρήσει σε «επιφυλακή» τις λιγνιτικές της μονάδες έως το 2023 για λόγους ασφάλειας τροφοδοσίας, τη στιγμή που η λειτουργία τους είναι ζημιογόνα για την επιχείρηση. Παράλληλα, δυνατότητα συμμετοχής στον μηχανισμό προβλέπεται να έχει και το demand response, όπως και οποιαδήποτε μονάδα φυσικού αερίου. 

Με δεδομένο ωστόσο ότι το Market Reform Plan έρχεται σε μία συγκυρία όπου η ΡΑΕ προωθεί μόνιμες και δομικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση δυσλειτουργιών της αγοράς, ουσιαστικά το Market Reform Plan αποτελεί επιπλέον και το «όχημα» για τη δρομολόγηση των σχεδιαζόμενων μέτρων της Αρχής. Μάλιστα, με βάση αυτά τα μέτρα, και τα ορόσημα υλοποίησής τους, θα προσδιορισθεί από την Αρχή και ο χρόνος στον οποίο θα αρθούν οι περιορισμοί που έχει θέσει στην αγορά Εξισορρόπησης, δηλαδή η αναστολή υποβολής καθοδικών προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές, καθώς και η συμμόρφωση των προσφορών στα Τεχνικά Ελάχιστα Παραγωγής κάθε μονάδας. 

Έτσι, τη στιγμή που το Market Reform Plan προορίζεται να πλαισιώσει την υποβολή της ελληνικής πρότασης για το Strategic Reserve, την ίδια στιγμή θα παράσχει ορατότητα στους «παίκτες» της αγοράς αναφορικά με τις επερχόμενες αλλαγές, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να προετοιμαστούν κατάλληλα. Ανάμεσα σε αυτές τις αλλαγές, περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων η παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης από το demand response, τις ΑΠΕ και μονάδες αποθήκευσης, καθώς και η δραστηριοποίηση των trader στην Ενδοημερήσια αγορά. 

Η «είσοδος» των trader θα συνδυαστεί με την πλήρη ανάληψη ευθυνών εξισορρόπησης από τις ΑΠΕ, μετά την ένταξη της Ελλάδας στις συνεχείς ενδοημερήσιες συναλλαγές της Ευρώπης (XBID), μέσω τοπικού έργου υλοποίησης με την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Παράλληλα, αλλαγές σχεδιάζονται και στην αρχιτεκτονική της αγοράς Εξισορρόπησης, ώστε να διαχωρισθεί η ενέργεια που ενεργοποιείται για σκοπούς εξισορρόπησης και αυτής που ενεργοποιείται στο πλαίσιο των αλλαγών φόρτισης των μονάδων κατά το στάδιο επίλυσης της Διαδικασίας Ενοποιημένου Προγραμματισμού, για λόγους ασφάλειας ή επάρκειας του συστήματος.

Όπως είναι γνωστό, τόσο το Market Reform Plan όσο και η μελέτη επάρκειας ισχύος είναι κρίσιμα στοιχεία και για τη διεκδίκηση θέσπισης του Μηχανισμού Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος (CRM). Το σχέδιο του ΥΠΕΝ είναι το CRM να ενεργοποιηθεί αμέσως μετά την εκπνοή της Στρατηγικής Εφεδρείας, για την αποζημίωση των νέων μονάδων φυσικού αερίου που θα αναπληρώσουν το «κενό» των λιγνιτικών.