Κύπρος: Aντιδράσεις για ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά πάρκα

Διαστάσεις προσλαμβάνει η κατασκευή ενός από τα μεγαλύτερα μέχρι στιγμής φωτοβολταϊκά πάρκα στην Κύπρο, το οποίο έχει συνολική δυναμικότητα 10 MW, χωροθετείται στην κοινότητα Αγίου Επιφανίου Σολέας και αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος Ιουνίου.

Το πάρκο χωροθετείται σε εκκλησιαστική γη που ανήκει στην Ιερά Μητρόπολη Μόρφου και υλοποιείται από την εταιρεία S.P.E. Solea Park Energy Ltd. Τα χρονοδιαγράμματα του έργου είναι αρκετά πιεστικά και στην ολότητα ο εξοπλισμός που αφορά το μεγαλύτερο μέρος της επένδυσης έχει παραγγελθεί από τις προμηθεύτριες εταιρίες του εξωτερικού, με τις παραδώσεις να αναμένονται εντός του τρέχοντος μήνα. Επιπλέον, βρίσκονται στο τελικό στάδιο οι διεργασίες διασύνδεσης με το δίκτυο της ΑΗΚ.

Αυτή τη στιγμή έχουν ολοκληρωθεί οι χωματουργικές εργασίες, που έχουν προκαλέσει τις αντιδράσεις πολιτών, καθώς και του κοινοτικού συμβουλίου Φλάσου που έχει ζητήσει τη διακοπή των εργασιών χαρακτηρίζοντας το όλο έργο αντιπεριβαλλοντικό. Περαιτέρω, το κοινοτικό συμβούλιο Φλάσου προχώρησε με την υποβολή ένστασης για τη διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας χωματουργικών εργασιών για την κατασκευή του φωτοβολταϊκού πάρκου.

Η εταιρεία κατασκευής του έργου απορρίπτει τους ισχυρισμούς υποστηρίζοντας ότι δεν έχει παρεκκλίνει από την πολεοδομική άδεια. Περαιτέρω, σημειώνει ότι η περιοχή στην οποία χωροθετείται το πάρκο είναι άγονη και δεν αξιοποιείται για γεωργικούς σκοπούς. 

Θέση που ασπάζεται και το Τμήμα Περιβάλλοντος, το οποίο γνωμοδότησε θετικά για το όλο έργο και διαπίστωσε ότι η υλοποίηση του έργου προχωρά σύμφωνα με τους όρους της περιβαλλοντικής έγκρισης, κατόπιν επιτόπιων επισκέψεων που πραγματοποίησε. Σύμφωνα με το Τμήμα Περιβάλλοντος, το θέμα που παραμένει είναι της οπτικής όχλησης, σημειώνοντας ότι πράγματι έγινε διατάραξη του τοπίου, αλλά αυτό είναι θέμα που πρωτίστως εξετάζεται από την Πολεοδομική Αρχή, η οποία έχει ως αρμοδιότητα να αξιολογήσει κατά πόσον μία ανάπτυξη συνάδει με το υφιστάμενο τοπίο.

Η ένσταση της κοινότητας Φλάσου που καταχωρήθηκε με επιστολή προς τους Γενικούς Διευθυντές των Υπουργείων Εσωτερικών και Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, αφορά έξι σημεία: 

1) Τη φύση, την έκταση, την ένταση και συνεπώς την πραγματική διάσταση των χωματουργικών εργασιών (εκχέρσωσης, εκσκαφών, επιχωματώσεων και διάνοιξης δρόμων) που έχουν υλοποιηθεί μέχρι σήμερα, οι οποίες διαφέρουν κατά πολύ σε σχέση με τα όσα αναφέρονται στη γνωμοδότηση της Περιβαλλοντικής Αρχής. 

2) Τη σημαντική υποβάθμιση και έντονη αλλοίωση του φυσικού και αγροτικού τοπίου με τη δημιουργία ενός τεχνητού ανάγλυφου τεράστιας έκτασης που αλλάζει παντελώς την όψη της κοιλάδας της Σολέας, επηρεάζοντας αρνητικά το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της κοινότητας μας, καθώς και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της. 

3) Τον επηρεασμό και την αποκοπή τουλάχιστον 200 δέντρων στις ζώνες χωροθέτησης των φωτοβολταϊκών πλαισίων μόνο, χωρίς να υπολογίζεται ότι οι χωματουργικές εργασίες για τη δημιουργία των πλατειών επεκτείνονται πέραν από αυτές τις ζώνες. Παράλληλα, το Κοινοτικό Συμβούλιο σημειώνει ότι έχει αφαιρεθεί επίσης η πυκνή θαμνώδης και φρυγανική βλάστηση σε πολύ μεγάλη έκταση.

4) Τον επηρεασμό των υδατορεμάτων (αργακιών) που υπάρχουν στην περιοχή, για την προστασία των οποίων, με βάση όρο που έθεσε το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, έπρεπε να αφεθεί λωρίδα προστασίας πλάτους 3 μέτρων εκατέρωθεν της εγγεγραμμένης κοίτης τους στην περιοχή που θα εγκατασταθεί το φωτοβολταϊκό πάρκο. Σύμφωνα με το Κοινοτικό Συμβούλιο Φλάσου, η έντονη επέμβαση στη μορφολογία και το ανάγλυφο του εδάφους, σε συνδυασμό με την σχεδόν ολική αφαίρεση της βλάστησης, μακροπρόθεσμα αναμένεται να επηρεάσει τη φυσική υδρογραφία της περιοχής με ανυπολόγιστες επιπτώσεις. 

5) Την παράβαση ουσιώδους όρου που έθεσε το Τμήμα Περιβάλλοντος, σύμφωνα με τον οποίο δεν πρέπει να γίνει επέκταση ή βελτίωση του υφιστάμενου οδικού δικτύου. Ο συγκεκριμένος όρος φαίνεται να έχει αθετηθεί, καθότι υφιστάμενοι δρόμοι εντός του τεμαχίου έχουν πλήρως ανακατασκευαστεί και στο βορειοανατολικό σύνορο του τεμαχίου έχουν παράνομα και αυθαίρετα διανοιχθεί νέοι δρόμοι.

6) Τέλος, όσον αφορά το πολεοδομικό και χωροταξικό καθεστώς, η σχετική αναφορά στη ΜΕΕΠ αναφέρει ότι το τεμάχιο χωροθέτησης του φωτοβολταϊκού πάρκου εμπίπτει σε Πολεοδομική Ζώνη Γεωργικής Χρήσης (Γ3). Ωστόσο, το τεμάχιο χωροθέτησης του φωτοβολταϊκού πάρκου εμπίπτει σε πολεοδομικό καθεστώς Άνευ Ζώνης (ΑΖ) και καθορισμένη Περιοχή Εξαιρετικής Φυσικής Καλλονής.

Τμήμα Περιβάλλοντος: Μέτρα και για την οπτική όχληση

Σύμφωνα με πληροφορίες από το Τμήμα Περιβάλλοντος, η εταιρεία έκανε αίτηση στο Τμήμα Δασών για  αποκοπή 118 δέντρων από τα οποία πήρε έγκριση για τα 18, ενώ για τα υπόλοιπα το Τμήμα Δασών, ανέφερε ότι πρόκειται για ποιότητες δέντρων β' κατηγορίας και δεν χρειαζόταν οποιοδήποτε είδος άδειας.  Το Τμήμα Περιβάλλοντος θεωρεί ότι τον ανασχεδιασμό των έργων λήφθηκαν σοβαρά υπόψη τα υδατορέματα της περιοχής και ο σχεδιασμός στηρίχτηκε στην προστασία αυτών, με αποφυγή τοποθέτησης πλαισίων εντός της ζώνης προστασίας των υδατορεμάτων σύμφωνα και με τις υποδείξεις του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων. Σημειώνεται ότι οι κύριοι του έργου με δεσμευτική επιστολή τους με ημερ. 10/2/2021 προς την Περιβαλλοντική Αρχή, αναφέρουν ειδικά για το θέμα της οπτικής όχλησης ότι κατά την χειμερινή περίοδο, θα γίνει φύτευση των πρανών με τη μέθοδο της υδροσποράς.

Κερδισμένο το περιβάλλον από το έργο

Τα φωτοβολταϊκά πάρκα στον Άγιο Επιφάνιο Σολέας είναι πλήρως αδειοδοτημένα από όλες τις αρμόδιες Αρχές (Τμήματα Πολεοδομίας, Περιβάλλοντος, Δασών και Υδάτων, Επαρχιακή Διοίκηση, Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία S.P.E. Solea Park Energy Ltd. Το έργο, σημειώνει, συνολικής δυναμικής 10 MW, θα προσφέρει στο περιβάλλον εξοικονόμηση 7,300 τόνων CO2 ετησίως που αυτό αντιστοιχεί σε απορρόφηση CO2 από 331,830 δέντρα ή σε απόσυρση 55,810 αυτοκινήτων.

Η ολική έκταση του τεμαχίου των εν λόγω φωτοβολταϊκών πάρκων ανέρχεται σε 495,991 τ.μ., ενώ η κάλυψη όπως προκύπτει με την τελική χωρομέτρηση του έργου με μικρότερο αριθμό φ/β πλαισίων ανέρχεται σε 44,440 τ.μ., δηλαδή λιγότερη και από 10%. Σύμφωνα με την τελική γνωμάτευση η επιφάνεια κάλυψης του εδάφους με φωτοβολταϊκά πλαίσια που απαιτείτο ήταν 32,000 τ.μ. και 34,500 τ.μ. αντίστοιχα, σύνολο 66,500 τ.μ. Ο αριθμός των φωτοβολταϊκών πλαισίων που θα χρησιμοποιηθούν ανέρχεται σε 22,222 τεμάχια Φ/β Χ 450W σε σχέση με τη γνωμοδότηση που αφορούσε 25,000 τεμάχια Φ/β Χ 400W.

Η περιοχή εντός του τεμαχίου στην οποία έχουν χωροθετηθεί τα φωτοβολταϊκά πάρκα είναι έκταση η οποία έχει υποστεί δυο μεγάλες πυρκαγιές στο παρελθόν με ελάχιστη εναπομείναντα βλάστηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η βόρεια/ βορειοδυτική πλευρά του τεμαχίου που αποτελείται από πευκόφυτη βλάστηση έχει παραμείνει ανέπαφη.

Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία, αναφορικά με την μείωση κινδύνου κατολισθήσεων και διασφάλισης των αργακιών έχουν ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους μηχανικούς του έργου τα εξής στοιχεία: α) Μορφολογία του εδάφους, που αφορά τα υδατορεύματα, τα οποία εξυπηρετούν αποκλειστικά τη περιοχή των όγκων του έργου και δεν εξυπηρετούν άλλες περιοχές. β) Το πετρώδες έδαφος το οποίο είναι και οπτικά εμφανές, μετά από τις μεθόδους συμπίεσης επιτρέπει τη φυσική αποστράγγιση μετά από έντονες βροχοπτώσεις, πράγμα το οποίο διαφάνηκε μετά τις έντονες βροχοπτώσεις του φετινού χειμώνα. Σημειώνει ότι δεν προκύπτει οποιαδήποτε ανησυχία τόσο για διαμόρφωση των πρανών όσο και για την ασφάλεια των αργακιών. Τα υδατορέματα, αργάκια, της περιοχής κατά τον σχεδιασμό και εκτέλεση του έργου έχουν διασφαλιστεί και δεν έγινε καμία επέμβαση. Τα πρανή απέχουν 6 μέτρα από τα αργάκια βάση της τελικής χωρομέτρησης του έργου.

Όσον αφορά την εκκοπή δέντρων, το σύνολο των δέντρων που αποκόπηκαν σύμφωνα με τις υποδείξεις και την άδεια του Τμήματος Δασών ανέρχεται σε 18 δέντρα. Η εταιρεία προγραμματίζει την τοπιοτέχνηση των πρανών με τη μέθοδο της υδροσποράς χρησιμοποιώντας τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές.

(του Άγγελου Νικολάου, Φιλελεύθερος)