Παπαθανασίου: Λύση για τις μονάδες αποθήκευσης η συμμετοχή σε χαρτοφυλάκια ΑΠΕ - Γιατί χρειάζεται καθεστώς στήριξης

Η προσθήκη αποθήκευσης στο ενεργειακό σύστημα μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη σε όρους ευστάθειας και περιορισμού των περικοπών ΑΠΕ, σύμφωνα με τον καθηγητή του ΕΜΠ, Σταύρο Παπαθανασίου, αλλά υπάρχει ένα κενό στη βιωσιμότητα των έργων αυτών που μπορεί να καλυφθεί.

Όπως ανέλυσε στα πλαίσια του Renewable & Storage Forum, το βέλτιστο μέγεθος της νέας αποθήκευσης για τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ που προβλέπει το ΕΣΕΚ είναι συνολικά στα 1250-1750 MW. Το μείγμα τεχνολογιών & αποθηκευτικών χωρητικοτήτων που παράγει το μέγιστο όφελος υπολογίζεται σε 500 MW μπαταριών μικρής χωρητικότητας και 750-1250 MW από ΑΤΣ μεγάλης χωρητικότητας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, με την είσοδο της αποθήκευσης οι περικοπές ΑΠΕ σχεδόν εκμηδενίζονται. Συγκεκριμένα, στα νέα αιολικά μειώνονται έως ~2.5 μονάδες και στα νέα Φ/Β: μειώνονται έως ~4 μονάδες.

Στην περίπτωση ενός μείγματος με έμφαση στα φ/β (10.2 GW Φ/Β + 5.5 GW Α/Π → διείσδυση ΑΠΕ ~60%), η βέλτιστη νέα ισχύς αποθήκευσης είναι αυξημένη, σε επίπεδα κοντά στα 2000 MW ενώ το μείγμα τεχνολογιών δεν μεταβάλλεται (500-750 MW μπαταριών μικρής χωρητικότητας, υπόλοιπο σε σταθμούς μεγάλης χωρητικότητας).

Στην ίδια περίπτωση, οι περικοπές των νέων αιολικών μειώνονται έως 3 μονάδες και οι περικοπές νέων Φ/Β μειώνονται έως 7.5 μονάδες.

Όσον αφορά τη μεσοσταθμική τιμή αποζημίωσης ΑΠΕ αγοράς χωρίς και με νέα ισχύ αποθήκευσης για το 2030, η είσοδος νέας αποθηκευτικής ισχύος στηρίζει τιμές αγοράς σε διαστήματα υψηλής παραγωγής ΑΠΕ. Επιπλέον, οδηγεί σε αύξηση τιμών πώλησης ενέργειας για ΑΠΕ της αγοράς, ιδιαίτερα σημαντική για τα Φ/Β (>10 €/MWh).

Πέραν των παραπάνω, ένα κρίσιμο στοιχείο στο οποίο εστιάζε η μελέτη είναι η βιωσιμότητα επενδύσεων έργων αποθήκευσης μέσω συμμετοχής στις αγορές. 

Τα έσοδα των αποθηκευτικών σταθμών από αγορές προκύπτουν από τις αγορές ενέργειας μέσω arbitrage (απορρόφηση σε ώρες χαμηλής ζήτησης/υψηλής παραγωγής ΑΠΕ – παραγωγή σε ώρες αιχμής/μειωμένης παραγωγής ΑΠΕ), από την αγορά εξισορρόπησης ισχύος και ενέργειας, από πιθανά πρόσθετα έσοδα από διαχείριση συμφόρησης δικτύων, επάρκεια ισχύος και διασφάλιση τροφοδότησης (π.χ. νησιά) και από μελλοντικές υπηρεσίες που θα μπουν στην αγορά και από συμμετοχή σε χαρτοφυλάκια με ΑΠΕ.

Το σύνολο των εσόδων από αγορές γενικά καλύπτει μέρος του ετήσιου κεφαλαιουχικού και λειτουργικού κόστους του αποθηκευτικού σταθμού.

Όσον αφορά το υπολειπόμενο προς κάλυψη κόστος → χρηματοδοτικό κενό (funding gap), μπορεί να γίνει κάλυψη μέσω σχήματος ενίσχυσης, κατά βάση μέσω μηχανισμού ισχύος (CRM) το οποίο αμείβει τη συμβολή της αποθήκευσης στην επάρκεια ισχύος, καθώς και άλλα οφέλη που δεν αποτιμά η αγορά.

Όπως τονίζεται, το κενό χρηματοδότησης ποικίλει αναλόγως του εξεταζόμενου σεναρίου. Τα σενάρια υψηλής ισχύος Φ/Β ευνοούν τη βιωσιμότητα της αποθήκευσης, παράγοντας γενικά μικρότερο κενό χρηματοδότησης, ενώ η είσοδος μεγάλης ισχύος αποθήκευσης αυξάνει το κενό.

Οι βέλτιστοι συνδυασμοί σταθμών αποθήκευσης εμφανίζουν κενό χρηματοδότησης ~50%-60% του ετήσιου πλήρους κόστους τους, άρα είναι αναγκαία η πρόβλεψη συμμετοχής των αποθηκευτικών σταθμών στον υπό κατάρτιση μόνιμο μηχανισμό ισχύος.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η δημιουργία χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ – αποθήκευσης δημιουργεί συνέργειες και αναβαθμίζει τις προοπτικές βιωσιμότητας των έργων, καθώς προκύπτει μείωση του χρηματοδοτικού κενού των αποθηκευτικών σταθμών όταν συμμετέχουν σε χαρτοφυλάκιο με ΑΠΕ.