Χατζηδάκης: Τροπολογία για ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις και νέος οδηγός Εξοικονομώ - Τι είπε για ΑΠΕ, δίκτυα και αέριο

Σειρά ειδήσεων προέκυψαν από τη σημερινή ομιλία του υπουργού ΠΕΝ, Κωστή Χατζηδάκη στο συνέδριο Athens Investment Forum, καθώς την επόμενη εβδομάδα έρχεται τροπολογία για την επίσπευση των ιδιωτικοποιήσεων του ΔΕΔΔΗΕ και της ΔΕΠΑ Υποδομών, καθώς και η προδημοσίευση του οδηγού για το νέο Εξοικονομώ.

Αναφορικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο Υπουργός ΠΕΝ ανέφερε ότι με την νέα ρύθμιση που ετοίμασε το ΥΠΕΝ οι επενδυτές δεν θα περιμένουν πλέον από τον ΔΕΔΔΗΕ για τη σύνδεση  των έργων, αλλά θα γίνεται με έγκριση μηχανικού. Ταυτόχρονα, τόνισε πως προετοιμάζεται το νομοσχέδιο για την ενέργεια που θα αφορά την απλοποίηση των επόμενων φάσεων αδειοδότησης των ΑΠΕ ως την άδεια λειτουργίας, ανακοίνωσε ότι την Τρίτη θα γίνει η ηλέκτριση της διασύνδεσης της Νάξου, καθώς και ότι στα πλαίσια του master plan απολιγνιτοποίησης υπάρχουν εκτός από ιδιωτικές προτάσεις και 116 δημόσια σχέδια συνολικού ύψους 1,14 δις. ευρώ.

Αναλυτικότερα, ο κ. Χατζηδάκης, εστίασε στις επενδύσεις και υποστήριξε ότι πρέπει να γίνουν πολλά πράγματα για να καταστεί εκμεταλλεύσιμο το δυναμικό της ενέργειας, ανθρώπινο και αναπτυξιακό. Ο ίδιος έφερε πέντε παραδείγματα:

1. Ιδιωτικοποιήσεις. Παρά τις αντίξοες συνθήκες υπάρχει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον, ενώ ο υπουργός στάθηκε στην αποφασιστικότητα της κυβέρνησης και του Υπουργείου να εκμεταλλευτούν την θετική συγκυρία. Πρός τούτο αναμένεται τροπολογία για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ την επόμενη εβδομάδα, καθώς αντίστοιχες παρεμβάσεις θα γίνουν και για την ΔΕΠΑ Υποδομών, που στόχο θα έχουν να επισπεύσουν τις διαδικασίες.  “Συνεχίζουμε και τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, την υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Ν. Καβάλας, τα ΕΛΠΕ και τον ΑΔΜΗΕ”, ανέφερε χαρακτηριστικά, δίνοντας το “στίγμα” της επόμενης μέρας. 

2. Δίκτυα. Υπό έγκριση τελεί το επενδυτικό πλάνο του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2021-24 και το οποίο προϋπολογίζεται στα 2 δις. ευρώ. Περιλαμβάνει την εγκατάσταση 7,5 εκατ. έξυπνων μετρητών, έργο που θα χρηματοδοτηθεί από το ταμείο ανάκαμψης (συνολικά κεφάλαια του ταμείου περί τα 750 εκατ. ευρώ).  Αναφορικά με τον ΑΔΜΗΕ, σε φάση υλοποίησης θα μπει το πρόγραμμα ανάπτυξης 2021-2030, συνολικού προϋπολογισμού 4 δις ευρώ. Επίσης επιδίωξη του ΥΠΕΝ είναι να ενταχθούν προς Χρηματοδότηση στο Ταμείο Ανάκαμψης οι σημαντικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις που εκτελεί ο ΑΔΜΗΕ και συγκεκριμένα η μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης και η 4η φάση των Κυκλάδων. Την Τρίτη ανέφερε ότι πρόκειται να γίνει η ηλέκτριση της Νάξου, ενώ σε ρότα υλοποίησης είναι η 2η γραμμή διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας και η αναβάθμιση της γραμμής Ελλάδα - Βόρεια Μακεδονία, οι οποίες και έρχονται να εξυπηρετήσουν τη σύζευξη των αγορών σε συνάρτηση με την θέση σε λειτουργία του target model. 

Στο φυσικό αέριο, υπάρχει φιλόδοξος προγραμματισμός, όπως υποστήριξε, καθώς η ΔΕΔΑ προγραμματίζει επενδύσεις 270 εκατ. ευρώ την περίοδο 2021-2024 με στόχο την ανάπτυξη δικτύων διανομής σε 34 πόλεις, ενώ ο ΔΕΣΦΑ προβαίνει σε επενδύσεις 500 εκατ. ευρώ με πάνω από 50 έργα μέχρι το 2030.

3. ΑΠΕ. Προχωρά τελικά το ΥΠΕΝ στη ρύθμιση με την οποία θα «κλειδώνει» Τιμή Αναφοράς ένα έργο ΑΠΕ με δήλωση ετοιμότητας από πιστοποιημένο μηχανικό, εφόσον είναι έτοιμο, χωρίς να αναμένει την ηλέκτριση του έργου από τον ΑΔΜΗΕ. Όπως ανέφερε ο Υπουργός, η εν λόγω ρύθμιση αναμένεται να συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου 2030. 

Σύμφωνα με τους θεσμοθετημένους στόχους, εκτιμάται πως χρειάζονται επενδύσεις 9 δις. ευρώ, όταν σήμερα έχουμε αιτήσεις για 11.000 έργα ΑΠΕ, συνολικής ισχύος 76 γιγαβά, τα οποία αν υλοποιούνταν θα κάλυπταν μεγάλο μέρος της ευρύτερης περιοχής πέραν της Ελλάδας, ανέφερε ο υπουργός χαριτολογώντας. Ενημέρωσε επίσης, πως το Υπουργείο επεξεργάζεται νομοσχέδιο για την απλοποίηση των επόμενων φάσεων σε ότι αφορά την άδεια λειτουργίας των ΑΠΕ, ενώ νομοθετικές πρωτοβουλίες αναμένονται για τις υβριδικές μονάδες, την αποθήκευση και τα υπεράκτια αιολικά. “Θέλουμε να πάμε σε μοντέλο ελεύθερης αγοράς με τη συμβολή του target model. Θα ξεπεράσουμε τους στόχους του ΕΣΕΚ”, τόνισε σχετικά. Μόνο τα μέτρα του ΕΣΕΚ δύναται να δημιουργήσουν πάνω από 37.000 θέσεις εργασίας ως το 2030, αποδίδοντας εγχώρια αξία έως και 13 δις. ευρώ, όπως είπε. Σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί, για κάθε ευρώ ΑΠΕ 3-8 ευρώ θα επιστρέφονται στην οικονομία.

4. Εξοικονόμηση. Δημιουργεί μεγάλες αναπτυξιακές ευκαιρίες, σύμφωνα με τον υπουργό. "Αγκαλιάζουμε και ενισχύουμε το Εξοικονομώ. Η χρηματοδότηση του επόμενου προγράμματος θα ανέλθει στα 850 εκατ. ευρώ", όπως είπε ο Υπουργός. Επιπρόσθετα, την επόμενη εβδομάδα προγραμματίζεται η προδημοσίευση του οδηγού, ενώ, μεγαλύτερα προγράμματα θα έρθουν στο μέλλον, με πόρους από το ταμείο ανάκαμψης ύψους 3 δις. ευρώ μέχρι το 2023. Τέλος, ανέφερε πως τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων σε δευτερογενή και τριτογενή τομέα. 

5. Απολιγνιτοποίηση. Συνοδεύεται από μέτρα δίκαιης μετάβασης, ενώ μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανή δημιουργίας εισοδήματος ιδίως στις περιοχές του λιγνίτη. Για την υλοποίηση του σχεδίου απολιγνιτοποίησης, διατίθενται πάνω από 5 δις. ευρώ, ενώ ήδη εκφράζεται ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον με 80 προτάσεις για νέα έργα-επενδύσεις. Τα πιο ώριμα σε δαπάνες υπολογίζονται σε 3,7 δις. ευρώ, ενώ, υπό εξέταση είναι 116 δημόσιες επενδύσεις έναντι 1,14 δις. ευρώ. Βάσει του σχεδίου, οι συνολικές επενδύσεις θα δημιουργήσουν περισσότερες θέσεις από όσες θα χαθούν, είπε, καταλήγοντας ο κ. Χατζηδάκης.

Διαβάστε παρακάτω την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ με τα βασικά σημεία τοποθέτησης του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο συνέδριο Athens Investment Forum

Ενεργειακές επενδύσεις σε πέντε τομείς

Στο κύριο μέρος της ομιλίας του, ο κ. Χατζηδάκης ανέλυσε το πώς ο τομέας της ενέργειας μπορεί να αναδειχθεί σε μοχλό οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης, εστιάζοντας στις επενδύσεις που μπορούν να υλοποιηθούν σε πέντε τομείς:

1. Ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις

2. Δίκτυα φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού

3. ΑΠΕ

4. Ενεργειακή εξοικονόμηση

5. Απολιγνιτοποίηση

«Στον προγραμματισμό μας βρίσκονται 7 μεγάλες ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις για τις οποίες υπάρχει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον, παρά τις αντίξοες συνθήκες λόγω κορωνοϊού. Πρόκειται για τη ΔΕΠΑ Υποδομών, τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, τη ΛΑΡΚΟ, την Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου της Καβάλας. Προβλέπεται επίσης η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ και ΑΔΜΗΕ και φυσικά η μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ. Για τη ΔΕΠΑ Υποδομών, τη ΛΑΡΚΟ και το ΔΕΔΔΗΕ καταθέτουμε μάλιστα νομοθετικές ρυθμίσεις που επιταχύνουν τις διαδικασίες».

Εστιάζοντας στα δίκτυα ηλεκτρισμού, ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι «το υπό έγκριση επιχειρηματικό σχέδιο του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2021-2024 προβλέπει επενδύσεις της τάξης των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, περιλαμβανομένου του έργου εγκατάστασης 7,5 εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών, το οποίο επιδιώκουμε να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είναι ένα πρόγραμμα προϋπολογισμού 850 εκατομμυρίων ευρώ. Ιδιαίτερα φιλόδοξο είναι και το δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, προϋπολογισμού άνω των 4 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τόσο εγχώριες, όπως η διασύνδεση Κρήτης-Αττικής και η 4^η φάση των διασυνδέσεων των Κυκλάδων (που έχουν προταθεί προς χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης), όσο και διασυνοριακές, όπως η δεύτερη Γραμμή Μεταφοράς 400 kV μεταξύ Ελλάδα και Βουλγαρίας.

Όσον αφορά στα δίκτυα φυσικού αερίου, το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΔΑ για την περίοδο 2021-2024 το οποίο φτάνει τα 270 εκατομμύρια ευρώ με στόχο την ανάπτυξη των δικτύων διανομής φυσικού αερίου σε δεκάδες ελληνικές πόλεις. Το δεκαετές πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο μέχρι τα 2030 είναι ύψους 500 εκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνει πάνω από 50 επενδυτικά projects στις υποδομές φυσικού αερίου που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας».         

Κεντρικό ρόλο στο «επενδυτικό αφήγημα» καταλαμβάνουν ασφαλώς και οι ΑΠΕ,  για τις οποίες όπως είπε ο κ. Χατζηδάκης, η κυβέρνηση έχει φέρει ρυθμίσεις που διευκολύνουν και συντομεύουν την επενδυτική διαδικασία. Ως παράδειγμα ο υπουργός ανέφερε τη νέα ρύθμιση –που έρχεται σήμερα στη Βουλή- για τη διασφάλιση τιμής αναφοράς σταθμού ΑΠΕ με δήλωση ετοιμότητας του έργου, μέσω ενός είδους outsourcing, αφού πλέον το βάρος της απόδειξης ότι το έργο έχει ολοκληρωθεί φέρει ο ίδιος ο παραγωγός ΑΠΕ (που θα συνεργάζεται υποχρεωτικά με πιστοποιημένο μηχανικό) και όχι ο υπερφορτωμένος ΔΕΔΔΗΕ.

«Αυτές οι ρυθμίσεις συντείνουν στο να επιτευχθεί ο στόχος του ΕΣΕΚ για αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα στο 35% μέχρι το 2030. Στόχος που προϋποθέτει την υλοποίηση επενδύσεων ύψους 9 δισ. ευρώ. Είμαστε αισιόδοξοι, καθώς η αγορά ανταποκρίνεται δυναμικά. Έχουμε αιτήσεις για 11.000 έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 76 GW που αν υλοποιηθούν μπορεί να καλυφθεί όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της Ευρώπης! Σε κάθε περίπτωση επεξεργαζόμαστε ένα νέο νομοσχέδιο για την ενέργεια που θα περιλαμβάνει την απλοποίηση των επόμενων φάσεων έως και την Άδεια Λειτουργίας των ΑΠΕ (μετά την απλοποίηση που πετύχαμε με τη Βεβαίωση Παραγωγής) και το θεσμικό πλαίσιο για τις υβριδικές μονάδες (που συνδυάζουν ΑΠΕ με αποθήκευση ενέργειας), τις «κλασικές» μονάδες αποθήκευσης, και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. Στον τομέα των ΑΠΕ τελικά θέλουμε πάμε σε ένα μοντέλο ελεύθερης αγοράς, πράγμα στο οποίο θα συμβάλλει η εφαρμογή του target model. Με βάση το ενδιαφέρον που υπάρχει αισιοδοξώ ότι όχι μόνο θα πετύχουμε τους στόχους του ΕΣΕΚ, αλλά θα τους ξεπεράσουμε. Μόνο από την υλοποίηση των μέτρων και πολιτικών που προβλέπονται στο ΕΣΕΚ μπορούν να δημιουργηθούν πάνω από 37.000 θέσεις εργασίας έως το 2030 και η εγχώρια προστιθέμενη αξία σε αυτό τον κλάδο να ενισχυθεί κατά σχεδόν 13 δισεκατομμύρια ευρώ», είπε ο υπουργός, σημειώνοντας ότι μελέτες έχουν δείξει ότι για κάθε 1 ευρώ επενδύσεων σε ΑΠΕ, 3 με 8 ευρώ- ανάλογα με την τεχνολογική ανάπτυξη και τις τοπικές συνθήκες επιστρέφονται στην οικονομία.

Στην τελική ευθεία το ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ

Μεγάλα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ανάπτυξη και την απασχόληση μπορούν να δημιουργήσουν και τα προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης, στα οποία το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανεβάζει ταχύτητα, αρχής γενομένης από το νέο ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ (προδημοσίευση οδηγού την επόμενη εβδομάδα), ύψους 850 εκατ. ευρώ. «Πρόκειται για ποσό πολύ μεγαλύτερο από οποιοδήποτε ανάλογο πρόγραμμα εξοικονόμησης του παρελθόντος, το οποίο θα ακολουθήσουν ακόμη μεγαλύτερα προγράμματα εξοικονόμησης στο μέλλον. Οι πόροι που θα προέλθουν μόνο από το Ταμείο Ανάκαμψης για τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας μέχρι και το 2023, θα φτάσουν συνολικά τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης επιχειρήσεων του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα. Συνολικά η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος της χώρας αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας κατά 8 δισ. ευρώ μέχρι το 2030, αλλά και στη δημιουργία πάνω από 22 χιλιάδων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

200 δημόσιες και ιδιωτικές επενδυτικές προτάσεις για την δίκαιη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην απολιγνιτοποίηση και τα μέτρα δίκαιης μετάβασης για τις λιγνιτικές περιοχές, κάνοντας λόγο για μια πολιτική που μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανή δημιουργίας εισοδήματος ιδιαίτερα στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, αλλά και την εθνική οικονομία γενικότερα. Όπως επεσήμανε, «Απόδειξη ότι μπορεί να λειτουργήσει ως τέτοια μηχανή παραγωγής εισοδήματος είναι τα τεράστια κεφάλαια με τα οποία θα χρηματοδοτηθεί, της τάξης των 5 δισεκατομμυρίων. Απόδειξη των μεγάλων ευκαιριών που δημιουργούνται είναι και το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον, αφού έχουν ήδη κατατεθεί περί τα 80 ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν ήδη κατατεθεί, 16 εκ των οποίων αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 8.000 θέσεις εργασίας. Τα πιο ώριμα μάλιστα από αυτά υπολογίζεται ότι αφορούν σε κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους 3,7 δισεκατομμυρίων ευρώ».

Ο κ. Χατζηδάκης αποκάλυψε ότι πέραν από τις επενδυτικές προτάσεις των ιδιωτών, έχουν κατατεθεί και 116 προτάσεις από δημόσιους φορείς για επενδύσεις στις λιγνιτικές περιοχές που αφορούν σε κεφαλαιουχικές δαπάνες της τάξεως των 1,14 δισ. ευρώ.  «Γι’ αυτό Είμαστε βέβαιοι ότι οι συνολικές επενδύσεις που θα πραγματοποιηθούν θα δημιουργήσουν περισσότερες θέσεις εργασίας από αυτές που θα χαθούν κατά τη διάρκεια της απολιγνιτοποίησης».

Χρηματοδότηση

Κλείνοντας την τοποθέτησή του με τη χρηματοδότηση όλων των επενδυτικών δράσεων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημείωσε ότι «μπορεί μεν να βρισκόμαστε στην εποχή του κορωνοϊού και αυτό να προκαλεί μια κάποια ανησυχία για την πορεία των επενδύσεων, βρισκόμαστε όμως επίσης στην εποχή του Ταμείου Ανάκαμψης και των υπόλοιπων νέων χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ. Βρισκόμαστε επίσης στην εποχή που ανθούν οι λεγόμενες πράσινες χρηματοδοτήσεις και όπου βλέπουμε τον ιδιωτικό τομέα να κάνει γενναία βήματα σε ότι αφορά τις πράσινες επενδύσεις. Σύμφωνα μάλιστα με πρόσφατες μελέτες ο ελληνικός τραπεζικός τομέας ευνοεί τη δανειοδότηση του ενεργειακού κλάδου περισσότερο από άλλους κλάδους, καθώς είναι από τους πιο εύρωστους οικονομικά και από τους λιγότερο εκτεθειμένους σε μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Γι’ αυτό και αισιοδοξούμε ότι  ένα σημαντικό κομμάτι των 12,5 δισεκατομμυρίων δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης θα χρηματοδοτήσουν δράσεις που αφορούν την ενέργεια».