Χάρης Φλουδόπουλος: Φέσι εκατομμυρίων αφήνει το ναυάγιο του Μπουργκάς

Οικονομικές και πολιτικές ζημιές αφήνει πίσω του το ναυάγιο του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς Αλεξανδρούπολη, που «βουλιάζει» έχοντας πέσει σε βουλγαρικό … ύφαλο.

Η απόφαση για την αποχώρηση της Βουλγαρίας από το project όπως φάνηκε από την ανακοίνωση του βούλγαρου πρωθυπουργού Μπορίσοφ την περασμένη εβδομάδα είναι ειλημμένη, ωστόσο η προοπτική καταβολής αποζημιώσεων, λειτουργεί επί του παρόντος αποτρεπτικά για την επίσημη αναστολή ή ακύρωση του project. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Μπορίσοφ οδηγήθηκε στο να ανασκευάσει τις δηλώσεις του για δύο λόγους. Ο πρώτος αφορά στο ποσό που χρωστούν οι βούλγαροι στη διεθνή εταιρεία που ανέρχεται σε περίπου 6 εκατ. ευρώ και το οποίο έχει καταβληθεί από τους Έλληνες και Ρώσους μετόχους. Ο δεύτερος στο γεγονός ότι υπάρχει μια διακρατική συμφωνία υπογεγραμμένη και επικυρωμένη από τα κοινοβούλια των δύο άλλων μερών δηλαδή της Ελλάδας και της Ρωσίας, και η οποία προκειμένου να ακυρωθεί πρέπει να ακολουθηθεί συγκεκριμένη διαδικασία και όχι μέσω μιας δήλωσης.

Έστω και έτσι πάντως η κυβέρνηση της Βουλγαρίας αφήνει να εννοηθεί ότι η πολιτική απόφαση για την ακύρωση του έργου έχει ληφθεί. Αυτό προκύπτει από νεώτερες δηλώσεις, του Μπορισόφ που προεξόφλησε ότι οι περιβαλλοντικές μελέτες που εκπονούνται δε θα είναι ικανοποιητικές και άρα το έργο δεν είναι συμφέρον για τη χώρα του.

Στη Βουλγαρία πάντως η σοσιαλιστική αντιπολίτευση κατηγορεί ευθέως την κυβέρνηση του κεντροδεξιού GERB ότι η πιθανή υπαναχώρηση της χώρας σε σχέση με τα μεγάλα ενεργειακά έργα ρωσικού ενδιαφέροντος όπως ο πετρελαιαγωγός, είναι αποτέλεσμα «ξένης επιρροής». Ο σοσιαλιστής πρώην πρωθυπουργός Σεργκέι Στάνισεφ, έφερε ως παράδειγμα τα οφέλη που αποκομίζει η Τουρκία, τονίζοντας ότι η ακύρωση των δύο ρωσικών έργων (πυρηνικό εργοστάσιο στο Μπέλενε και Μπουργκάς Αλεξανδρούπολη) ευνοούν την προώθηση αντίστοιχων έργων σε τουρκικό έδαφος (Σαμψούντα Τσεϊχάν).

Το χρέος και το «φέσι»

Σύμφωνα με στοιχεία που φέρνει στο φως το «Κ» το κόστος του εγχειρήματος που οδηγείται – όπως όλα δείχνουν – είτε σε αναστολή είτε σε ακύρωση, ανέρχεται στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των €4.905.880. Πρόκειται το ποσό που έχει καταβληθεί από τους έλληνες εταίρους και το ελληνικό δημόσιο, που κατέχουν το 24,5% των μετοχών στην εταιρεία Transbalkan Pipeline BV. Η εταιρεία με έδρα το Άμστερνταμ, Ολλανδίας συστήθηκε στις αρχές του 2008 και αφού είχε προηγηθεί η τριμερής διεθνής συμφωνία της 15ης Μαρτίου του 2007 στην Αθήνα. Η πρώτη καταβολή των €196 χιλιάδων έγινε μέσα στο 2008, η δεύτερη καταβολή των €2.345.140 στις 15 Φεβρουαρίου του 2009 ενώ η τρίτη καταβολή των €2.541.140 πραγματοποιήθηκε στις 15 Ιανουάριου του 2010. Από το συνολικό ποσό, το ελληνικό δημόσιο έχει καταβάλει €256.990, εκ των οποίων 103.720 πριν από ακριβώς έξι μήνες. Τα παραπάνω ποσά, σύμφωνα με πληροφορίες έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί από την TBP για τις μελέτες αλλά και την προετοιμασία του έργου.

Επίσης στο ποσό αυτό θα πρέπει να προστεθεί και το ποσό που οφείλουν στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας οι Βούλγαροι μέτοχοι που επίσης κατέχουν το 24,5% των μετοχών της TBP. Η εισφορά αυτή ανέρχεται σε 4,9 εκατ. ευρώ έως το 2009 και ακόμη 1,03 εκατ. για το διάστημα μέχρι σήμερα και καταβλήθηκε από τους Έλληνες και Ρώσους μετόχους, που θα το διεκδικήσουν σε περίπτωση ακύρωσης του έργου από το βούλγαρο μέτοχο.

Εκτός του ελληνικού δημοσίου (1%) στην Transbalkan Pipeline μετέχουν με 23,5% ελληνικές εταιρείες. Η συμμετοχή αυτή μοιράζεται κατά 25% στα Ελληνικά Πετρέλαια που διαθέτουν το 5,8% της TBP και κατά 75%στην κοινοπραξία Θράκη Α.Ε. που κατέχει το 17,6% της TBP. Στη Θράκη Α.Ε. μετέχουν ο όμιλος Λάτση με 55%, ο όμιλος Κοπελούζου με 40% καθώς και κληρονόμοι του εμπνευστή του έργου Ν. Γρηγοριάδη με 5%.

Το έργο του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς Αλεξανδρούπολη έχει ως στόχο την παράκαμψη των Στενών του Βοσπόρου για τη μεταφορά πετρελαίων από τη Ρωσία και την ευρύτερη περιοχή της Κασπίας. Μετά τη διαφαινόμενη αναστολή του, πρωταγωνιστικό ρόλο αποκτά ο ανταγωνιστικός αγωγός Σαμψούντα Τσεϊχάν, ο οποίος έχει ενταχθεί στο πακέτο συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, που περιλαμβάνει έργα συνολικής αξίας 30 δις δολαρίων που αφορούν σε εκτεταμένες επενδύσεις όπως πυρηνικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, διυλιστήρια κλπ.

South Stream

Στο «κάδρο» των βουλγαρικών αμφισβητήσεων φαίνεται να μπαίνει και ο αγωγός φυσικού αερίου South Stream, καθώς σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο βοηθός υπουργός εξωτερικών της Βουλγαρίας, Μ. Ραϊκόφ, έθεσε ως προτεραιότητα την υλοποίηση του αγωγού φυσικού αερίου Nabucco. Στον αντίποδα για τον αγωγό South Stream ανέφερε ότι εγείρει πολλά ερωτηματικά, προσθέτοντας ότι πολλά από αυτά αφορούν την πολιτική αλλαγή στην Ουκρανία και τις συμφωνίες που υπεγράφησαν μεταξύ Κιέβου και Μόσχας. Πρόκειται για μια αμφισβητούμενη ρητορική που αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα σύμφωνα με την οποία αφού αποκαθίστανται οι σχέσεις Ρωσίας Ουκρανίας, δε χρειάζεται ο αγωγός South Stream.

(Κεφάλαιο, 19/6/2010)